Nefretin metastazları / Ատելության մետաստազները

Alin Ozinyan / Ալին Օզինյան

“Türk’ün, Türk’ten başka dostu yoktur” Kemal Atatürk. Türkler, siyasi gerekliliklere göre sıralamaları değişmesi şartıyla, hemen tüm devletler ve milletlerle problemler ve görüş ayrılıkları içindedir.

İç ve dış düşmanların aranması, gerektiğinde ise yaratılması, Türk devletini “bölücülük tehlikesinden koruyan” temel siyaset olmuştur. Ermeniler, Yunanlılar ve Yahudiler, Türkiye’nin farklı dinden olan sürekli düşmanları arasında hâlâ yerlerini korumaktadır. Müslüman düşmanları ise Kürtlerdir. Kürt halkının son yıllardaki ulusal uyanışı, kendilerini hem ülke içinde, hem de ülke dışındaki başlıca düşman haline getirmiştir.

Genelde Kürtlerle meskûn olan Van’da vuku bulan depremden sonra, devletin çözemediği sorunu tabiatın çözeceği konusunda açıklamalar duyuldu.

Belirtilen yaklaşımlar, her ne kadar toplumun ilerici çevreleri tarafından telin edilmiş olsa da, Kürde karşı Türk’ün nefreti bir kere daha açığa vurulmuş oldu.

Yahudileri Siyonizmle suçlayan, Yunanlıları Birinci Dünya Savaşı’ndaki yenilgiden dolayı, İranlıları ise İslam şeriat devletini ihraç etme çabaları için affetmeyen, Kürtlerin eziyetlerini ve hürriyet tutkusunu anlamayan Türkiye için Ermeniler, kati düşman olarak kalmaya devam etmektedir.

Türkiye’nin asıl rakipleri, Ermenistan’dan çok daha güçlü olmalarına rağmen, hiçbir zaman Ermenistan ve Ermenilere karşı gösterilen düşmanca yaklaşıma “nail” olamamışlardır.

Türkiye, en kötü siyasi kriz esnasında ve savaş tehlikesinin artık kaçınılmaz olarak algılandığı zamanlarda dahi başka ülkelere karşı sınır kapatmamıştır.

Yunanistan’la, askeri çatışmalara dahi varan karışık siyasi çelişkiler içinde bulunmakla birlikte, bu ülkeyle olan ilişkilerini hiçbir zaman kesmemiştir.

Bulgaristan yönetimi tarafından Türk kökenli Bulgarlara yapılan baskılar sonucunda bu insanlar Türkiye’ye sığındıklarında, Bulgaristan’la olan sınır kapanmadı ve diplomatik ilişkiler kesilmedi

İsrail’le olan anlaşmazlıklar sonucunda Türk vatandaşları öldürüldü ve bu durumda dahi sadece İsrail mallarını boykot etme çağrısıyla yetinildi.

Türkiye’de, farklı milletlere mensup yüz binlerce göçmen vardır ve bunların çoğu, Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları gibi sadece yasa dışı oturma ve çalışma şeklinde Türk kanunlarını çiğnemekle kalmıyor, trafficking’e bulaşmış ve farklı milli suç gruplarında yer almaktadır, fakat hükümet hiçbir zaman onları ülkeden kovma tehdidinde bulunmamıştır.

Osmanlı İmparatorluğu’nun halefi olan Türkiye devletinin tarihi de ihanetler ve cinayetlerle doludur.

Türkiye’de, Etnik olarak Türk, Kürt, Ermeni, Yunanlı, Laz, Yahudi, Çerkez ve Süryani olan, siyasi görüşleri sol, sağ, İslamcı, Kemalist, liberal, Komünist, mümin ve ateist olan yönetici sınıfın rakipleri, yönetime talip olanlar, siyasetçiler, farklı inançlardan ruhaniler, masonlar, askerler, gazetecileri, yazarlar, büyük işadamları, homoseksüeller, fahişeler öldürülmüştür.

Türkiye’de, hükümet üstü ve bağımsız olan, günümüzde “iç veya derin devlet” olarak adlandırılan devlet,  zaman-zaman katilleri yakalamış veya cinayetin çözülmesini “karanlıkta” bırakmıştır, fakat herhangi bir katil, Türkiye tarihinin hiçbir döneminde kahramanlaştırılmamıştır.

Papa’ya öldürmek isteyen suikastçı, cezasının kalanını Türkiye’deki hapishanede çekmesine ve Papa tarafından affedilmesine rağmen, H. Dink’in katili O. Samast’a gösterilen yaklaşıma layık olamadı.

2009 yılında, H. Dink’in Ermeni olmasından dolayı katledilmesinin bazı Türkler tarafından telin etmek niyetiyle günlerce protesto mitingleri ve gösteriler düzenlenmesi haricinde, başka olumlu adımlar atılmadı.

Tutuklanan katil ve tertipçilerin bir kısmı yargılandılar, fakat birçok karanlık nokta aydınlanmadı.

Hükümet sadece tetiği çeken çocuğu mahkûm etmekle yetindi ve cinayet tertibinin kaynağına ulaşmayı, “derin köklerin” açığa çıkabileceğinden korkarak denemedi.

Katil, tutuklandıktan sonra polis binasında Türk bayrağı altında, yüzleri gururla parlayan Türk polisleriyle fotoğraf çekildi.

Cinayetle belli bir ilişki içinde bulunan Türk polisi ve özel servis elemanları, cezalandırılacakları yerde terfi ettirildiler ve böylelikle, devletin desteği açığa çıkmış oldu.

Hrant’ın öldürülmesini, Türk ordusunda askerlik yapan er Sevak Balıkçı’nın 24 Nisan 2010 tarihinde öldürülmesi izledi. Sevak’ın, asker “arkadaşı” ile “şakalaşma” esnasında öldürülmesi, ilk andan itibaren bir dikkatsizliğin sonucu olarak gösterildi, fakat “dikkatsiz arkadaşın” isminin uzun zaman açıklanmaması, şüphe doğurdu.

Bu olayın davası hâlâ sürmekte olup, hayli siyasi bir görünüm almış olmakla birlikte “dikkatsiz arkadaş” tutuklanmış dahi değildir.

Türk toplumunda görülen Ermeni cezalandırma arzusu, katilin kahramanlaştırılarak devlet tarafından mükâfatlandırılması, Türkler için Ermeni’den daha tehlikeli düşman olmadığını göstermektedir. Devletin diplomatik ilişki kurmaması ve sınırın kapalı tutulması ise, Ermenistan’ın özellik arz eden tehlikeliliğini göstermektedir.

Ermeni-Türk ilişkilerinin irdelenmesi esnasında Ermenistan’ın, Türkiye’nin siyasi gündeminin öncelikli sıralamasında olmadığının vurgulanması enteresandır, fakat siyasi alanda anılmayan “Ermeni” gündelik hayatta küfre dönüşmektedir.

Zayıf düşman genellikle başlıca korkuya dönüşmez, gündelik hayatta bu düşmanın adı küfür oluşturmaz, her olay ona bağlanmaz, dahası, psikolojik korkuya dönüşmez.

Günümüz Türkiye’sinde, Ermeni kökenlere sahip olma hakkındaki konuşmalar suçlama olarak algılanmaktadır, üstelik bu durum sadece resmi ve toplumsal alanda değil, sokakta oynayan çocuk için dahi böyledir.

Bu gizli psikolojik korku Azerbaycanlılara da sirayet etmiştir.

Türk eğitimi almış ve tüm “başarıları” için kendisini Türkiye’ye borçlu hisseden Ramil Safarov’un kahramanlaştırılması da, Türk toplumundaki Ermeni düşmanlığının gelişmesiyle bağlantılıdır.

Türkiye’nin, Safarov’un Azerbaycan’a teslim edilmesiyle herhangi bir ilişkisi olmadığı konusundaki teminatlarına rağmen, Ermeni katilleri ile hamilerine karşı Türkiye’de gösterilen müsamaha, Safarov’un Azerbaycan’da kahramanlaştırılmasına yol açmıştır.

Alin Ozinyan, araştırmacı gazeteci.

http://www.mediamax.am/am/column/12316

Türkçeye çeviren Diran Lokmagözyan

*****

Ատելության մետաստազները

Ալին Օզինյան / Հետազոտող-լրագրող

«Թուրքը թուրքից բացի այլ բարեկամ չունի»

Քեմալ Աթաթուրք

Թուրքերը հակասություններ եւ տարաձայնություններ ունեն համարյա բոլոր  պետությունների եւ ազգերի հետ, որոնք ժամանակ առ ժամանակ փոփոխվում են, ըստ քաղաքական նպատակահարմարության: Ներքին եւ արտաքին թշնամիների փնտրտուքը, իսկ հարկ եղած դեպքում նաեւ ստեղծումը, եղել է թուրքական պետությունը «անջատողականության վտանգից պահպանելու» հիմնական քաղաքականությունը:

Թուրքիայի մշտական այլադավան թշնամիների շարքում շարունակում են մնալ հայերը, հույները եւ հրեաները: Կան նաեւ մահմեդական թշնամիներ` քրդերը: Վերջին տարիներին քուրդ ժողովրդի ազգային զարթոնքը նրանց դարձրեց գլխավոր թշնամի` թե երկրի ներսում, թե` դրսում: Հիմնականում քրդաբնակ Վանում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո լսվեցին հայտարարություններ, որ պետության չլուծած հարցը կլուծի բնությունը: Վերոհիշյալ արձագանքներն ինչքան էլ դատապարտվեցին հասարակության առաջադեմ շրջանակների կողմից, մի անգամ եւս բացահայտվեց թուրքի ատելությունը քրդի նկատմամբ: Հրեաներին մեղադրելով սիոնիզմի մեջ, հույներին չներելով Առաջին համաշխարհային պատերազմում պարտության համար, պարսիկներին` իսլամական կրոնապետության արտահանման ջանքերի համար, չհասկանալով քրդերի տառապանքը եւ ազատության ձգտումը, սակայն թուրքերի համար բացարձակ թշնամի շարունակում է մնալ հայը:

Թուրքիայի հիմնական հակառակորդները լինելով Հայաստանից շատ ավելի հզոր, երբեք չկարողացան «վայելել» Հայաստանի եւ հայերի նկատմամբ դրսեւորված թշնամական վերաբերմունքը: Թուրքիան երբեք սահման չփակեց այլ երկրների հետ, անգամ քաղաքական ամենասուր ճգնաժամերի ժամանակ, երբ նույնիսկ թվում էր, թե պատերազմի վտանգն այլեւս անխուսափելի է: Հունաստանի հետ ունենալով բարդ քաղաքական հակասություններ, որոնք արտահայտվեցին նույնիսկ ռազմական ընդհարումներով, երբեք դիվանագիտական հարաբերությունները չխզեց այդ երկրի հետ: Բուլղարիայի իշխանությունների կողմից էթնիկապես թուրք բուլղարացիների բռնաճնշումներից հետո, երբ նրանք ապաստան գտան Թուրքիայում, Բուլղարիայի հետ սահմանը չփակվեց եւ դիվանագիտական հարաբերությունները չխզվեցին: Իսրայելի հետ ունեցած հակասությունների արդյունքում սպանվեցին Թուրքիայի քաղաքացիներ, սակայն նույնիսկ այդ ժամանակ սահմանափակվեցին միայն իսրայելական ապրանքների բոյկոտի կոչերով: Թուրքիայում գտնվում են տարբեր ազգերի հարյուր հազարավոր ապօրինի միգրանտներ, եւ դրանցից շատերը ոչ թե ՀՀ քաղաքացիների նման միայն ապօրինի կացությամբ եւ աշխատանքով են խախտում թուրքական օրենքները, այլեւ ընդգրկված են թրաֆիքինգի ու այլ քրեական ազգային հանցախմբերում, սակայն կառավարությունը երբեք նրանց երկրից վտարելու սպառնալիքների չի դիմում:

Օսմանյան կայսրության հետեւորդ թուրքական պետականության պատմությունը նույնպես հարուստ է դավադրությունների եւ սպանությունների օրինակներով: Թուրքիայում սպանվել են իշխող վարչակազմի հակառակորդներ, իշխանամետներ,  քաղաքական գործիչներ, տարբեր դավանանքի հոգեւորականներ, մասոններ, զինվորականներ, լրագրողներ, գրողներ, խոշոր գործարարներ, համասեռամոլներ, մարմնավաճառներ, որոնք քաղաքական հայացքներով եղել են ձախակողմյան, աջակողմյան, իսլամիստ, քեմալիստ, լիբերալ, կոմունիստ, հավատացյալ եւ աթեիստ: Նրանք եղել են էթնիկապես թուրքեր, քրդեր, հայեր, հույներ, լազեր, հրեաներ, չերքեզներ, ասորիներ:

Թուրքիայում պետությունը լինելով կառավարությունից անկախ եւ վեր, այն ինչ ներկայում անվանում են «ներքին կամ խորքային պետություն», ժամանակ առ ժամանակ հայտնաբերել է մարդասպաններին, կամ սպանության բացահայտումը թողել է «մթության» մեջ, սակայն երբեք հանրապետական Թուրքիայի պատմության մեջ չի հերոսացվել կոնկրետ մարդասպանը: Նույնիսկ Հռոմի պապի վրա մահափորձ իրականացրած հանցագործը իր պատիժը շարունակելով կրել արդեն թուրքական բանտում եւ արժանանալով Պապի ներմանը, չարժանացավ այն վերաբերմունքին, ինչ դրսեւորվեց Հ. Դինքի մարդասպան Օ. Սամաստի նկատմամբ:

2009թ. որոշ թուրքերի կողմից Հ. Դինքի հայ լինելու համար սպանությունը դատապարտելու համար օրերով բողոքի միտինգներ ու ցույցեր կազմակերպելուց բացի, այլ դրական քայլեր չարվեցին:  Ձերբակալված մարդասպանը ու կազմակերպիչների մի մասը դատապարտվեցին, սակայն բազմաթիվ մութ կետեր դեռ չեն լուսաբանվել:  Կառավարությունը բավարարվեց միայն ձգանը քաշող անչափահասին դատապարտելով, չփորձելով հասնել սպանության կազմակերպման ակունքներին, վախենալով որ դրանք կբացահայտեն նաեւ պետության «խորքային արմատները»:  Ոճրագործը ձերբակալվելուց հետո ոստիկանության շենքում. թուրքական դրոշի ներքո լուսանկարվեց թուրք ոստիկանների հետ, որոնց դեմքերը հպարտություն էին ճառագում: Սպանությանը որոշակի առնչություն ունեցող թուրքական ոստիկանության, հատուկ ծառայությունների աշխատակիցները պատժվելու փոխարեն, պաշտոնի առաջխաղացում ունեցան, լիովին բացահայտելով պետության կողմից ցուցաբերվող աջակցությունը:

Հրանտի սպանությանը հաջորդեց թուրքական բանակի զինվոր Սեւակ Բալըքչիի սպանությունը 2010թ. ապրիլի 24-ին: Բանակային «ընկերոջ» հետ իբր «կատակ քաշքշուկի» բռնված Սեւակի սպանությունը առաջին իսկ պահից ներկայացվեց որպես անզգուշության հետեւանք, սակայն կասկածելի թվաց այն հանգամանքը, որ երկար ժամանակ չէր բացահայտվում «անզգույշ ընկերոջ» անունը: Այս դատավարությունը շարունակվում է մինչեւ օրս, ստացել է բավական քաղաքական հնչեղություն, սակայն «անզգույշ ընկերը» նույնիսկ չի կալանվել:

Թուրքական հասարակության մեջ հայ պատժելու ցանկությունը, սպանողին հերոսացնելը եւ պետության կողմից դրա հովանավորությունը եւ պարգեւատրումը վկայում է, որ թուրքի համար հայից վտանգավոր թշնամի չկա: Իսկ պետության կողմից դիվանագիտական կապեր չհաստատելը եւ սահմանի փակ պահելը եւս վկայում է Հայաստանի առանձնահատուկ վտանգավորության մասին:

 Հատկանշական է, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների քննարկման ժամանակ շեշտվում է, որ Հայաստանը Թուրքիայի քաղաքական օրակարգի առաջնահերթությունների շարքում չէ, սակայն քաղաքական կյանքում չհիշատակվող «հայը» առօրյա կյանքում դառնում է հայհոյանք: Սովորաբար թույլ թշնամին գլխավոր սարսափի չի վերածվում, առօրյա կյանքում իր անունը հայհոյանք չի դառնում, ամեն պատահած դեպք նրանով չի բացատրվում, ավելին` հոգեբանական վախի չի վերափոխվում: Այսօր Թուրքիայում հայկական արմատներ ունենալու մասին խոսակցությունն ընկալվում է որպես մեղադրանք, ոչ միայն պետական ու հասարակական գործիչների, այլեւ փողոցում խաղացող երեխայի համար:

Այս նույն թաքնված հոգեբանական վախը փոխանցվել է նաեւ ադրբեջանցիներին: Թուրքական դաստիարակություն ստացած եւ իր բոլոր «հաջողությունների» համար իրեն Թուրքիային պարտական համարող Ռամիլ Սաֆարովի հերոսացումը եւս պայմանավորված է թուրքական հասարակության մեջ հայատյացության զարգացումներով: Չնայած Թուրքիայի պաշտոնական հավաստիացումներին, որ Սաֆարովի արտահանձման հետ որեւէ առնչություն չի ունեցել, սակայն Թուրքիայում հայասպան ոճրագործների եւ նրանց հովանավորների նկատմամբ դրսեւորված բարեհաճ վերաբերմունքը պայմանավորեց նաեւ Ադրբեջանում Սաֆարովի հերոսացումը:

Ալին Օզինյանը հետազոտող-լրագրող է:

Սյունակում արտահայտված մտքերը պատկանում են հեղինակին եւ կարող են չհամընկնել Մեդիամաքսի տեսակետներին:

վերադառնալԴիտումների քանակը՝ (7468)

http://www.mediamax.am/am/column/12316