Etiketler

ԽՈՐՀՐԴԱԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐ ԺՈՂՈՎԻ ԲԱԽՏՈՐՈՇ ՈՐՈՇՈՒՄԻՆ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹԵԱՄԲ

Գրեց՝ Ռ. ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ
Պատրիարքական ընտրութեան հարցը, որ տարիներէ ի վեր միտքերը կը զբաղեցնէ Թուրքիոյ Հայ համայնքէն ներս, պատմական նոր ու անակնկալ փուլի մը մէջ մտաւ երէկ Պատրիարքարանի մէջ գումարուած Եկեղեցական Համագումարի որոշումով։

Իսկապէս անակնկալ որոշում։ Ինչպէս հրատարակուած է մեր սիւնակներուն մէջ, Եկեղեցական Համագումարը երէկուան նիստի ընթացքին բաւ նկատեց Ամեն. Տ. Մեսրոպ Արք. Մութաֆեան Պատրիարքի «անգործութեան ու բացակայութեան» ժամանակաշրջանը, որոշեց հանգստեան կոչուած նկատել Պատրիարք Սրբազանը ու զինքը անուանել «ՊԱՏՐԻԱՐՔ Ի ՀԱՆԳՍՏԵԱՆ», այսինքն հանգստեան կոչուած Պատրիարք։ Այլ խօսքով, ասիկա կը նշանակէ որ մեր եկեղեցին այլեւս վերջ կուտայ Մեսրոպ Սրբազան Պատրիարքի պաշտօնին ու ճամբայ կը բանայ նոր Պատրիարքի մը ընտրութեան։
Ինչպէս կը կարդանք հաղորդագրութեան մէջ, ժողովականները «միաձայնութեամբ» ընդուներ են այս որոշումը, կը նշանակէ որ մէկ հոգի իսկ դէմ չէ եկած այս որոշումին։ Որոշումը ըստ երեւոյթին թէեւ դէպի պատրիարքական ընտրութիւն երթալու ճամբայ բանալու տեսակէտէ լուծում մը կը բերէ, բայց մենք պիտի ըսէինք որ երանի՜ թէ գործը հոս հասած չըլլար։

2008 թուականի Մայիս ամիսէն ասդին Պատրիարքական Աթոռը գործնապէս թափուր է։ Եկեղեցական Համագումար ժողովի կողմէ կատարուած այս մատնանշումը ճիշդ է։ Բախտը մեծ ու անսովոր հարուած իջեցուց նախ անբախտ Պատրիարք Սրբազանին անձին, ապա մեր համայնքին վրայ։ Մեր համայնքին համար տխուր էր տեսնել որ Աթոռը թափուր է, որովհետեւ մեր համայնքը, ինչպէս մեր եկեղեցին, այն օրէն ասդին երբ մենք կորսնցուցինք աշխարհական գործերու համար Ազգային Կեդրոնական Մարմին մըն ալ ունենալու բախտը, մեր համայնքը ուրեմն իր գոյատեւման ուժը կþառնէր Պատրիարքական Աթոռէն։ Եւ կասկած չկայ որ անցնող դժուարին տարիներու ընթացքին համայնքին համար կենսական էր Պատրիարքական Աթոռին վրայ ունենալ հեղինակաւոր, հեռատես ու ազգասէր Պատրիարք մը։ Այդ Պատրիարքը չկրցանք ունենալ ութը, ինը տարիէ ի վեր։

Հիմա այլեւս տրամադրութիւնը չունինք յանցաւորներ ու պատասխանատուներ փնտռելու։ Հարցն այն է որ ունեցանք միայն Պատրիարքական Ընդհանուր Փոխանորդ մը։ Իսկ Փոխանորդը երբեք Պատրիարք չի նշանակեր։ Փոխանորդ մը, եթէ իր չափը գիտէ ու եթէ պատշաճութիւնները կը յարգէ, փոխանորդ մըն է պարզապէս եւ որքան ալ Ասա կրէ, իրականութեան մէջ չի կրնար մոռցնել տալ իսկական Պատրիարքի բացակայութիւնը։ Պիտի ընդունինք որ Պատրիարքական Ընդհանուր Փոխանորդ Արամ Սրբազան այս ութը տարիներու ընթացքին ամէն ճիգ վատնեց որպէսզի համայնքը չզգայ Աթոռին թափուր ըլլալը, բայց կը հաւատանք որ ան բոլորովին տարբեր ու ազգաշէն տնօրինութիւններ կրնար ըրած ըլլալ եթէ ընտրուած ըլլար ո՛չ թէ Փոխանորդ, այլ իսկական Պատրիարք, աթոռակից Պատրիարք կամ պարզապէս Պատրիարք։

Ութ տարիներու ընթացքին շատ բան փոխուեցաւ, բայց, եթէ մեզի հարցուի, պիտի ըսենք որ մեր համայնքը շատ բան կորսնցուց այդ տարիներու ընթացքին։ Անցնող տարիները դժուարին տարիներ էին մեր երկրին քաղաքականութեան համար ալ եւ ատիկա անկասկած իր ուժեղ անդրադարձը ունեցաւ մեր համայնքին կեանքէն ներս եւս։ Ո՛չ Պատրիարքական ընտրութիւն կրցանք ընել, ո՛չ ալ թաղային մարմիններու ընտրութիւն։ Մեր գործերը մնացին օդին մէջ ու մեր համայնքային գործերը քալեցին առանց հակակշռուելու հեղինակաւոր ու մեր ազգային գործերուն ուղղութիւն տուող, մեր ազգային գործիչներուն ներշնչում թելադրող հեղինակաւոր Պատրիարքի մը կողմէ։

Եկեղեցական Համագումարի երէկուան որոշումը պատմական կարեւորութիւն կը ներկայացնէ, ամբողջ մեր ժողովուրդին ճակատագիրը շահագրգող քայլ մը կþառնէ, ուստի կրնանք մտածել որ երանի թէ այս որոշումը առնուէր համայնքէն ներս խօսքի ու պարտականութեան բաժին ունեցող աշխարհական գործիչներու հետ ալ կատարուած խորհրդակցութեամբ, որովհետեւ ի վերջոյ հանգստեան կը կոչուի Պատրիարք մը որ ընտրուած է ամբողջ ժողովուրդին կողմէ, այլ ո՛չ թէ միայն հոգեւորական դասին կողմէ։

Պատրիարքարանէ ղրկուած հաղորդագրութեան մէջ կը կարդանք հետեւեալը.

«Եկեղեցական ընկալեալ կանոններն ու աւանդութիւնը  ուխտի լուծման  համար բաւարար կը նկատեն եօթը տարուան բացակայութիւնը»։ Այս նախադասութեան դէմ ունինք վերապահութիւն մը։ Թող արտօնուի որ ըսենք թէ Մեսրոպ Պատրիարքի ճակատագրին հետ կապուած այս հարցի մէջ դիւրին չէ խօսիլ «ընկալեալ կանոններու ու աւանդութեան» մասին, քանի որ մենք դէմ յանդիման ենք պատահարի մը հետ որուն նմանը չէ պատահած ամբողջ մեր պատմութեան մէջ ու հաւանաբար ասկէ վերջ ալ պիտի չպատահի։ Պիտի տարուինք ըսելու որ իրականութեան մէջ չունինք որեւէ ընկալեալ կանոն կամ աւանդութիւն որ լուծում բերէ Մեսրոպ Պատրիարքի հետ մեր ապրած այս դժբախտ պատահարին համար։ Կը նշանակէ որ կերպով մը մե՛նք ենք որ նոր տնօրինութեան մը մասին մտածելու պիտի ստիպուէինք Պատրիարքական Աթոռի տագնապը քաղաքակիրթ ու պատշաճ կերպով ու մարդասիրական զգացումներով լուծելու համար։ Ատոր համար էր արդէն որ անցեալի մէջ մեր կողմէ առաջարկուած էր Աթոռակից Պատրիարք մը ընտրելու այլընտրանքը։ Այսօր ալ կարելի էր թերեւս փնտռել Պատրիարք Սրբազանը «հանգստեան կոչել»ու տարբեր ձեւ մը։

Եկեղեցական Համագումար Ժողովը, ինչպէս գրուած է հաղորդագրութեան մէջ, հիմա դարձեալ «եկեղեցական կանոններու համաձայն» դիմում պիտի կատարէ պատկան իշխանութիւններու, որպէսզի արտօնուի որ Պատրիարքական ընտրութիւն ընենք ու Աթոռին վրայ բազմեցնենք «Ազգընտիր» Պատրիարք մը։ Այսօրուան պայմաններու մէջ դժուար է ենթադրել որ պատկան իշխանութիւնները անմիջապէս պիտի ընդառաջեն մեր դիմումին ու ընտրութեան արտօնութիւն պիտի տան։ Բայց Պատրիարքական ընտրութիւնը այլեւս հրամայական հարց է մեզի համար եւ ութը, ինը տարուան ուշացումէ մը վերջ այլեւս չի կրնար հանդուրժել նոր ուշացումներու։


Այս ցաւոտ խնդրին մասին անտարակոյս ըսելիք ուրիշ բաներ ալ պիտի ունենանք, բայց հիմա կþուզենք մեր մատը դնել նաեւ զգացական կէտի մը վրայ ու ըսել որ, երբ ալ նոր Պատրիարք մը ընտրուի, ով որ ալ նոր Պատրիարք ընտրուի, մեր զգացական աշխարհին մէջ Մեսրոպ Պատրիարք Սրբազանը մինչեւ իր վերջին  շունչը պիտի շարունակէ պահել Պատրիարք ըլլալու իր հանգամանքը։

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder