Kader Değiştiren Adam: Zorro Berç

Haber ve fotoğraflar: Sarkis Güreh

Zara’dan İstanbul’a, İstanbul’dan ABD’ye, oradan da Meksika’ya uzanan talihsizliklerle dolu bir serüven onunkisi.Azrail’le iki kere karşılaşmış ve ikisinde de mağlup etmeyi becermiş. Şimdilerde yaşadığı Meksika’da kolunu veya bacağını kaybettikleri için toplumun sırt çevirdiği gençleri futbol aracılığıyla yaşama bağlıyor. Meksika’da Ampute futbolun kuruluşuna ön ayak olup, açtığı on kulüpte sayısız genç için umut olan Berç Zoryan, namı diğer Zorro Berç’in, Surp Haç Tıbrevank Lisesi’nin mezuniyetine katılmasını fırsat bilerek, soyadı gibi zor geçen yaşam öyküsünü dinledik.

Meksika genelinde kurduğu takımlar sayesinde yüzlerce engelli gence umut olan, çalışmaları dünya tarafından yakından takip edilen Berç Zoryan’ın çabalarıyla, 2014 yılında yapılacak olan Ampute Dünya Kupası Turnuvası’nın Meksika’da düzenlenmesi kararlaştırıldı.

29 Ekim 1944 Zara doğumlu olan Berç Zoryan, 9 yaşındayken Sivas’a gelen bir din görevlisi aracılığıyla İstanbul’daki Karagözyan Yetimhanesi’nde eğitim hayatına başlamış. Azraille ilk tanışması da İstanbul’daki ilk yılında gerçekleşmiş: “O zaman Sahag Vartabed, üç beş yılda bir Anadolu’yu gezer ve Ermeni çocukları toplar, eğitim almaları için İstanbul’daki okullara getirirdi. Ben de bu vesileyle geldiğim Karagözyan’daki birinci senemde bir rahatsızlık geçirdim. Nisan ayıydı, zehirlendim sanırım, nefes alamıyorum. O gün hokecaş (can yemeği) vardı ve davetliler arasında bir doktor bulunuyordu. O bir jiletle sırtımda yaralar açtı ve o sayede kurtuldum. Yara izleri halen duruyor…”

PROFESYONEL FUTBOLCULUĞA İLK ADIM

Orta ve lise eğitimini Surp Haç Tıbrevank’ta alan Zoryan, futbola Taksim Spor Kulübü’nün genç takımında başlamış: “Bugün nasıl yaptığımı aklım almıyor ama Tıbrevank’ta okurken sabahın beşinde duvarlardan atlayarak okuldan kaçar, koşa koşa Üsküdar’dan arabalı vapura biner Taksim Spor’da antrenmana çıkardım. O zamanlar Şeref Stadı’nda antrenman yapardık. Ardından aynı yolla saat 09.00’da başlayan derse yetişirdim. Tabii her seferinde zamanında sınıfa varamazdım, bu yüzden epey sopa da yemişimdir okul müdürümüz Şahan Sıvacıyan’dan. Üç yıl bu böyle devam etti. 1963’te Taksim’in A takımına geçtim.

Liseyi bitirdikten sonra, İstanbul Üniversitesi Hukuk Bölümü’nü kazandım. Ama mezun olmama bir yıl kala top sevgisinden hukuku bıraktım. Belki aptallıktı yaptığım ve 1966 yılında Taksim Spor’la anlaşıp profesyonel futbolcu oldum.”

Kanada’dan gelen transfer teklifiyle, sahip olduğu herşeyi elden çıkararak ikinci kez göç yollarına düşen Zoryan, dönemin en büyük Ermeni organizasyonlarından biri olan Homenetmen futbol takımının formasını giyer. Kendisine verilen sözler tutulmayınca, futbolculuk kariyerini erken noktalar. Talihsizlikler, atıldığı iş hayatında da yakasını bırakmaz. Başarıyı yakaladığı sırada en yakın bildiklerinden darbe alınca sarsılır.

‘TANRI BANA BİR ŞEY ANLATMAK İSTİYOR’

1983 yılında Meksikalı Fabiola ile evlenen Zoryan’ın yolu, 2009 yılında ikinci kez Azrail’le kesişir. Geçirdiği kalp krizi, hayatını baştan aşağı değiştirip yeniden yollara düşmesine neden olur: “Dört yıl önce kalp krizi geçirdim, şimdi iki tane stent var kalbimde. O zaman yaşım da 64 olmuştu. Doktor ‘Ya işin ya hayatın’ deyince yaşamayı seçtim. Eşimin memleketi Meksika’da, Sinaola eyaletindeki Mazatlan şehrinde deniz kenarında bir yer aldık. Ne var ne yoksa elden çıkardık. Alan adam işi götüremeyince ondan da paramızı alamadık. Şanssızlık yakamızı bırakmadı anlayacağın.”

Zoryan, Mazatlan’da Ampute Futbol’un kurucusu Don Bennett ile tanışır. Bennett, kendisine Meksika’da da bir ampute futbol kulübü kurmak istediğini söyler ve bunu yapmasını teklif eder. Zoryan teklifi nasıl kabul ettiğini şöyle anlatıyor: “Ben ampute futbolun ne olduğunu bilmiyordum bile. Don’un bunları bana anlattığı gece televizyonda 17 yaşındaki bir çocukla ilgili bir program vardı. Çok yoksul, tek bacağı yok eyaletin boks şampiyonu. Bisiklete binerken araba çarpmış ve bacağını kaybetmiş. Çocuk futbolcu olmak istediğini ve artık olamayacağı için çok üzüldüğünü anlatıyordu. Çok etkilendim. Eşim Fabiola’ya baktım ve ‘Tanrı bana bir şey anlatmak istiyor’ dedim. Ertesi gün çocuğu görmeye gittik, onu tanıdıkça resmen aşık olduk. Başlangıç böyle oldu.”

AMPUTE ÇOCUKLARIN HAYATLA BAĞINI KURMAK

Hızla çalışmalara başlayan Zoryan, kısa sürede bir takım kuracak kadar genci yan yana getirir. Büyük bir kampanya başlatır, televizyonda programlara çıkar, gazetelere röportajlar verir. Amacı, toplumun dikkatini kolunu veya bacağını kaybeden genç çocuklara çekmektir, bunda da başarılı olur. Amerika Ampute Milli Takımı’nı özel bir maç için Meksika’ya davet eder. Maçı tribünlerde 4 bin kişi izler. Maçı 2-1 kaybetmiş olsalar da insanların ilgisini çekmeyi başarmışlardır.

Berç Zoryan, oyuncuların verdiği isimle ‘Papa Berç’ veya ‘Zorro’ basın tarafından artık ‘El Forjador de Carakter’ yani ‘kader değiştiren’ olarak adlandırılıyor. O, gerçekten de hayata küsmüş Meksikalı ampute gençlerin bedbaht kaderlerini değiştiriyor.Evsizlere kalacak yer, işsizlere iş bularak, onların kendi ayakları üzerinde durmalarını sağlıyor. Yardım etkinlikleri düzenleyerek gençlerin protez ihtiyacını da karşılıyor.

Zoryan, nasıl bir motivasyonla bu işi yaptığını şöyle anlatıyor: “Bunları neden yapıyorum, amaç ne? Futbol olmadığı kesin. Yaşım 69 oldu. Zor yürüyorum. Bu saatten sonra futbol pek umurumda değil. Bütün amaç bu çocukların hayatla bağ kurmasını sağlamak. Meksikalılar pek verici insanlar değil. Anneleri babaları bu çocukları terk etmiş, toplum dışlamış, eşleri bırakmış ve çocukları bile onları görmek istememiş. Hayata küsmüşlerdi. Bugün hepsinin özgüveni tam, mutlu ve sağlıklı bireyler oldular. Eğer Tıbrevank’ta okumasaydım,paylaşmayı orada öğrenmeseydim

belki bu kadar başarılı olamazdım.”

Zoryan şu ana kadar Meksika genelinde kurduğu on kulüpte yüzlerce gence umut veriyor. Çalışmaları dünya tarafından da yakından takip ediliyor. Öyle ki 2014 yılında yapılacak olan Ampute Dünya Kupası’nın son hazırlık toplantısında, turnuvanın Meksika’da düzenlenmesi kararlaştırıldı. Bundan dolayı çok gururlandığını belirten Zoryan, hazırlıklara şimdiden başlamış.

Paros Dergisi