'Ara Güler’in Anadolusu' Washington’da

Mehtap Çolak Yılmaz

Fotoğraf sanatı deyince Türkiye’de son 63 yıldır akla tek bir isim geliyor, Ara Güler. Fotoğrafları sınırları aştı ve dünyanın dört bir yanında dergilerde sürekli yayınlanıyor. Ara Güler her ne kadar kendisine sanatçı değil, foto muhabiri dese de fotoğrafları dünyanın dört bir yanındaki müzelerde de sergilenmeye devam ediyor. İşte onlardan biri de başkent Washington’daki Smithsonian Müzesi’nde açıldı. Ara Güler’in 1960’larda çektiği fotoğraflar, şimdi burada sergileniyor. Johns Hopkins Üniversitesi öğrencilerinin işbirliğiyle ortaya çıkan sergi Ara Güler’in efsaneşmiş karelerine  yepyeni bir sayfa açıyor.

***

Eski Amerikan büyükelçisine hediye edilen fotoğraflardan oluşan “Ara Güler’in Anadolusu” adlı sergide ünlü fotoğrafçının bilinmeyen kareleri sergileniyor.

Fotoğraf sanatı deyince Türkiye’de son 63 yıldır akla tek bir isim geliyor, Ara Güler. Fotoğrafları sınırları aştı ve dünyanın dört bir yanında dergilerde sürekli yayınlanıyor. Ara Güler her ne kadar kendisine sanatçı değil, foto muhabiri dese de fotoğrafları dünyanın dört bir yanındaki müzelerde de sergilenmeye devam ediyor. İşte onlardan biri de başkent Washington’daki Smithsonian Müzesi’nde açıldı. Ara Güler’in 1960’larda çektiği fotoğraflar, şimdi burada sergileniyor.

Johns Hopkins Üniversitesi öğrencilerinin işbirliğiyle ortaya çıkan sergi Ara Güler’in efsaneşmiş karelerine  yepyeni bir sayfa açıyor. Bugüne dek  bilinmeyen karelerle Ara Güler’in Anadolusu’nu gözler önüne seriyor. Nancy Micklewright, serginin kuratörü: “Johns Hopkins Universitesindeki Müzeler ve Toplum Programının başındaki meslektaşlarımdan birinin yardımı sayesinde başladı herşey. Ara Güler’in çalışmalarının oldum olası hayranıydım ve bizim arşivlerimizde böyle bir koleksiyon bulunduğunu öğrenince, bunun,  öğrencilerin üzerinde çalışabilecekleri harika bir proje olabileceğini düşündüm.”

Araştırma alanı olarak Türk fotoğrafçılığını seçen ve bu konuda geniş bilgi sahibi olan kuratör Nany Micklewright sık sık Türkiye’ye gittiğini söylüyor. Bu ziyaretlerden birinde Ara Güler’le tanışarak bir röportaj yapma sansı da olmuş: “1972’den beri Türkiye’ye gidiyorum. Bu projeyi gerçekleştirmeye karar verdikten sonra İstanbul’da Ara Güler’in kafesinde buluştuk. Aslında daha önce de Smithsonian müzesinde ve dergisinde  fotoğrafları yer almış. Ama o da bu sergideki fotoğrafların burada Washington’da olduğunu bilmiyordu. Görüşünce bu fotoğrafların hikayelerini de dinleme şansımız oldu ve bu da sergiyi hazırlarken işimize yaradı. Ara Güler kendisini foto muhabiri olarak tanımlıyor ama buradaki kareler tarihi ve arkeolojik öneme sahip fotoğraflar.”

Bu fotoğlar 1961 ile 65 yılları arasında Amerika’nın Türkiye Büyükelçiliği görevini yürüten Raymond Hare’e hediye edilmiş. Daha sonra müzeye bağışlanmış. Bundan dolayı da ünlü fotoğrafçı çektiği bu karelerin nerede olduğundan haberdar değilmiş.

Kendini görsel tarihçi olarak tanımlayan Ara Güler, aslında nostaljik İstanbul fotoğrafları ve sanatçı portreleriyle ünlü. Ancak bu sergide Ani Harabeleri’nden  Akdamar Kilisesi’ne, Türkiye’nin kültürel mirasından kareler yer alıyor.

Zeynep Simavi, Smithsonian müzesinde program direktörü: “Ara Güler’in mesleğe başladığı yıllar, foto muhabirliğinin meslek olarak öne çıktığı yıllar. O yüzden Ara Güler bu kuşak fotoğrafçıları arasında kendine yer edinmiş. Hem Türkiye’deki çok önemli yazarlar ve bunun dışında uluslarası tanınan sinemacılar. Dalvador Dali, Pablo Picasso… gibi çok önemli ressamların da fotoğraflarını çekmiş. Uzun kariyerinde en önemlileri Nemrut fotoğrafları. Ve Ağrı Dağı üzerindeki Nuh’un Gemisi gibi dünya tarihine katkısı oldu. “

“Gerçek sanattan daha önemlidir ve fotoğrafçılar dünyanın gözleridir” diyen Ara Güler, bugün 85 yaşında olmasına rağmen emekli değil ve dünyanın karelerini gürüntülemeye devam ediyor.

Ara Güler’in Anadolu toprakları üzerine kurulu Türkiye’nin zengin tarihine ışık tutan karelerinden oluşan sergi, 14 Mayıs 2014 tarihine kadar Smithsonian’da sanatseverlerin beğenisine açık olacak.

http://www.amerikaninsesi.com/content/ara-gulerin-anadolusu-washingtonda/1821603.html