Seda Avedikyan anlatıyor.Katliam döneminde sadece üç yaşında olan büyük annem Özheni Torosyan, ailesiyle Yozgat’ın Burunkışla Köyü’nde yaşıyormuş. Katliamda bütün ailesini, annesini, babasını ve erkek kardeşini kaybetmiş. Kendisinin kurtuluşu da mucize eseri olmuş. Annesi ve babası öldürüleceklerini anlayıp çocuğu bir keçeye sarıp ağaca asmışlar; birinin görüp kurtaracağını düşünmüşler. Şans eseri, başka bir Ermeni aile ağaçtaki çocuğu fark etmiş ve yanına almış. Ancak, onlar da kurtulmayacaklarının bilincinde oldukları için çocuğu Türk bir aileye bırakmışlar ve eğer kurtulmayı başarırlarsa mutlaka bir gün gelip onu alacaklarına dair söz vermişler. Maalesef o ailenin üyelerinden geri dönmeyi başaran olmamış.
***
1915 soykırımından Türklerin kurtardığı Ermeniler anlatıyor…
Katliam döneminde sadece üç yaşında olan büyük annem
Özheni Torosyan, ailesiyle Yozgat’ın
Burunkışla Köyü’nde yaşıyormuş. Katliamda bütün ailesini, annesini, babasını ve
erkek kardeşini kaybetmiş. Kendisinin kurtuluşu da mucize eseri olmuş. Annesi
ve babası öldürüleceklerini anlayıp çocuğu bir keçeye sarıp ağaca asmışlar;
birinin görüp kurtaracağını düşünmüşler. Şans eseri, başka bir Ermeni aile
ağaçtaki çocuğu fark etmiş ve yanına almış. Ancak, onlar da
kurtulmayacaklarının bilincinde oldukları için çocuğu Türk bir aileye bırakmışlar
ve eğer kurtulmayı başarırlarsa mutlaka bir gün gelip onu alacaklarına dair söz
vermişler. Maalesef o ailenin üyelerinden geri dönmeyi başaran olmamış.
Böylece Özheni Torosyan, Türk bir ailenin yanında
büyümüş. Onun Ermeni olduğu anlaşılmasın diye ismini değiştirmişler.
Türk aile yıllar sonra Sivas’ın köylerinden birine göç
ediyor. Günlerden birinde Ermeni bir değirmenci ticaret için köye geliyor.
Değirmencilik mesleği o dönem önemli olduğu için birçok Ermeni değirmenci
katliamdan kurtulmayı başarmış. Ermeni değirmenci köyde Ermeni bir kızın
yaşadığını öğrenince gidip büyükannemi görmeye karar vermiş. Gece gizlice
görüşmek için anlaşmışlar. Köyde büyükannem dışında başka bir Ermeni kızı daha
yaşıyormuş aslında ama yakalamaktan korkmuş ve değirmenciyle kaçmayı reddetmiş.
Sivas’ta o dönem Ermeni kiliseleri, okulları ve
yetimhaneleri harap haldeymiş, şehirde yaşayan Ermeni aileler çocukları kendi
evlerinde tutuyormuş, büyükannem de Ermeni değirmencinin evinde yaşamaya
başlamış.
Büyükannem, dedem Vahan Mamprelyan’la karşılaştığında on
beş yaşında güzel, beyaz tenli, siyah saçlı ve mavi gözlü bir kızmış. Dedem de
aynı şekilde Türk bir aile sayesinde kurtulmuş. Katliam sırasında dedem on beş
yaşındaymış. Sivas’ta Aramyan okulunda okuyormuş. Onu kurtaran Türk aile çok
uzun süre kendisini tünelde gizlemiş.
Soykırım’dan mucize eseri kurtulabilmiş iki Ermeni,
Özheni Torosyan ve Vahan Mamprelyan birbirleriyle karşılaşıp evlenmişler. Bir
zaman sonra dedem, büyükannemin soy ağacını merak edip Burunkışla Köyü’ne
gitmiş ve onu kurtaran aileyi bulmuş ve öz ailesine dair bilgileri toplamaya
çalışmış. Torosyan ailesiyle ilgili
bütün bilgilere ulaşabilmiş. Daha sonra büyükannemin eğer kurtulmayı
başaran akrabaları varsa, onları bulabilmek için kiliselere mektuplar
yazmış. Kayseri’deki kilise mektuba
yanıt vermiş; gelen yanıta göre büyükannemin amcasının oğlu kurtulmayı başarmış
ve hala Kayseri’deymiş. Dedemle büyükannem bunu öğrendikten sonra Kayseri’ye
gidiyor ve büyükannemin kuzeniyle buluşuyormuş ve onun aracılığıyla diğer
akrabalarla da irtibata geçmeyi başarmışlar.
Büyükannem bütün bu eziyetlere rağmen iki kere hayata
tutunmayı başarmış. Birinde ağaçta asılı kalarak, diğerinde de Türk ailenin
sayesinde.
Büyükannemle gurur duyuyorum, hayatı boyunca karşılaştığı
zorluklar onu zayıf düşürememiş, aksine onu daha da güçlü kılmış.
Büyükannem ve dedemle beraber çok mutlu bir yaşam sürmüş,
dört çocuğu ve torunları olmuş, doksan yaşında da aramızdan ayrılmış.
Yazı dizisinin tüm bölümleri:
1. Bölüm:
“DEDEMİN KARDEŞİNİ EVİNİN ÖNÜNDE KATLETMİŞLER”
2. Bölüm:
'DEDEM GECELERİ SIK SIK UYANIR, KARDEŞİNİN ÖLÜMÜNÜ
HATIRLAYIP AĞLARDI'
3. Bölüm:
'KOMUTANLAR BÜTÜN ERMENİ ASKERLERİ ÖLDÜRME NİYETİNDEYMİŞ'
4. Bölüm:
'ÖLDÜRÜRLER DİYE ERKEK ÇOCUKLARIN SAÇLARINI KESMİYORLARMIŞ'
5. Bölüm:
'ÇİRKİNLEŞMEK İÇİN YÜZLERİNE KÖMÜR SÜRÜYORLARMIŞ'
6. Bölüm:
'ÇOCUĞU KEÇEYE SARIP AĞACA ASMIŞLAR'
7. Bölüm:
'BABAM, ZABİT EFENDİ'Yİ HAYATININ SONUNA KADAR HATIRLADI'
Proje yayıncısının
notu: Sunulan metin yazarların ve katılımcıların fikir, görüş ve çıkarımlarını
aktarmaktadır, Birleşik Krallık Hükümetin duruşunu yansıtmaz.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.