1915 ile ilgili ICTJ Raporu

Değerli Okurlar,

2003 yılında büyük elçi, yazar, milliyetçiliği tartışmasız rahmetli Gündüz Aktan önerisi ile Türk Ermeni Uzlaşma Komisyonu TARC (Turkish Armenian Reconciliation Commission) tarafından ABD’de Geçiş Hukuku Uluslararası Merkezine ICTJ  (International Center for Transitional Justice) hazırlatılan Soykırım sözleşmesinin XX. yüzyılın başında vuku bulan olaylara uygulanabilirliği konulu raporu konunun güncelliği ve konu ile ilgili çok önemli bir hukuki belge olması nedeniyle tekrar yayımlıyoruz. Raporda sözleşmenin geriye doğru uygulanamayacağı ancak uygulanabilseydi 1915 katliamının soykırım olduğunu belirtiyor.

Raporunu orijinali ve konuyla ilgili Gündüz Aktan’ın itiraz  yazısı da ekli. Rapor TARC’ın sonu olmuştu.

SOYKIRIM SUÇUNUN ÖNLENMESİ VE CEZALANDIRILMASI İLE İLGİLİ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KONVANSİYONUNUN YİRMİNCİ YÜZYILIN BAŞINDA MEYDANA GELEN OLAYLARA UYGULANABİLİRLİĞİ

GEÇİŞ HUKUKU ULUSLARARASI MERKEZİ (ICTJ) İÇİN HAZIRLANAN HUKUKİ ANALİZ

Bu memorandum taslağı Türk Ermeni Uzlaşma Komisyonu (“TARC”)’ın 12 Temmuz 2002 tarihinde gerçekleştirdiği Memorandum of Understanding (“MoU”) ile 10 Eylül 2002 tarihinde TARC üyeleri tarafından yapılan sunuma dayanarak Geçiş Hukuku Uluslararası Merkezi (“ICTJ”)’ye yapılan talep üzerine bağımsız avukatlar tarafından, soykırım suçunun önlenmesi ve cezalandırılması ile ilgili Birleşmiş Milletler Konvansiyonunun Yirminci Yüzyıl başlarında meydana gelen olaylara uygulanabilirliğini değerlendirebilmek amacı ile tarafsız ve bağımsız bir analiz yapabilmek amacı ile hazırlanmıştır.

Bu memorandum yasal bir analizdir ancak gerçeklere veya tarihe dayalı bir analiz değildir. Bu memorandumda bulunan sonuçlara ulaşırken vardığımız sonuçların herhangi bir gerçeğe dayalı varsayıma dayanıp dayanmadığını belirtmeye çaba gösterdik. Konu ile ilgili gerçekler hakkında çeşitli raporları gözden geçirmiş olmamıza rağmen gerçeğe dayalı bağımsız herhangi bir inceleme yapmadık.

Ayrıca bu memorandumun sadece Soykırım Konvansiyonunun Olaylara uygulanabilirliğini araştırdığını da vurgulamak isteriz. Herhangi bir uluslararası yasaya veya herhangi bir milletin yasalarına göre Olaylara uygulanabilirliği veya ilgili birimlerin veya kurumların hakları veya sorumlulukları ile ilgili herhangi bir iddia taşımamaktadır.

I. SOYKIRIM KONVANSİYONU

A.        Uluslararası Soykırım Suçu

Konvansiyonun I.Maddesi soykırımı imzalayanların engelleyeceği ve cezalandıracağı bir suç olarak bildirmektedir. Konvansiyonun II Maddesi şu şekildedir:

Soykırım bir milleti, etnik grubu, ırkı veya dini grubu kısmen veya tamamen yok etme amacı ile gerçekleştirilen aşağıdaki eylemlerden herhangi biridir:

(a)       Grup üyelerinin öldürülmesi;

(b)       Grup üyelerine ciddi fiziksel veya zihinsel zararlar verilmesine neden olmak;

(c)       Kısmen veya tamamen fiziksel olarak yok olmasını sağlamak amacı ile grubun yaşam şartlarını kasten zorlaştırmak

(d)       Grup içinde doğumları önlemeye yönelik önlemlerin alınması;

(e)       Zorla grubun çocuklarının bir başka gruba transfer edilmesi.

Bu madde Rwanda Uluslararası Ceza Mahkemesi ve eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi Tüzüklerine ve Uluslararası Suç Mahkemesinin yeni Tüzüğüne aynen eklenmiştir.

Madde III soykırım ve komploda suç ortaklığının, soykırıma yeltenmek ve doğrudan veya genel teşviklerin de soykırımın kendisi gibi suç teşkil ettiğini açıklamaktadır.

B.        Soykırımın Cezalandırılması

Konvansiyonun IV Maddesi “soykırım suçunu işleyen kişilerin anayasaya uygun şekilde sorumlu yöneticiler, kamu görevlileri veya şahıslar olmalarına bakılmaksızın cezalandırılacaklarını...” ifade etmektedir. V, VI ve VII Maddeler soykırımın önlenmesi ve cezalandırılmasına yönelik yerel önlemlerin alınması ile ilgili olarak Konvansiyona taraf olan ülkelere çeşitli sorumluluklar yüklemektedir. VIII ve IX Maddeler Konvansiyona taraf olan Devletlere soykırımı önleme ve bastırma konusunda Birleşmiş Milletlere başvurma ve Konvansiyonun “yorumlanmasına, uygulanmasında veya gereklerinin yerine getirilmesinde” karşılaşılan anlaşmazlıkları Uluslararası Adalet Mahkemesine (ICJ) havale etmelerine imkan veren mekanizmalar sağlamaktadır.

Konvansiyonun geri kalan dokuz maddesi temelde prosedürlerle ilgilidir.

II. YASAL SONUÇLARIN YÜRÜTMEYE İLİŞKİN SONUÇLARI

Uluslararası hukuk genel olarak anlaşmada farklı bir niyet bulunmadığı veya farklı bir durum kabul edilmediği sürece anlaşmaların geriye dönük bir şekilde uygulanmalarını engellemektedir. Soykırım Konvansiyonu geriye dönük uygulamaları zorunlu kılan herhangi bir hüküm içermemektedir. Aksine, Konvansiyonun metni olası yükümlülükleri sadece taraf olan Devletlere empoze etmeyi amaçlamakta idi. Bu nedenle, Konvansiyona göre hiçbir birey veya devlete karşı Olaylardan kaynaklanan herhangi bir yasal, mali veya bölgesel talepte bulunulamaz.

Ancak bu suçun uluslararası adı olarak Konvansiyonda kullanılan şekli ile soykırım ibaresi Konvansiyon yürürlüğe girmeden önce yaşanmış olan pek çok ve farklı olaylar için kullanılabilir. Tarihi bir gerçek olarak soykırımla ilgili referanslar Konvansiyonun metninde ve onunla ilgili hazırlık belgelerinde bulunmaktadır.

(Tüzüğünde Konvansiyonun soykırım tanımını benimseyen) Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından da geliştirilen şekilde soykırım suçunun dört unsuru vardır: (i) suçu işleyen bir veya daha fazla insan öldürmüştür; (ii) bu kişi veya kişiler belirli bir milli, etnik grup, ırk veya dini gruba aitti, (iii) suçu işleyen bu şekilde grubu kısmen veya tamamen yok etmek amacında idi, ve (iv) eylem grubu hedef alan belli bir şekil çerçevesinde veya yok olma ile sonuçlanabilecek bir şekilde gerçekleşmişti.

Olaylarla ilgili çok sayıda rapor ve pek çok gerçekle ilgili önemli fikir ayrılıkları vardır. Bu fikir ayrılıklarına rağmen gözden geçirdiğimiz pek çok Olayın ortak noktası olan temel gerçekler yukarıda belirtilen üç unsurun mevcut olduğunu göstermektedir: (1) bir veya daha fazla kişi öldürülmüştü; (2) bu kişiler belirli bir milli, etnik grup, ırk veya dini gruba aitti; ve (3) eylem grubu hedef alan belli bir şekil çerçevesinde veya yok olma ile sonuçlanabilecek bir şekilde gerçekleşti. Kolektif olarak bakıldığında Olayların bir soykırım suçunu oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesi ile ilgili olarak tek anlaşmazlık alanı Olayların bu şekilde bir milli, etnik grubu, ırkı veya dini grubu yok etmek amacı ile yapılıp yapılmadığı idi. Bu yasal memorandumun amacının gerçeklere dayanan belirli anlaşmazlıkları kesin bir şekilde sonuçlandırmak olmamasına rağmen Olaylarla ilgili çeşitli raporlardan çıkabilecek en akla uygun sonucun Olayları gerçekleştirenlerin en azından bir bölümünün eylemlerinin sonucunun Doğu Anadolu’da bulunan Ermenilerin tamamen veya kısmen yok olması olduğunu bildikleri ve bu amaca yönelik faaliyet gösterdikleri, ve, bu nedenle, gerekli soykırım niyetine sahip oldukları yönündedir. Yukarıda tanımlanan diğer üç unsurun kesin olarak var olması nedeni ile kolektif olarak değerlendirildiğinde, Olayların soykırım suçunun Konvansiyonda tanımlanan şekildeki unsurlarının tümünü içerdiği, ve tüm hukuk akademisyenleri ile tarihçiler, siyasetçiler, gazeteciler ve diğer kişilerin bu şekilde tanımlamalarının haklı olduğu söylenebilir.

YASAL ANALİZ

III: SOYKIRIM KONVANSİYONU HÜKÜMLERİ GEREĞİ 12 OCAK 1951 TARİHİNDEN ÖNCE OLAN OLAYLAR İÇİN UYGULANMAMAKTADIR.

A.        Uluslararası yasa genel olarak anlaşmaların geriye dönük olarak uygulanmasına olanak vermemektedir.

Anlaşmalar Hukuku ile ilgili Viyana Konvansiyonun 28. Maddesinde şu ifadeye yer verilmektedir:

Anlaşmanın kendisinde farklı bir amaç olmadığı sürece veya aksi belirtilmediği sürece anlaşmanın hükümleri, anlaşma yürürlüğe girmeden önce olan bir eylem veya gerçek veya anlaşma yürürlüğe girmeden önce ortadan kalkan bir durum nedeni ile hiçbir tarafı bağlamamaktadır.

Anlaşmalar Hukuku ile ilgili Viyana Konvansiyonu 27 Ocak 1980’den önce yürürlüğe girmedi. Ancak, konvansiyonun “uluslararası hukukta hem düzenlemeyi hem de ilerleyen gelişmeyi ön görmesine rağmen” benimsendiğinde “Viyana Konvansiyonunun hükümlerinin çoğu geleneksel uluslararası hukuku yansıtmakta idi.” Uluslararası Ceza Mahkemesi Madde 62 (olayların esaslarının temelden değişmesi ile bir anlaşmanın sona erdirilmesi) ve Madde 60 (somut bir ihlal nedeni ile bir anlaşmanın sona erdirilmesi) de dahil olmak üzere Anlaşmalar Hukuku ile ilgili Viyana konvansiyonunun bazı hükümlerinin geleneksel konumuna dikkat çekmiştir.

Amerika Birleşik Devletlerinin Anlaşmalar Hukuku ile ilgili Viyana Konvansiyonunu imzalamış ancak onaylamamış olmasına rağmen Amerikan mahkemeleri konvansiyonun yorumlayıcı hükümlerini geleneksel uluslararası hukuku (ve bu nedenle Amerikan Hukukunu) yansıtır şekilde uygulamışlardır ve Amerikan hükümetinin yetkilileri de aynı anlama gelen beyanatlar vermişlerdir.

Anlaşmalar Hukuku ile ilgili Viyana Konvansiyonunun benimsenmesinden önce Uluslararası Adalet Mahkemesinin davalar yasası Madde 28’in mevcut uluslararası yasayı düzenlediği görüşünü destekleme eğilimindedirler. Ambatielos davasında Mahkeme aşağıdakileri gözlemlemiştir:

(Yunan Hükümetinin) teorisinin kabul edilmesi 1926 tarihli Anlaşmanın 29. Maddesine geriye dönük etki vermek anlamına gelecekti, oysa Anlaşmanın 32. Maddesi Anlaşmanın tüm hükümleri anlamına gelen Anlaşmanın onaylanmasından hemen sonra yürürlüğüne gireceğini ifade etmekteydi. Geriye dönük yorumlamayı gerekli kılan herhangi bir özel hüküm veya herhangi bir özel amaç olması halinde böyle bir sonucun yanlış olduğu kanıtlanabilirdi. Mevcut davada bu tür bir madde veya amaç yoktur. Bu nedenle hükümlerinden herhangi birinin daha önce yürüklükte olduğunun varsayılması imkansızdır.

Ambatielos davasında mahkeme üyeleri bir anlaşmaya taraf olan Devletlerin, Uluslararası Adalet Daimi Mahkemesinin daha önceden desteklediği gibi bir anlaşmanın geriye dönük uygulanmasına imkan verebileceğini kabul etmiştir. Bu nedenle Anlaşmalar Hukuku ile ilgili Viyana Konvansiyonuna göre yapılan analiz neticesinde Soykırım Konvansiyonunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen olaylara uygulanmasına izin verip vermeyeceği “Anlaşmanın kendisinde farklı bir amaç olup olmadığı veya aksi bir hüküm bulunup bulunmadığına” göre belirlenecektir.

B. Konvansiyonun ne metni ne de hazırlık belgelerinin hükümlerini geriye dönük olarak uygulamaya yönelik bir niyet ortaya koymaktadır.

Madde 13’e uygun olarak Konvansiyon, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine sunulmasını takip eden doksanıncı günün ardından 12 Ocak 1951 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bunu takip eden onaylamalar ve ekler de sunumu yapan devletler için sunumu takip eden doksanıncı günün ardından yürürlüğe girmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere farklı bir maksat ortaya çıkmadığı sürece anlaşmanın belirli bir tarihte yürürlüğe girdiği şeklinde bir hüküm olduğu zaman “Anlaşmanın tüm hükümleri” aynı tarihte yürürlüğe giriyor şeklinde algılanmalıdır.

Taraf Devletlere yükümlülükler yükleyen hükümlerin metni genel olarak Taraf Devletlerin gelecekte eylemde bulunmaları için bir yükümlülük getirmektedir. Örneğin, Taraf Devletler soykırım suçunu önlemeyi ve cezalandırmayı “taahhüt etmektedirler”, Konvansiyonun hükümlerine geçerlilik kazandırmak için gerekli yasaları uygulama için “yasa çıkarmayı taahhüt etmektedirler”. Ve soykırım ile suçlanan kişilerin yetkili yerel veya uluslararası mahkemeler eli ile “yargılanacağını” kabul etmektedirler.

Konvansiyonun hazırlık belgeleri, ilgili görüşmeleri yürütenlerin temsil etmekte oldukları Devletler adına geçmişe dönük değil geleceğe yönelik yükümlülükleri “gelecekteki suçların önlenmesi” de dahil kabul etmekte olduklarını desteklemektedir. Delegelerden biri Konvansiyonun amacını “insanların”, gerçekleştirilen korkunç eylemleri tekrar etmeye özenen herkesi cezalandırmak istemesi şeklinde nitelendirmektedir.

C.        Sonuç

Soykırım Konvansiyonu yirminci yüzyılın başlarında gerçekleşen veya 12 Ocak 1951 tarihinden önce meydana gelen herhangi bir olay ile ilgili olarak herhangi bir bireysel veya devletle ilgili suç sorumluluğu yüklememektedir.

IV SOYKIRIM KONVANSİYONUNUN 12 OCAK 1951 TARİHİNDEN ÖNCE MEYDANA GELEN OLAYLARLA İLGİLİ HERHANGİ BİR DEVLETE VEYA BİREYE YÜKÜMLÜLÜK YÜKLEMEMESİNE RAĞMEN “SOYKIRIM” İBARESİ KONVANSİYONDA TANIMLANAN ŞEKLİ İLE BU OLAYLARI AÇIKLAMAK İÇİN KULLANILABİLİR.

A.        Bu memorandumun kapsamı

Soykırım Konvansiyonunun Olaylara “uygulanabilirliği” hakkında görüş bildirmemiz istendi. Soykırımla ilgili eylemlerle ilgili sorumluluk konusunda Konvansiyonun ne derece mevcut uluslararası yasayı düzenlediği bu memorandumun kapsamı dışındadır ancak Uluslararası Adalet Mahkemesi en azından kabulden sonra ‘Konvansiyonun altında yatan ilkelerin herhangi bir konvansiyonel yükümlülük olmasa dahi medeni milletler üzerinde bağlayıcı olduğu’ görüşündedir. Benzer şekilde, bu memorandum, bizden istenenleri aşıyor olması nedeni ile, 1915 ile ilgili Olaylar gerçekleştiğinde bir uluslararası suç teşkil ettiğini ve geleneksel uluslararası hukuk ilkelerine göre devlete ve bireylere yönelik sorumluluk yüklediği şeklindeki iddialara hitap etmemektedir.

Konvansiyonun Olaylara “uygulanabilirliğinin” gözden geçirilmesi ile ilgili talep için Konvansiyonda tanımlanan şekilde “soykırım” ibaresinin (a) genel olarak, yirminci yüzyılın başlarında gerçekleşen olayları anlatmak için ve (b) Olayları tanımlamak için kullanılıp kullanılamayacağı belirli bir analizi gerektirmektedir.

B. “soykırım” ibaresinin yirminci yüzyılın başlarında meydana gelen olaylara terminolojik olarak uygulanabilirliği

Konvansiyonun metninden, ilgili belgelerden ve hazırlık belgelerinden anlaşıldığı üzere soykırım ibaresi Konvansiyonun benimsenmesinden önce meydana gelen olaylara da uygulanabilir.

Soykırım Konvansiyonunun taslağını hazırlayanlar “soykırım” ibaresini bu Konvansiyonun benimsenmesinden önce meydana gelen olaylardan söz etmek için kullandılar. Rafael Lemkin’in “soykırım” ibaresini ilk kez 1943 yılında kullanmış olmasına rağmen, Konvansiyon metni ve diğer yazılar onun ve Konvansiyon taslağını hazırlayan diğer kişilerin soykırım ibaresini Konvansiyonun benimsenmesinden önce gerçekleştirilen eylemleri açıklamak için kullandığı sonucuna varmaktadır. Konvansiyona taraf olan Devletler Konvansiyonun giriş bölümünde “soykırımın tarihin her döneminde insanlık için büyük kayıplara neden olduğunu” onaylamaktadırlar.

Hazırlık belgeleri tarihi bir gerçek olarak soykırıma çeşitli atıflarda bulunmaktadırlar. Kübalı delege “tarihin sayısız soykırım örneği içerdiğini” ifade etti, soykırım ile faşizm-nazizm arasındaki doğrudan ilişki hakkında yorum yapan Mısırlı delege ise “daha uzak geçmişte” çok sayıda örneği görülebilen soykırım olaylarından” bahsetmiştir. Nuremberg Mahkemesinde başsavcılık görevini üstelenen İngiliz delegesi soykırımı “yüzyıllar boyunca tarihte pek çok örneği bulunan ve uluslararası hukukta tanınan bir suç” olarak tanımlamıştır. Arjantinli delege soykırımdan “var olduğu hep bilinen ancak yeni tanımlanan bir suç” şeklinde bahsetmektedir.

Aynı şekilde, daha önceden oybirliği ile kabul edilmiş bulunan ve Konvansiyon taslağının hazırlanması için yetki veren Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 96(I) sayılı kararı “çeşitli ırkların, dini veya diğer grupların kısmen veya tamamen yok edildiği” “pek çok soykırım olayına” atıfta bulunmaktadır.

Nihai metni görüşen Komitenin soykırım kavramını Nazilerin eylem ve motivasyonlarına bağlayan metni gözden geçirdiği ve Holocaustun insanlık tarihindeki ilk ve tek soykırım örneği olmadığı gerekçesi ile ret ettiği hazırlık belgelerinden da anlaşılmaktadır.

C. “Soykırım” ibaresinin Olaylara uygulanabilirliği

1. Soykırım Suçunun unsurları

Yirminci yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğunun Ermeni vatandaşlarına karşı katliam, sürgün ve diğer suçların işlenmiş olduğuna ilişkin ciddi bir anlaşmazlık olmamasına karşın bundan etkilenen insanların sayısı, suçu işleyenlerin kimliği ve niyetleri de dahil olmak üzere bazı gerçeklerle ilgili anlaşmazlık mevcuttur.

Yasal bir mesele olarak bir insanı soykırım ile suçlamak için belli bazı temel unsurların olması gereklidir. Uluslararası Ceza Mahkemesinin kurulması ile bağlantılı olarak Uluslararası Ceza Mahkemesi Hazırlık Komisyonu söz konusu olayların ICC Tüzüğünde (yukarıda da belirtildiği gibi Soykırım Konvansiyonu metni ile birebir aynıdır) tanımlanan şekilde bir soykırımı oluşturduğunu ispat eden dört temel unsurla ilgili bir sıralama hazırlamıştır. “Öldürme yolu ile soykırım” suçunun dört unsuru aşağıdaki gibidir:

(i)        suçu işleyen bir veya daha fazla kişiyi öldürdü (veya ölümüne sebep oldu).

(ii)      Bu kişi veya kişiler belirli bir milli, etnik gruba, ırka veya dini gruba mensuptu;

(iii)     Suçu işleyen bu şekilde grubu kısmen veya tamamen yok etmek amacında idi, ve

(iv)     eylem grubu hedef alan belli bir şekil çerçevesinde veya yok olma ile sonuçlanabilecek bir şekilde gerçekleşmişti

Bu unsurların, bu memorandumun amacını çok fazla aşmakta olan, soykırım suçunu işledikleri ileri sürülen kişilerin suçluluğunu veya masumiyetini değerlendirmek amacı ile geliştirilmiş olduklarını ifade etmekte yarar var. Konvansiyonun kolektif olarak Olaylara uygulanabilip uygulanamayacağını değerlendirmemiz istendi. Bu nedenle memorandum bu amaç için analitik araç olarak yukarıda özetlenen unsurları kullanarak Olayların Konvansiyonda tanımlanan şekilde bir soykırımı oluşturup oluşturmadığını incelemeye devam edecektir.

2. Konvansiyonun anlamı içerisinde soykırım olarak Olaylar

Güncel gazete raporları, Osmanlı ve yabancı görevlilerinin ve hayatta kalan Ermenilerin yaşam öyküleri, yargı kararları ile ilgili raporlar, hükümet arşivlerinde bulunan yazışmalar ve diğer belgeler ile Arnold Toynbee ile başlayan seçkin tarihçilerin çalışmaları gibi pek çok ve çeşitli rapor mevcuttur. Bu memorandumda gerçeklerle ilgili gözden geçirdiğimiz bu çeşitli raporlarda ortak olan temel gerçeğe göre Olaylara kolektif olarak baktığımızda Olaylar sırasında bu memorandumda Bölüm II.C.1’de tanımlanan dört unsurdan en az üç tanesinin meydana geldiğini görüyoruz. İlk olarak bir veya daha fazla kişi öldürülmüştür. İkinci olarak, bu kişiler belli bir milli, etnik gruba, ırka veya dini gruba mensuptu. Son olarak da eylem grubu hedef alan belli bir şekil çerçevesinde veya yok olma ile sonuçlanabilecek bir şekilde gerçekleşmişti.

Gözden geçirdiğimiz raporlarda Olaylarla ilgili suçları işleyenlerin niyet veya sebepleri ile ilgili bazı anlaşmazlıklar olsa dahi bu raporların büyük çoğunluğu Olayla meydana gelirken amacın belli bir derecede Osmanlı İmparatorluğunun doğu illerinde yaşayan Ermeni topluluklarının yok olmasını amaçladığı sonucuna götürmekteydi ve çoğu da bunun üst düzey hükümet görevlilerinin kesin amacı olduğunu iddia etmekteydi.

Türkiye Hükümeti herhangi bir Osmanlı görevlisinin Osmanlı Ermenilerinin yok olmasını amaçladığına ilişkin hiçbir doğrudan kanıt bulunmadığını savunmaktadır. Osmanlı görevlilerinin Olaylara katıldığından sıkça bahsedilmesi ile ilgili olarak yasal bir mesele olarak soykırım bulgusunun devlet görevlilerinin katılıma bağlı olmadığını vurgulamak isteriz. Tam tersine, Soykırım Konvansiyonu soykırım suçunu işleyenlerin “soykırım suçunu işleyen kişilerin anayasaya uygun şekilde sorumlu yöneticiler, kamu görevlileri veya şahıslar olmalarına bakılmaksızın” cezalandırılacaklarını teyit etmektedir. Bu nedenle, Osmanlı İmparatorluğunun resmi devlet politikası olup olmadığına bakılmaksızın ‘Ermeni meselesini” kati olarak halletme amacı ile gerçekleştirildiği sonucuna dayanarak olayların bir soykırım olduğunu ifade etmek yasal olarak uygundur.

Bu memorandum çok önemli bir mesele olan soykırım amacı ile ilgili çeşitli yasal düşünceleri ortaya koymaktadır.

3. Soykırım amacı

Genel olarak bakıldığında, Soykırım Konvansiyonunun “niyet”ten söz etmesi onu uluslararası yasaya göre diğer suçlardan ayırmaktadır. ICTR ve ICTY Tüzükleri insanlığa karı işlenmiş suçları bazı sivil topluluklara karşı “işlenmiş olan yaygın ve sistematik saldırı” şeklinde tanımlamaktadır. Olayda yer alan kişinin bilinçli bir şekilde (öldürme veya ciddi zarar verme gibi) yasak olan eylemi yapmış olmasının gerekliliğine rağmen suçu işleyenlerin saldırıların yaygın ve sistematik özellikleri ile ilgili niyetleri hakkında net ve belirgin bir referans söz konusu değildir.

Buna karşın soykırım söz konusu olduğunda en azından suçu işleyenin hareketlerinin ayrım gözeten yapısının farkında olması gerekmektedir. Yaygın ve sistematik bir saldırı kapsamında işlenen cinayetler, insanlığa karşı işlenmiş bir suçu oluştururken, suçu işleyenin kısmen veya tamamen belli bir etnik, milli grubu, ırkı veya dini grubu bu şekilde öldürmeye veya yok etmeye yönelik kanıtların olmaması halinde soykırımın yasal tanımına uymamaktadır. Ancak, zorunlu olan niyetin kapsamı ve seviyesi uluslararası hukukla ilgili karmaşık ve gelişen meseleler içermektedir.

Hazırlık belgelerinde soykırım suçunu işlemek için gerekli olan niyetin seviyesi ve kapsamı ile ilgili tartışmalar bulunmaktadır. Korunan grupların belirlenmesinden sonra “bu şekilde” ifadesinin benimsenmesi hem nedenin dahil edilmesini destekleyen delegeleri hem de bunun amaca ulaşmayı zorlaştırıcı nitelikte olduğunu düşünenleri tatmin etmeye yönelik bir uzlaşmayı temsil etmekte idi. Bu bağlamda “bu şekilde” ifadesi hem genel hem de daha sıkı bir nedene dayalı yorumlama için şüphe uyandırmaktadır. Siam delegesinin ifade ettiği gibi “ “bu şekilde” ifadesinin iki olası yorumu vardı, şöyle ki, “madem ki grup milli, bir ırka mensup, dini veya siyasi gruptur” veya “grubun milli, belli bir ırka mensup, dini veya siyasi bir grup olması nedeni ile”

ICTR ve ICTY hakimlerinden çeşitli kereler soykırım amacını göz önüne almaları istenmiştir. Bugüne kadar alınan kararlar soykırım kanaatinin belirli bir niyet olması gerektiğini ortaya koymuştur. Varılan yargılar bu amaçtan bahsederken özel amaç, soykırım amacı veya kasıtlı amaç ifadelerini kullanmaktadırlar. Yerel hukukta bu ifadelerin birbirinden oldukça farklı anlamları vardır ve bu kararlarda niyetle ilgili tartışmalarda her zaman için bir iç tutarlılık gözlenmemektedir. Ayrıca, kararlar

Suçu işleyenin bilinçli bir şekilde grubun yok olmasını istiyor olmalı mı yoksa eylemlerinin neticesinde bu yok etme kavramının meydana geleceğini bilmesinin mi yeterli olduğu konusunda esasen sessiz kalmışlardır. Ayrıca, bu konu ile ilgili gerçeklere yönelik anlaşmazlıkların ışığında amaçla ilgili uygun yasal standart tartışmasının doğal olarak gerçeğe özel olduğun da ifade etmek isteriz, Olayların Konvansiyonda tanımlanan şekilde bir soykırım oluşturup oluşturmadığının belirlenmesinde uygulanacak bir fikir ifade etmemekteyiz.

D.        Sonuç.

Soykırım amacının temel meselesinin doğruluğu tartışılmaktadır ve bu yasal memorandum bazı özel gerçeklere dayalı anlaşmazlıkları kati olarak çözüme ulaştırmayı amaçlamamaktadır. Bununla birlikte yukarıda bahsedilen Olaylarla ilgili bahsedilen çeşitli raporlardan çıkarılabilecek olan sonuç Ermeniler adına müdahale eden çok sayıdaki “hakçı Türklerin” çabalarına rağmen Olaylarla ilgili suçları işleyenlerin en azından bir bölümünün bu hareketlerinin sonucunun doğu Anadolu’daki Ermenilerin yok olması olacağını bildikleri, ve bu şekilde, bu amaca ulaşmak işin kasıtlı olarak hareket ettikleri, ve bu nedenle gerekli olan soykırım amacının var olduğu yönündedir. Böylece, kolektif olarak bakıldığında Olayların Konvansiyonda tanımlanan şekilde tüm soykırım unsurlarını içerdiği söylenebilir ve hukuk akademisyenlerinin, tarihçilerin, siyasetçilerin, gazetecilerin ve diğer kişilerin bunları bu şekilde tanımlamakta haklı oldukları söylenebilir.

http://www.hyetert.com/yazi3.asp?Id=124&DilId=1

 

THE APPLICABILITY OF THE UNITED NATIONS CONVENTION ON

THE PREVENTION AND PUNISHMENT OF THE CRIME OF GENOCIDE

TO EVENTS WHICH OCCURRED DURING THE EARLY TWENTIETH

CENTURY

LEGAL ANALYSIS PREPARED FOR

THE INTERNATIONAL CENTER FOR TRANSITIONAL JUSTICE

This memorandum was drafted by independent legal counsel based on a

request made to the International Center for Transitional Justice ("ICTJ"), on the basis of the Memorandum of Understanding ("MoU") entered into by The Turkish Armenian Reconciliation Commission ("TARC") on July 12, 2002 and presentations by members of TARC on September 10, 2002, seeking an objective and independent legal analysis regarding the applicability of the United Nations ("UN") Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide

1

to events which occurred during the early twentieth century.

2

This memorandum is a legal, not a factual or historical, analysis. In deriving the conclusions contained in this memorandum we have attempted to state

explicitly whether our conclusion relies on any factual assumptions. Although we have

reviewed various accounts of the relevant facts, we have not undertaken any independent factual investigation.

We emphasize further that this memorandum addresses solely the

applicability of the Genocide Convention to the Events. It does not purport to address the applicability to the Events of, or the rights or responsibilities of concerned individuals or entities under, any other rubric of international law or the laws of any nation.

1 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, Dec. 9, 1948, 102

Stat. 3045, 78 U.N.T.S. 277, U.N.G.A. Res. 260, U.N. GAOR, 3 rd

Sess., 179th Plen. Mtg.

at 174, U.N. Doc. A/810 (1948) [hereinafter "Genocide Convention" or the "Convention"].

2 We acknowledge disagreement as to the magnitude and scope of these events, their context and intended effect, and the identities and affiliations of their perpetrators. See, e.g., on the one hand, Turkish Foreign Ministry, Ten Questions, Ten Answers: Did 1.5 Million Armenians Die During World War I?, available at http://www.turkey.org/governmentpolitics/

documents/10Q10A.pdf/; and, on the other hand, Armenian National Institute, Genocide FAQ, available at http://www.armenian-genocide.org/ genocidefaq.htm#HowMany. This memorandum adopts the terminology of TARC reflected in the MoU in referring to these events hereinafter as the "Events."2

I. THE GENOCIDE CONVENTION

A. The International Crime of Genocide Article I of the Convention declares genocide to be a crime under international law which signatories will prevent and punish.

3

 Article II of the Convention provides that:

[G]enocide means any of the following acts committed with intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or religious group, as such:

(a) Killing members of the group;

(b) Causing serious bodily or mental harm to members of the group;

(c) Deliberately inflicting on the group conditions of life calculated to bring about its physical destruction in whole or in part;

(d) Imposing measures intended to prevent births within the group;

(e) Forcibly transferring children of the group to another group.

4

This Article has been imported verbatim into the Statutes of the

International Criminal Tribunals for Rwanda and the former Yugoslavia, as well as the

new Statute of the International Criminal Court.

5

3 Genocide Convention, Art. I.

4

Id., Art. II.

5

See Statute of the International Criminal Tribunal for the Prosecution of Persons Responsible for Genocide and Other Serious Violations of International Humanitarian Law Committed in the Territory of Rwanda and Rwandan Citizens Responsible for Genocide and Other Such Violations Committed in the Territory of Neighboring States, S.C. Res. 955, U.N. SCOR,

3453d Mtg. at 3., U.N. Doc. S/RES/955, Annex (1994), reprinted in 33 I.L.M. 1598, 1602

(1994) [hereinafter "ICTR Statute"]; Statute of the International Criminal Tribunal for the Prosecution of Persons Responsible for Serious Violations of International Humanitarian Law Committed in the Territory of the Former Yugoslavia Since 1991, U.N. Doc. S/25704, Annex, reprinted in 32 I.L.M. 1192 (1994) [hereinafter "ICTY Statute"]; Rome Statute of the International Criminal Court, U.N. Diplomatic Conference of Plenipotentiaries on the Establishment of an International Criminal Court, U.N. Doc. A/CONF. 183/9 (1958), available at  http://www.un.org/icc/index.htm [hereinafter "ICC Statute"].3

Article III clarifies that complicity in genocide and conspiracy, direct and

public incitement and attempt to commit genocide, in addition to genocide itself, are

punishable.

6

B. Punishment of Genocide

Article IV of the Convention states that "[p]ersons committing genocide

… shall be punished, whether they are constitutionally responsible rulers, public officials or private individuals."

7

 Articles V, VI and VII impose various obligations on States

party to the Convention to enact domestic measures aimed at preventing and punishing

genocide.

8

 Articles VIII and IX provide mechanisms for States party to the Convention

to call upon organs of the UN to take action to prevent and suppress genocide

9

and to refer disputes concerning the "interpretation, application or fulfillment" of the

Convention to the ICJ.

10

The remaining nine articles of the Convention are essentially procedural.

11

6 Genocide Convention, Art. III. The Convention refers in several instances to "genocide or any of the other acts enumerated in article III" (or words to that effect). See id., Arts. IV, V, VI, VII, VIII and IX. For purposes of convenience, references in this memorandum to the international crime of "genocide" are intended, unless the context clearly indicates otherwise, to encompass genocide and the other acts enumerated in article III of the Genocide Convention.

7

Id., Art. IV. While Article IV provides only that "persons" (rather than states) shall be

punished for committing genocide, Article IX of the Convention provides that disputes

between states party to the Genocide Convention relating to its interpretation, application or fulfillment, "including those relating to the responsibility of a State for genocide," shall be submitted to the International Court of Justice ("ICJ") at the request of any of the parties to the dispute. Id., Art. IX. The ICJ has stated that the reference in Article IV of the Convention to "rulers" or "public officials" "does not exclude any form of State responsibility … for acts of its organs" and that Article IX's reference to State responsibility may include responsibility for the commission of genocide, as well as responsibility for failure to fulfill the State's obligations to prevent and punish genocide as set forth in Articles V, VI and VII. See Int'l Ct.

of Justice, Case Concerning Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia-Herzegovina v. Yugoslavia), Preliminary Objections (July 11, 1996), available at http://www.icj-cij.org/icjwww/idocket/ibhy/ibhyjudgment/

ibhy_ijudgment_19960711_frame.htm, ¶ 32.

8 Genocide Convention, Arts. V-VII.

9

Id., Art. VIII.

10 Id., Art. IX.

11 Id., Arts. X-XIX4

II. EXECUTIVE SUMMARY OF LEGAL CONCLUSIONS

International law generally prohibits the retroactive application of treaties

unless a different intention appears from the treaty or is otherwise established. The

Genocide Convention contains no provision mandating its retroactive application. To the contrary, the text of the Convention strongly suggests that it was intended to impose prospective obligations only on the States party to it. Therefore, no legal, financial or territorial claim arising out of the Events could successfully be made against any individual or state under the Convention.

The term genocide, as used in the Convention to describe the international

crime of that name, may be applied, however, to many and various events that occurred prior to the entry into force of the Convention. References to genocide as a historical fact are contained in the text of the Convention and its travaux preparatoires.

As it has been developed by the International Criminal Court (whose

Statute adopts the Convention's definition of genocide), the crime of genocide has four

elements: (i) the perpetrator killed one or more persons; (ii) such person or persons

belonged to a particular national, ethnical, racial or religious group; (iii) the perpetrator

intended to destroy, in whole or in part, that group, as such; and (iv) the conduct took

place in the context of a manifest pattern of similar conduct directed against that group or

was conduct that could itself effect such destruction.

There are many accounts of the Events, and significant disagreement

among them on many issues of fact. Notwithstanding these disagreements, the core facts common to all of the various accounts of the Events we reviewed establish that three of the elements listed above were met: (1) one or more persons were killed; (2) such persons belonged to a particular national, ethnical, racial or religious group; and (3) the conduct took place in the context of a manifest pattern of similar conduct directed against that group. For purposes of assessing whether the Events, viewed collectively, constituted genocide, the only relevant area of disagreement is on whether the Events were perpetrated with the intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or religious group, as such. While this legal memorandum is not intended to definitively resolve particular factual disputes, we believe that the most reasonable conclusion to draw from the various accounts of the Events is that at least some of the perpetrators of the Events knew that the consequence of their actions would be the destruction, in whole or in part, of the Armenians of eastern Anatolia, as such, or acted purposively towards this goal, and, therefore, possessed the requisite genocidal intent. Because the other three elements identified above have been definitively established, the Events, viewed collectively, can thus be said to include all of the elements of the crime of genocide as defined in the Convention, and legal scholars as well as historians, politicians, journalists and other people would be justified in continuing to so describe them.LEGAL ANALYSIS

III. THE GENOCIDE CONVENTION DOES NOT BY ITS TERMS APPLY TO

ACTS THAT OCCURRED PRIOR TO JANUARY 12, 1951.

A. International law generally prohibits the retroactive application of treaties.

Article 28 of the Vienna Convention on the Law of Treaties provides that:

Unless a different intention appears from the treaty or is otherwise established, its provisions do not bind a party in relation to any act or fact which took place or any situation which ceased to exist before the date of the entry into force of the treaty with respect to that party.

12

The Vienna Convention on the Law of Treaties did not itself enter into

force until January 27, 1980. However, while the convention "constitute[d] both

codification and progressive development of international law…"

13 at the time it was adopted, "[m]ost provisions of the Vienna Convention … are declaratory of customary international law."

14

 The International Court of Justice has noted the customary status of

certain provisions of the Vienna Convention on the Law of Treaties, including Article 62

(termination of a treaty by a fundamental change of circumstances)

15 and Article 60 (termination of a treaty due to material breach)

16

. U.S. courts have applied the

12 Vienna Convention on the Law of Treaties, May 23, 1969, U.N. Doc. A/CONF. 39/27

(1969), Art. 28 [hereinafter "Vienna Convention on the Law of Treaties"].

13 International Law Commission, Reports of the Commission to the General Assembly, [1966]

2 Y.B. Int'l L. Comm'n 169, 177, UN Doc. A/CN.4/SER.A/1966/Add.1.

14 Marian L. Nash, Contemporary Practice of the United States relating to International Law, 75

Am. J. Int'l L. 142, 147 (1981)(quoting text of a letter dated Sept. 12, 1980 from Roberts B.

Owen, Legal Adviser of the U.S. Dep't of State, to Sen. Adlai E. Stevenson, Chairman of the Subcommittee on Science, Technology and Space of the U.S. Senate Committee on Commerce, Science and Transportation).

15 "This principle, and the conditions and exceptions to which it is subject, have been embodied in Article 62 of the Vienna Convention on the Law of Treaties, which may in many respects be considered as a codification of existing customary law on the subject of the termination of a treaty relationship on account of change of circumstances." Int'l Ct. of Justice, Fisheries Jurisdiction (U.K. v. Ice.), Jurisdiction of the Court, 1973 I.C.J. 3, 8 (Feb. 2).

16 "The rules laid down by the Vienna Convention on the Law of Treaties concerning

termination of a treaty relationship on account of breach (adopted without a dissenting vote) may in many respects be considered as a codification of existing customary law on the subject." Legal Consequences for States of the Continued Presence of South Africa in6 interpretive provisions of the convention as reflecting customary international law (and therefore US law), despite the fact that the United States has signed but not ratified the Vienna Convention on the Law of Treaties, and officials of the U.S. government have made statements to similar effect.

17

The case law of the International Court of Justice prior to the adoption of

the Vienna Convention on the Law of Treaties tends to support the contention that

Article 28 codified existing international law. In the Ambatielos case, the Court

observed:

To accept [the Greek Government's] theory would mean giving retroactive effect to Article 29 of the Treaty of 1926, whereas Article 32 of this Treaty states that the Treaty, which must mean all the provisions of the Treaty, shall come into force immediately upon ratification. Such a conclusion might have been rebutted if there had been any special clause or any special object necessitating retroactive interpretation. There is no such clause or object in the present case. It is therefore impossible to hold that any of its provisions must be deemed to have been in force earlier.

18

The Court in the Ambatielos case recognized that the States Parties to a

treaty could provide for its retroactive application, a position the Permanent Court of

International Justice had earlier upheld.

19 The analysis under the Vienna Convention of the Law of Treaties' formulation of the rule therefore turns to whether "a different intention appears from the treaty or is otherwise established" that would permit the Genocide Convention to be applied to acts committed prior to its entry into force.

20

Namibia (South West Africa) Notwithstanding Security Council Resolution 276 (1970

I.C.J. 6, (Jun. 21).

17 See generally Restatement (Third), Foreign Relations Law III, Introductory Note (1987).

18 Ambatielos Case (Greece v. U.K.), Preliminary Objections, 1952 I.C.J. 27, 40 (July 1).

19 Mavrommatis Palestine Concessions Case, 1924 PCIJ (Ser. A.) No. 2 ("An essential characteristic therefore of Protocol XII [is] that its effects extend to legal situations dating from a time previous to its own existence. If provision were not made in the clauses or the Protocol for the protection of the rights recognized therein as against infringements before the coming into force of that instrument, the Protocol would be ineffective as regards the very period at which the rights in question are most in need of protection.").

20 Vienna Convention on the Law of Treaties, Art. 28.7

B. Neither the text nor the travaux preparatoires of the Convention manifest an

intention to apply its provisions retroactively.

Pursuant to Article 13, the Convention entered into force on January 12,

1951, the ninetieth day following the date of deposit of the twentieth instrument of

ratification with the UN Secretary-General. Subsequent ratifications and accessions

became effective for the states submitting them on the ninetieth day following the date of their deposit. As noted above, unless a contrary intention appears, a treaty provision

stating that a treaty comes into force on a particular date "must mean all the provisions of the Treaty" come into force on that date.

21

The text of those provisions of the Convention imposing obligations on

States Parties to the Convention almost universally obligate the States Parties to take

action in the future. For example, the States Parties "undertake" to prevent and punish

the crime of genocide, 22 "undertake to enact" the necessary legislation to give effect to the Convention's provisions, 23 and agree that persons charged with genocide "shall be tried" by competent domestic or international tribunals

24

.

The travaux preparatoires of the Convention support the contention that

the negotiators understood that they were accepting prospective, not retrospective,

obligations on behalf of the States they represented, including the "prevention of future

crimes."

25

 One delegate described the purpose of the Convention as expressing "the

peoples' desire to punish all those who, in the future, might be tempted to repeat the

appalling crimes that had been committed."

26

21 Ambatielos Case, supra note 18. See also Restatement (Third) of the Foreign Relations Law § 322 (1987).

22 Genocide Convention, Art. 1.

23 Id., Art. 5.

24 Id., Art. 6.

25 Official Records of the Third Session of the General Assembly, Part I, Sixth Committee, p. 13 (Statement of Mr. Morozov) [hereinafter "Travaux Preparatoires"]. See also id. pp. 41- 42 (statement of Mr. Dihigo), p.44 (statement of Mr. Kaeckenbeeck).

26 Travaux Preparatoires, p. 30 (statement of Mr. Prochazka). See also id. p. 15 (Statement of Mr. Sundaram) ("genocide should be made a punishable crime"), p. 78 (Statement of Mr. Maûrtua)("the concept of genocide was new"), p. 126 (Statement of Mr. Messina)(genocide was "a new crime under international law"), p. 127 (Statement of Mr. Fitzmaurice)("the aim of the convention was to establish the concept of a new crime").8

C. Conclusion

The Genocide Convention does not give rise to individual criminal or state

responsibility for events which occurred during the early twentieth century or at any time prior to January 12, 1951.9

IV. ALTHOUGH THE GENOCIDE CONVENTION DOES NOT GIVE RISE TO

STATE OR INDIVIDUAL LIABILITY FOR EVENTS WHICH OCCURRED

PRIOR TO JANUARY 12, 1951, THE TERM "GENOCIDE", AS DEFINED IN

THE CONVENTION, MAY BE APPLIED TO DESCRIBE SUCH EVENTS.

A. Scope of this memorandum

We have been requested to provide our opinion on the "applicability" of

the Genocide Convention to the Events. It is beyond the scope of this memorandum to

investigate the extent to which the Convention codified existing international law

regarding responsibility for genocidal acts, although we note that the International Court of Justice has opined that, at least following its adoption, the "principles underlying the Convention are principles which are recognized by civilized nations as binding on States, even without any conventional obligation."

27

 Likewise, this memorandum does not address, as beyond the scope of the request to us, the claim raised as early as 1915

28 that the Events constituted, when committed, an international crime entailing state and individual criminal responsibility under customary international law.

27 Int'l Ct. of Justice, Reservations to the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, Advisory Opinion (May 28, 1951), 1951 I.C.J. 15, 23. The ICJ recently confirmed that "the rights and obligations enshrined by the [Genocide] Convention are rights and obligations erga omnes." Int'l Ct. of Justice, Case Concerning Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Yugoslavia), Preliminary Objections (July 11, 1996), 1996 I.C.J. 595, 616.

28 On May 24, 1915 the Allies issued a joint declaration that "[i]n view of these new crimes of Turkey against humanity and civilization, the Allied governments announce publicly ... that they will hold personally responsible ... all members of the Ottoman government and those of their agents who are implicated in such massacres [of Armenians]." See Matthew Lippman, The Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide: Fifty Years Later, 15 Ariz. J. Int'l & Comp. L. 415, 416 (1998). The 1919 Report of the Commission on Responsibility of the Authors of the War and on Enforcement of Penalties concluded that the

Ottoman Empire’s treatment of Armenians in its territory contravened "the established laws and customs of war and the elementary laws of humanity," and declared that Ottoman officials accused of such acts were liable for prosecution. Commission on the Responsibility of the Authors of the War and on the Enforcement of Penalties, Report Presented to the Preliminary Peace Conference, March 29, 1919, reprinted in 14 Am. J. Int'l L. 95, 112-17

(1920). The two U.S. delegates dissented, objecting most strenuously to the criminalization of contraventions of the laws of humanity. The laws of humanity were, they believed, a moral rather than a legal concept, and they felt that the prosecution of individuals before a newly created international court for violation of the ill-defined laws of humanity would constitute retroactive prosecution. Id., at 134-36.10

The request to consider the "applicability" of the Convention to the Events

does encompass an analysis of whether the term "genocide", as defined in the

Convention, may appropriately be applied, (a) as a general matter, to describe events

which occurred in the early twentieth century and (b) to describe the Events.

B. Terminological applicability of the term "genocide" to events which occurred

during the early twentieth century.

It is clear, from the text of the Convention and related documents and the

travaux preparatoires, that the term genocide may be applied to events that pre-dated the adoption of the Convention.

The drafters of the Genocide Convention used the term "genocide" to refer

to events that pre-dated the adoption of the Convention. Although Rafael Lemkin did not coin the term "genocide" until 1943, the text of the Convention and other writings

conclusively establish that he and the other drafters of the Convention understood and

used the word genocide to describe acts perpetrated prior to the Convention's adoption.

29

The States Parties to the Convention recognize, in the Convention's preamble, that "at all periods of history genocide has inflicted great losses on humanity."

30

The travaux preparatoires contain numerous references to genocide as a

historical fact. The Cuban delegate stated that "[h]istory revealed innumerable examples of genocide …"

31

, while the Egyptian delegate, in arguing against a direct link between

genocide and fascism-nazism, spoke of "instances of genocide [which] were to be found in the far more distant past."

32

 The British delegate, who had been the chief British

prosecutor before the Nuremberg Tribunal, spoke of genocide as "a crime already known in international law, of which history had furnished many examples throughout the 29 Lemkin uses the term to refer, among other things, to "classical examples of wars of extermination in which nations and groups of the population were completely or almost completely destroyed." Examples cited include the destruction of Carthage in 146 B.C.; the destruction of Jerusalem by Titus in 72 A.D.; the religious wars of Islam and the Crusades; the massacres of the Albigenses and the Wladenses; and the siege of Magdeburg in the Thirty Years' War. Raphael Lemkin, Axis Rule in Occupied Europe 80 at n. 3 (1944).

30 Genocide Convention, preamble.

31 Travaux Preparatoires, p. 23 (Statement of Mr. Blanco).

32 Id., p. 500. (Statement of Mr. Raafat).11

centuries."

33

 The Argentinean delegate referred to genocide as "a crime which, although

it had always been known to exist, had only recently been defined."

34

Likewise, Resolution 96(I) of the United Nations General Assembly,

which was passed unanimously and authorized the drafting of the Convention, refers to "many instances of such crimes of genocide" which "have occurred when racial,

religious, and other groups have been destroyed, entirely, or in part."

35

It is clear from the travaux preparatoires that the Committee negotiating

the final text considered and rejected text that would have tied the concept of genocide

more closely to the actions and motivations of the Nazis,

36 on the grounds that the Holocaust was not the first or only instance of genocide in human history.

37

C. Applicability of the term "genocide" to the Events.

1. Elements of the Crime of Genocide

While it is not seriously disputed that massacres, deportations and other

crimes were committed against Armenian citizens of the Ottoman Empire in the early

twentieth century, there is disagreement on certain facts, including the number of people affected and, crucially, the identity and intent of the perpetrators.

38

33 Id., p. 40 (Statement of Sir Hartley Shawcross).

34 Id., p. 28 (Statement of Mr. Bustos Fierro).

35 G.A. Res. 96 (I), U.N. GAOR, 1

st

Sess., U.N. Doc. A/64/Add.1 (1946) (emphasis added).

36 See Travaux Preparatoires, at p. 9 (Statement of Mr. Bartos), 19 (Statement of Mr. Lachs), id., p. 30 (Statement of Mr. Prochazka) (referring to the relationship between genocide and the doctrines of Nazism, fascism and Japanese imperialism); id., p. 501 (Statement of Mr. Chaumont ("the convention would never have been drafted if it had not been for the crimes committed under the Nazi and fascist regimes").

37 See Travaux Preparatoires, p. 17 (Statement of Mr. Manini y Ríos)("it was generally known that the nazi and fascist parties went to extremes of genocidal crime, but ... there was no need to include [an explicit] qualification [to that effect] in the convention"), p. 24 (Statement of Mr. Tsien Tai), pp. 489-509, passim. It is clear that Lemkin’s awareness of and research into the Events also had an important role in animating his advocacy for the adoption of the Convention. See Samantha Power, “A Problem from Hell:” America and the Age of Genocide 17-20 (2002).

38 Supra note 2.12

As a legal matter, to convict a person of the crime of genocide one must

establish certain essential elements. In connection with the establishment of the

International Criminal Court, the Preparatory Commission for the International Criminal Court has developed an enumeration of four such essential elements, the proof of which would result in a determination that the events in question constituted genocide as defined in ICC Statute (which, as noted above, mirrors the text of the Genocide

Convention).

39

 The four elements of the crime of "genocide by killing" are:

(i) the perpetrator killed (or caused the death of) one or more persons;

(ii) such person or persons belonged to a particular national, ethnical, racial or religious group;

(iii) the perpetrator intended to destroy, in whole or in part, that national, ethnical, racial or religious group, as such; and

(iv) the conduct took place in the context of a manifest pattern of similar conduct directed against that group or was conduct that could itself effect such destruction.

40

It is important to note that these elements were developed in order to

assess the guilt or innocence of individuals alleged to have perpetrated genocide, a task

which is well beyond the scope of this memorandum. We have been asked to analyze

whether the Convention is applicable to the Events, collectively. This memorandum

therefore proceeds to analyze whether the Events constituted genocide as defined in the

Convention, using the elements of the crime of genocide outlined above as an analytical

tool for this purpose.

2. The Events as genocide within the meaning of the Convention.

There are many and various accounts of the Events, including

contemporary newspaper reports,

41 the memoirs of Ottoman

42 and foreign

43 officials and

39 Finalized Draft Text of the Elements of Crimes, Report of the Preparatory Commission for the International Criminal Court, Addendum, Part II, U.N. Doc. PCNICC/2000/1/Add.2 (2000), at 6 [hereinafter "Elements of Crimes"]. The analysis set forth herein is limited to the crime of "genocide by killing." In analyzing whether the Events constituted genocide by other means (e.g., "genocide by causing serious bodily or mental harm" or "genocide by deliberately inflicting conditions of life calculated to bring about physical destruction"), one or more additional elements might have to be proved. Id., at 6-8.

40 Id., at 6.13 Armenian survivors,

44 reports of judicial decisions,

45 correspondence and other documents contained in government archives

46 and the work of eminent historians, beginning with Arnold Toynbee.

47

 The core facts common to all of the various accounts

41 For example, The New York Times printed numerous articles relating to the Events, which are collected and reprinted in Richard D. Kloian, The Armenian Genocide: News Accounts from the American Press, 1915-1922 (3d ed. 2000).

42 See, e.g., Armenian Rebellions and Massacres: Veteran and Eyewitness Accounts in Armenian Issue: Allegations-Facts, available at http://www.kultur.gov.tr/

portal/tarih_en.asp?belgeno=159.

43 See, e.g., Armin T. Wegner, Armin T. Wegner and the Armenians in Anatolia, 1915: Images and Testimonies (1996); Stanley Kerr, Lions of Marash: Personal Experiences with American Near East Relief (1973); Henry H. Riggs, Days of Tragedy in Armenia: Personal Experiences in Harpoot, 1915-1917 (1997); Leslie A. Davis, The Slaughterhouse Province: An American Diplomat's Report on the Armenian Genocide of 1915-1917 (1988), Viscount James Bryce

and Arnold J. Toynbee (eds.), The Treatment of the Armenians in the Ottoman Empire, 1915-1916 (2d ed. 1972). Often cited as well are the accounts of Henry Morgenthau, the American ambassador to Turkey from 1913 to 1916, who was reported to have frequently and persitently intervened on behalf of the Armenians with Turkish officials and was instrumental in bringing international attention to the Events. See, e.g., Morgenthau Intercedes, N.Y.

Times, April 29, 1915, reprinted in Kloian, supra note 41, at 10; Laud Our Ambassador, N.Y.

Times, Sept. 8, 1915, reprinted in Kloian, supra note 41, at 29. Morgenthau included his account of what he termed "the murder of a nation" in his memoirs, published in 1918.

Henry Morgenthau, Ambassador Morgenthau's Story (1918), at 301 et seq.

44 See, e.g., Abraham Hartunian, Neither to Laugh nor to Weep: A Memoir of the Armenian Genocide (2d ed. 1986); John Minassian, Many Hills Yet to Climb: Memoirs of an Armenian Deportee (1986); Donald E. Miller and Lorna Touryan Miller, Survivors: An Oral History of the Armenian Genocide (1993).

45 See, e.g., Vahakn Dadrian, Genocide as a Problem of National and International Law: The World War I Armenian Case and its Contemporary Legal Ramifications, 14 Yale. J. Int’l L.

221, 291-315 (1989).

46 For example, documents in the U.S. archives are available in the National Archives and Records Administration, Record Group 59, Decimal Files 867 and 860J. U.K. archives are available in the Public Record Office, Foreign Office Records, Class 371. The Republic of Turkey indicates that the Turkish archives, maintained at the Prime Minstry's State Archives, are open and available to all. See Important Questions And Answers: Is There Access to the Ottoman Archives? Are Documents Related [to] Relocation Concealed? in Armenian Issue: Allegations-Facts, available at http://www.kultur.gov.tr/portal/tarih_en.asp?belgeno=253.

47 Supra note 43.14

of the facts we have reviewed in the course of preparing this memorandum establish that, in viewing the Events collectively, at least three of the four elements of the crime of genocide identified in Section II.C.1 of this memorandum occurred during the Events.

First, one or more persons were killed. Second, such persons belonged to a particular

national, ethnical, racial or religious group. Finally, the conduct took place in the context of a manifest pattern of similar conduct directed against that group.

While the accounts we have reviewed reveal some disagreement on the

intent or motives that animated the perpetrators of the Events, the overwhelming majority of the accounts conclude that the Events occurred with some level of intent to effect the destruction of the Armenian communities in the eastern provinces of the Ottoman Empire, with many claiming that this was the specific intent of the most senior government officials.

48

The Turkish government maintains that no direct evidence has been

presented demonstrating that any Ottoman official sought the destruction of the Ottoman Armenians.

49 In light of the frequent references to the participation of Ottoman officials

in the Events, we wish to highlight that a finding of genocide does not as a legal matter

depend on the participation of state actors. On the contrary, the Genocide Convention

confirms that perpetrators of genocide will be punished whether they are "constitutionally

responsible rulers, public officials or private individuals."

50 Thus, it is legally appropriate to maintain that the Events constituted genocide as defined in the Convention on the basis of a conclusion that they were perpetrated with the intent of permanently resolving the 48 See e.g, Morgenthau, supra note 43; Descendants of Survivors of the Armenian Genocide and the Holocaust, 126 Holocaust Scholars Affirm the Incontestable Fact of the Armenian Genocide and Urge Western Democracies to Officially Recognize It, N.Y. Times, June 9,

2000, at A29 (reproducing a statement "affirming that the World War I Armenian Genocide is an incontestable historical fact"). We note that many Turkish accounts dispute the objectivity and authenticity of these accounts and, in particular, insist that the deportations consisted of preventive measures to relocate certain Armenians who posed a threat, and that most of the killings were the result of inevitable casualties of the war and of banditry (in other words, the Events were animated by political and security-related motives or with ordinary criminal intent, and not with genocidal intent). See, e.g., Ysmet Bynark, Foreword, in Selected Books: Armenians in Ottoman Turkey (Oct. 30, 1995), available at http:www.mfa.gov.tr/grupe/eg/eg11/02.htm; Relocation: Attacks on Armenian Convoys and Measures Taken by the Government, in Armenian Issue: Allegations–Facts, available at  http://www.ermenisorunu.gen.tr/english/relocation/measures.html.

49 See Armenian Allegations of Genocide: The Issue and the Facts, at

http://www.turkishembassy.org/ governmentpolitics/issuesarmenian.htm/.

50 Genocide Convention, Art. IV.15

"Armenian question", whether or not this was the official state policy of the Ottoman

Empire.

This memorandum sets forth below certain relevant legal considerations

that bear on the resolution of the crucial issue of genocidal intent.

3. Genocidal Intent.

On its face, the Genocide Convention's reference to "intent" sets it apart

from other crimes under international law. The ICTR and ICTY Statutes define crimes

against humanity, for instance, by referring to acts "committed as part of a widespread

and systematic attack" against certain civilian populations.

51 Although it is understood that the actor must engage purposively in the prohibited conduct (such as killing or causing serious harm), there is no explicit reference to the actor's intent with respect to the widespread, systematic character of the attacks.

Genocide, by contrast, requires, at the very least, an awareness on the part

of the actor of the discriminatory nature of his actions. While murder in the context of a widespread and systematic attack may constitute a crime against humanity, it cannot meet the legal definition of genocide absent evidence of the perpetrator's intent to kill with the effect of destroying, in whole or in part, a national, ethnic, racial or religious group as such. The scope and level of the requisite intent, however, involve complex and evolving issues of international law.

52

The travaux preparatoires report debate on the question of the scope and

level of intent required to commit genocide.

53 The adoption of the words "as such" after the enumeration of protected groups represented a compromise designed to satisfy both the delegates who favored inclusion of a motive and those who thought it counterproductive.

54

 Given this context, the "as such" language is susceptible of both a general

51 ICTR Statute, supra note 5, Art. 3; ICTY Statute, supra note 5, Art. 4.

52 See Payam Akhavan, Contributions of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia and Rwanda to Developments of Definitions of Crimes Against Humanity and Genocide, 94 Am. Soc'y Int'l L. Proc. 279, 282 (2000); Alexander K.A. Greenawalt, Rethinking Genocidal Intent: The Case for a Knowledge-Based Interpretation, 99 Colum.

L. Rev. 2259, 2278 (1999).

53 Travaux Preparatoires, pp. 117-139. The term dolus specialis was used to connote this particular intent. It was repeatedly argued that what distinguished genocide from murder was the particular intent to destroy a group; as the Brazilian delegate pointed out, "genocide [is] characterized by the factor of particular intent to destroy a group. In the absence of that factor, whatever the degree of atrocity of an act and however similar it might be to the acts  described in the convention, that act could still not be called genocide." Id., pp. 81-89.

54 Travaux Preparatoires, pp. 129-139. See also Greenawalt, supra note 52, at 2278.16

and a stricter, motive-based, interpretation. As the delegate from Siam noted, "there were two possible interpretations of the words 'as such'; they might mean 'in that the group is a national, racial, religious, or political group', or 'because the group is a national, racial, religious or political group.'"

55

The judges of the ICTR and ICTY have, on several occasions, been called

upon to consider genocidal intent.

56 The decisions thus far have held that a genocide conviction requires a showing of a particular intent. The judgments have referred to this intent variously as specific intent, genocidal intent, or dolus specialis.

57

 These terms have somewhat divergent meaning in domestic jurisprudence and these decisions have not always been internally consistent in their discussions of intent. Moreover, the decisions have essentially been silent on whether a perpetrator must consciously desire destruction of the group, or whether knowledge that such destruction may ensue in the course of his actions will be sufficient.

58

 We note further that the discussion of the appropriate legal standard for intent is inherently fact-specific and, in light of the factual

55 Travaux Preparatoires, p. 133. The protected groups identified by the Siamese delegate later changed.

56 See, e.g., Prosecutor v. Jean-Paul Akayesu, Case No. ICTR-96-4-T, Judgment, (Int'l Crim.

Trib. Rwanda, Trial Chamber 1, Sept. 2, 1998), available at http://www.ictr.org/; Prosecutor

v. Clément Kayishema & Obed Ruzindana, Case No. ICTR-95-1-T, Judgment, 1999 WL 33288417 (Int'l Crim. Trib. Rwanda, Trial Chamber II, May 21, 1999); Prosecutor v. Ignace Bagilishema, Case No. ICTR-95-IA-T, Judgment, (Int'l Crim. Trib. Rwanda, Trial Chamber 1, June 7, 2001), available at http://www.ictr.org; Prosecutor v. Goran Jelisic, Case No. ICTY-95-10-A, Appeals Judgment (Int'l Crim. Trib. Former Yugoslavia, Appeals Chamber, July 5, 2001), available at www.un.org/icty/brcko/appeal/judgment/index.htm; Prosecutor v.

Sikirica, Case No. ICTY-95-8-T, Judgment, (Int'l Crim. Trib. Former Yugoslavia, Trial

Chamber III, September 3, 2001), available at www.un.org/icty/sikirica/judgment/indexe.htm;

Prosecutor v. Krstic, Case No. ICTY-98-33, Judgment, (Int'l Crim. Trib. Former

Yugoslavia, Trial Chamber 1, Aug. 2, 2001), available at http://www.un.org/icty/krstic/Trial

C1/judgment/index.htm.

57 In a 300-page judgment issued on September 2, 1998, the Trial Chamber of the ICTR found a former Rwandan mayor, Jean Paul Akayesu, guilty of various charges of genocide and crimes against humanity, the first genocide conviction since Nuremberg. Regarding the germane issue of criminal intent, the Trial Chamber said "[g]enocide is distinct from other crimes inasmuch as it embodies a special intent or dolus specialis. Special intent of a crime is the specific intention, required as a constitutive element of the crime, which demands that the perpetrator clearly seeks to produce the act charged. Thus, the special intent in the crime of

genocide lies in 'the intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or

religious group, as such." Prosecutor v. Jean-Paul Akayesu, supra note 56, ¶ 498.

58 See, e.g., Prosecutor v. Krstic, supra note 56, ¶ 571.17

disputes on this point, we do not express an opinion on the standard that might be applied in any particular determination of whether the Events constituted genocide as defined in the Convention.

D. Conclusion

The crucial issue of genocidal intent is contested, and this legal

memorandum is not intended to definitively resolve particular factual disputes.

Nonetheless, we believe that the most reasonable conclusion to draw from the various

accounts referred to above of the Events is that, notwithstanding the efforts of large

numbers of "righteous Turks"

59 who intervened on behalf of the Armenians, at least some

of the perpetrators of the Events knew that the consequence of their actions would be the destruction, in whole or in part, of the Armenians of eastern Anatolia, as such, or acted purposively towards this goal, and, therefore, possessed the requisite genocidal intent.

Because the other three elements identified above have been definitively established, the Events, viewed collectively, can thus be said to include all of the elements of the crime of genocide as defined in the Convention, and legal scholars as well as historians, politicians, journalists and other people would be justified in continuing to so describe them.

*****

59 Paul Glastris, Armenia's History, Turkey's Dilemma, Wash. Post, March 11, 2001, at B01;

Zoryan Institute, Turks Who Saved Armenians: An Introduction (rev. ed.), available at

http://www.zoryaninstitute.org/Table_Of_Contents/genocide_docs_turksintro.htm.

Gündüz Aktan: Yarı hukuki - radikal

Kaynak: radikal

Yer: ny

Tarih: 15.2.2003

Türk-Ermeni Barışma Komisyonu (TARC), merkezi New York'ta bulunan ICTJ'den "Soykırım Sözleşmesi'nin XX. yüzyılın başında vuku bulan olaylara uygulanabilirliği" konusunda hukuki bir çalışma yapmasını istemişti. Güney Afrika'daki barış sürecinde çalışmış bir STK olan ICTJ (açık ismi 'Geçiş Döneminde Adalet Uluslararası Merkezi' olarak çevrilebilir) raporunu 9 Şubat günü sundu.

Raporun ilk bölümünde, 1948 yılında imzalanmış ve 1950 yılında yürürlüğe girmiş olan BM Soykırım Sözleşmesi'nin, Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi 28. maddesine göre hukuken geriye doğru işlemeyeceği yani 1915'lerde vuku bulan Ermeni 'olayları'na uygulanamayacağı belirtiliyor. Bu nedenle, Ermeni olaylarıyla ilgili olarak hiçbir devlet ve kişiden, hukuki ve mali taleplerde bulunulamayacağı ve toprak istenemeyeceği ifade ediliyor.

Raporun bu sonucu, Koçaryan hükümetiyle Ermenistan ve diyaspora Taşnaklarının bugüne kadar ısrarla yaptıkları tazminat ve toprak taleplerinin hukuki bir temele dayanmadığını ortaya koyuyor.

Ancak ICTJ burada durmamış, kendisine verilen görevin sınırlarını aşarak, yani TARC'ın sorduğu sorunun ötesine geçerek rapora bir bölüm daha eklemiş. Bu bölümde, hukuken geriye işlemesine imkân olmayan Soykırım Sözleşmesi'nin geriye işletildiği varsayıldığında, Ermeni olaylarının 'hukukçular, tarihçiler, gazeteciler, politikacılar ve diğer kişiler tarafından' soykırım olarak 'tasvir edilebileceği' ileri sürülüyor.

TARC, ICTJ'den yapacağı çalışmanın 'hukuki nitelikte' olmasını istemiş, alınan cevapta da 'münhasıran' hukuki çalışma yapılacağı teminatını almıştı. Oysa bir sözleşmenin hukuken geriye dönük uygulanması mümkün değilse, yine de geriye dönük uygulanabileceği varsayımıyla yapılan bir analiz hukuki nitelikte sayılabilir mi?

ICTJ, ikinci bölümün hemen başında Ermeni olaylarına ilişkin bir araştırma yapmadığını itiraf ediyor. Zaten metin boyunca hiçbir araştırma bulgusuna da rastlanmıyor. Rapor 'olaylar' konusunda başkalarının anlattıklarından hareket ederek sonuçlara varıyor. Yani hukuki olması gereken bir analizde kullanılması kaçınılmaz olan veriler, kanıtlar, istatistikler, arşivler, tanıklar, tutanaklar vb yerine 'anlatımlar' (accounts) esas alınıyor. Bu anlatımların büyük çoğunluğunun 'olayları' soykırım olarak tanımladığı belirtiliyor. Sözü edilen ama hiçbiri tırnak içinde verilmeyen bu anlatımlar, herhalde, Ermeni tezini kanıtlamak için Ermeniler ve apolojistleri tarafından kaleme alınmış siyasi nitelikteki yaklaşık 22 bin kitaptaki iddialar olmalı.

İlginç olan bir nokta da raporun bu bölümünde Ermeni tehcirinden söz edilmiyor olması. O zaman soykırım iddialarının hangi bağlamda ileri sürüldüğünü dahi anlamak mümkün olmuyor.

Eskiden beri söylediğimiz gibi, aslında, Soykırım Sözleşmesi'ni, sözleşmenin yürürlüğe girmesinden önceki olaylara uygulamanın hukuki bir yolu var. Bunun için ilk adımda iki tarafın, yani Türkiye ve Ermenistan'ın birlikte hazırlayacakları bir tahkimnamede, sözleşmedeki soykırım hukukunu geriye dönük olarak 'olaylara' uygulamayı kabul etmeleri; sonra da ya Lahey Adalet Divanı'nda ya da Lahey Daimi Hakemlik Mahkemesi'nde bu 'olaylar'ın soykırım olup olmadığını sormaları gerekiyor. Ancak Ermeni tarafı yargı yoluna gitmekten sürekli kaçınıyor. ICTJ gibi yargı mercii olmayan STK'lardan yargı yerine kullanabileceği 'hukuki' mütalaalar alarak sanki hukuken haklıymış izlenimi vermeye çalışıyor. Oysa yargı, ICTJ'den farklı olarak, yargılama yetki ve kapasitesine sahip mahkemeler tarafından prosedüre harfiyen riayetle ve iddia kadar savunma hakkının da kullanılmasıyla gerçekleştirilebilir.

Anlaşıldığı kadarıyla ICTJ, raporun hukuki nitelikteki birinci bölümünde Türkiye'ye sağladığı somut kazanımları dengelemek için, hukuk dışı da olsa, Ermenilere de bir şeyler vermek ve böylece kurulacak denge temelinde bundan sonraki barış çalışmalarının devamına katkıda bulunmak istiyor.

Bu çalışma sonucunda Ermeni olayları dolayısıyla Türkiye'den toprak ve tazminat talebinde bulunulamayacağı; Ermenilerinse, eskiden olduğu gibi, hukukla ilgisi olmadan soykırım iddialarını sürdürebilecekleri bir kez daha ortaya çıkıyor.

http://www.hyetert.com/haber3.asp?AltYazi=Haberler+%5C%3E+G%FCncel&Id=4113&Sayfa=1&DilId=1