Yüzyıllar önce Asuri ve Ermeniler başta olmak üzere
birçok kültüre ve dini inançlara beşiklik eden Hakkari'de yüzyılların mirası
olan tarihi yapılar yok olmakla yüz yüze. Yetkililerin ilgisizliğinden dolayı
Hakkari'de tarihten günümüze ulaşan yaklaşık 150 kilise ve manastırdan sadece
10-15'i ayakta kaldı. Hakkari'nin Koçanıs (Koçanis) ve Kırıkdağ (Dezê) köyünde
bulunan Mar Şhalita Kilisesi, Oğul (Talê) köyündeki Mar Abdişo manastırı,
Yüksekova'daki Kerpil Kilisesi, Şemdinli'deki Kara Kilise tarihe ışık tutan
yapılardan sadece bir kaçı.
***
Hakkari - Birçok kültüre ve dini inançlara beşiklik eden
Hakkari'de yüzyılların mirası olan tarihi yapılar yok olmakla yüz yüze.
Kentteki yaklaşık 150'ye yakın kilise ve manastır ya ahır olarak kullanılması
sonucu ya da hazine arayıcıları tarafından tahrip ediliyor.
Yüzyıllar önce Asuri ve Ermeniler başta olmak üzere
birçok kültüre ve dini inançlara beşiklik eden Hakkari'de yüzyılların mirası
olan tarihi yapılar yok olmakla yüz yüze. Yetkililerin ilgisizliğinden dolayı
Hakkari'de tarihten günümüze ulaşan yaklaşık 150 kilise ve manastırdan sadece
10-15'i ayakta kaldı. Hakkari'nin Koçanıs (Koçanis) ve Kırıkdağ (Dezê) köyünde
bulunan Mar Şhalita Kilisesi, Oğul (Talê) köyündeki Mar Abdişo manastırı,
Yüksekova'daki Kerpil Kilisesi, Şemdinli'deki Kara Kilise tarihe ışık tutan
yapılardan sadece bir kaçı. Özellikle Hakkari'nin Koçanıs (Koçanis) köyünde bulunan
Mar Şhalita Kilisesi Asuriler tarihinde önemli bir değeri ve anlamı olduğu
bilindiği gibi patriklik merkezi olarak Asuriler tarafından benimsenmiş. Mar
Abdişo Kilisesi'nin Asurilerin Hac vaziyeti olarak kullandığı dini inanç
merkezi olduğu söyleniyor. Tarihi önemi bu denli büyük olsa da kilise ve
manastırlar ilgisizlikten dolayı harabe yerlere dönüştü.
Kiliseler ahır ve kiler oldu!
Tarihi yapıların harabeye dönüşmesinden en büyük etken
define avcıları. Hazine için tarihi yapıların hemen hemen hepsi kazılarak
tahrip edildi. Kilise ve manastırlarda yapılan bilinçsiz kazılar sonucu tarihi
yapılarda oyulmadık yer bırakılmadı. Yine tarihi yapılardaki dini motiflerle
süslenmiş taşlar ise çalınmış. Hazine arayanların önü alınmadığı takdirde kısa
bir zamanda tarihi yapıların iskeletleri de yok olacak. Tarihi yapılara hazine
arayanlar kadar köylüler de zarar veriyor. Köyde yaşayan yurttaşlar bu yapıları
genelde hayvanları için ahır olarak kullanıyor. Yine bazı köylerde tarihi
yapılar kiler olarak kullandığı yetmezmiş gibi içerisine de ek oda yapılmış.
Restorasyonuna yönelik şu ana kadar bir çalışma yok
Tarihi yapıların korunmasına ve restorasyonuna yönelik şu
ana kadar bir çalışma ise yapılmadı. Hiçbir kurumun bu tarihi mabetler
konusunda kendisini sorumlu hissetmezken tarihi mabetlerin geleceğe taşınması
içinde bir çaba içerisinde değiller. Her ne kadar bazı mabetler, Kültür
Bakanlığı tarafından tarihi yer olarak tescillense de bu da tescilin ötesine
geçememiş. (DİHA)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.