Anadolu Kültür'ün, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Ermenistan-Türkiye Normalleşme Süreci Destek Programı kapsamında gerçekleştirdiği Kadın Dengbêj ve Aşıklar projesinde bir araya gelen Vanlı Dengbêj Gazin ile Ermeni Aşık Leyli seslendirdikleri Kürtçe ve Ermenice parçalarla insanları bir yandan hüzünlendirirken bir yandan da coşku dolu anlar yaşatıyor. İlk kez Ermenistan'ın başkenti Erivan'da birlikte kılamlar söyleyen Dengbêj Gazin ile Aşık Leyli, daha sonra Van Ahtamar Adası'nda, Surp Haç Ermeni Kilisesi'ndeki ayinin ardından adada ikinci konserini verdi. Son olarak İstanbul'da İTÜ Maçka Kampüsü'nde konser veren Dengbêj Gazin ve Aşık Leyli, aşıklık ve dengbêjlik kültürü üzerine DİHA'ya konuştu.
***
Kadın Dengbêj ve Aşıklar projesinde bir araya gelen Vanlı
Dengbej Gazin ile Ermeni Aşık Leyli, amaçlarının Kürt ve Ermeni halkının
yaşadıkları ortak acıyı birlikte dile getirmek ve 2 toplum arasında önyargıları
kırmak olduğunu söyledi.
Anadolu Kültür'ün, Avrupa Birliği tarafından finanse
edilen Ermenistan-Türkiye Normalleşme Süreci Destek Programı kapsamında
gerçekleştirdiği Kadın Dengbêj ve Aşıklar projesinde bir araya gelen Vanlı
Dengbêj Gazin ile Ermeni Aşık Leyli seslendirdikleri Kürtçe ve Ermenice
parçalarla insanları bir yandan hüzünlendirirken bir yandan da coşku dolu anlar
yaşatıyor. İlk kez Ermenistan'ın başkenti Erivan'da birlikte kılamlar söyleyen
Dengbêj Gazin ile Aşık Leyli, daha sonra Van Ahtamar Adası'nda, Surp Haç Ermeni
Kilisesi'ndeki ayinin ardından adada ikinci konserini verdi. Son olarak İstanbul'da
İTÜ Maçka Kampüsü'nde konser veren Dengbêj Gazin ve Aşık Leyli, aşıklık ve
dengbêjlik kültürü üzerine DİHA'ya konuştu.
'Müziğin iyileştirici özelliği olduğu için söylüyorum'
Dilleri ortak olmayan ama acıları ortak olan 2 kadının da
müzikle buluşmaları daha çocuk yaştayken başladı. Müzisyen bir aileden gelen
Aşık Leyli, daha çocuk yaştayken kendi bestelerini yazıp seslendirdi. 1915
Ermeni soykırımının ardından Erzurum'dan Ermenistan'a göç ettirilen bir baba ve
Gürcü bir annenin kızı olarak dünyaya gelen Aşık Leyli, seslendirdiği parçaları
da Erzurum'un ve yaşadığı kent Cavax'ın doğasından ilham alarak yazdığını
söylüyor. Küçük yaşta sesinin güzelliğini fark eden ailesi onu müzik okuluna
yazdırdı ve okulda dans ve müzik grubu kurarak parçalarını da orada üretmeye
devam etti. 72 yaşına rağmen sesinin güzelliğinden bir şey yitirmeyen Aşık
Leyli, müziğin de insanı iyileştirici özelliği olduğu için şarkılar
seslendirdiğini belirten Aşık Leyli, daha çok kavuşamayan aşklar için şarkı
yazdığını söyledi. Aşık Leyli, "Daha çok aşk şarkıları yazıyorum.
Sevdiğime kavuşamadım. Evet, başka biriyle evlendim, ama o dert ve çektiğim aşk
acısından dolayı aşk şarkıları yazmaya başladım" dedi.
'Amacımız toplumlararası ön yargıları kırmaktır'
Ermeni ve Kürt halkının yakınlaşması için Dengbej Gazin
ile birlikte bir araya geldiğini ifade eden Aşık Leyli, "Biz ne yapıyorsak
toplumlar birbirlerini tanısın diye yapıyoruz. Toplumlar birbirlerini de
tanıdıkça belki de aralarındaki ön yargıları kıracaktır. Zaten bizim amacımız
da bu" diyerek toplumların birbirleri arasındaki önyargılarının kırılması
ve en büyük temennisinin barış olduğunu dile getirdi.
'Dengbejliğe yaşadığımız acılar kaynaklık ediyor'
Vanlı Dengbêj Gazin de çocuk yaşta başladı dengbêjliğe
okuma-yazma bilmeyen Dengbêj Gazin, Aşık Leyli gibi şanslı değildi. Kadın
kimliğinden dolayı çocukken yaşadıkları zorluklardan bahseden Dengbêj Gazin,
dengbejlik kültürünün aslında kadınlara ait olduğunu ancak, kadının görünürlüğü
olmadığı için dengbêjlik geleneğinin de o dönem için azaldığına dikkat çekti.
Kürt özgürlük hareketiyle birlikte kadınların görünürlüğünün artmasının
ardından kadınların dengbêjlik kültürünü devam ettirdiğini dile getiren Dengbêj
Gazin de böylece kendisinin de 30 yılı aşkındır kılamlar seslendirdiğini
söyledi. Kılam okurken kadının çektiği acıları hissettiğini belirten Dengbêj
Gazin, kadınların yaşadığı acıları kılamlara döktüğünü ifade ederek,
"Van'da yaşanan depremin ardından yaşanan acılara bir beste yaptım.
Roboski katliamında insan ile katır etleri birbirine karışmıştı bu çok zor bir
durum, içimiz çok yanmıştı. Bu acılar üzerine de kılam besteledim. İşte
dengbejliğe bu acılar kaynaklık ediyor" diye konuştu.
'Dengbejliğini toplumdan gizlemek zorunda kalan kadınlara
alan açmak istiyoruz'
Ermeni ve Kürt halkının uzun yıllardır aynı topraklarda
birlikte yaşadıklarını ve bu yüzden kültürlerinin benzerlik gösterdiğine işaret
eden Dengbêj Gazin, "Ermenilerin yaşadığı acıları, katliamları anlatan
kılamlar da okurum. Bu acılar da dengbêjler sayesinde bu güne getirilmiş ve
anlatılmıştır" dedi. Ermeni köylere de gidip Aşık Leyli ile birlikte
kılamlar seslendirdiğini söyleyen Dengbêj Gazin, şunları söyledi:
"Ermenistan'da konser verdiğimde birçok kadının ağladığını gördüm. Bu
proje ile birlikte Ermeni kadınlarla ortak acılarımızı birlikte dile getirme
imkanı bulduk. Amacımız, bu kültürü bu proje ile daha da geliştirmek yeni
nesillerimize daha güçlü bir şekilde aktarmak, sahip olduğumuz bu değerleri
daha iyi tanıtabilmek ve özellikle de yıllarca dengbêjliği toplumdan gizlemek
zorunda kalan kadınlara alan açmaktır."DİHA
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.