Tarihi Ermeni müziği Aya İrini’de canlandı

Selay Sarı

İKSV’nin düzenlediği 22. İstanbul Caz Festivali’nin konuğu olan Ermeni piyanist Tigran Hamasyan, 1600 yıllık Ermeni ilahi ve halk ezgilerine Aya İrini müzesinde hayat verdi… Cazın yeni dehalarından, ancak bu sıfatı kabul etmeyen Ermeni piyanist Tigran Hamasyan, ‘Luys i Luso’ (Işıktan Işık) ismini verdiği projesi çerçevesinde 22. İstanbul Caz Festivali’nin konuğu olarak, önceki akşam Aya İrini Kilisesi’nde bir konser verdi. Harutyun Topikyan yönetimindeki Erivan Devlet Oda Müziği Korosu’nun eşliğinde yarattığı projede Hamasyan, Ermenistan’dan İstanbul’a uzanan bir rotada, kendi deyimiyle ‘hacca’ çıkmış.

***

İKSV’nin düzenlediği 22. İstanbul Caz Festivali’nin konuğu olan Ermeni piyanist Tigran Hamasyan, 1600 yıllık Ermeni ilahi ve halk ezgilerine Aya İrini müzesinde hayat verdi

Aya İrini’nin kafesli camlarından Karakol Restaurant’daki iftar yemeğinin ışıkları yansıyor, sanki şimşek çakıyormuş gibi bir görüntü eşliğinde. Kilisenin içerisinde ise 5. yüzyıldan bu yana var olan Ermeni ilahileri ve halk ezgileri çalınıyor. İstanbul’un yüzlerce yılı bu küçük alanda canlanıyor.

Cazın yeni dehalarından, ancak bu sıfatı kabul etmeyen Ermeni piyanist Tigran Hamasyan, ‘Luys i Luso’ (Işıktan Işık) ismini verdiği projesi çerçevesinde 22. İstanbul Caz Festivali’nin konuğu olarak, önceki akşam Aya İrini Kilisesi’nde bir konser verdi.

Ezgilere ruh üfledi

Harutyun Topikyan yönetimindeki Erivan Devlet Oda Müziği Korosu’nun eşliğinde yarattığı projede Hamasyan, Ermenistan’dan İstanbul’a uzanan bir rotada, kendi deyimiyle ‘hacca’ çıkmış. İstanbul’dan önce Kars’ta bulunan Ani harabelerinde, Van’daki Akdamar kilisesinde ve Diyarbakır Surp Giragos Kilisesi’nde ‘Luys i Luso’yu koro ile seslendiren Hamasyan, yüzlerce yıldır korunan, bir kısmı 20. yüzyılın başında, 1915’in en tanınmış kurbanlarından Gomitas Vartabed’in başını çektiği isimler tarafından derlenen ilahiler ve halk ezgilerine yeniden ruh üfledi. Koro ve piyanistin sahneye çıkarken giydikleri ayin kıyafetleri, mekanın ve eserlerin mistik doğasını vurguluyordu.

 İnsan sesinin dostu

Aya İrini’nin çello ve kontrabas gibi bas tonlu çalgılara genelde ihanet eden, piyanoya da hak ettiği özeni göstermeyen akustiği, insan sesinin ise bir numaralı dostu. Hamasyan da aynı düşüncede olmalı ki, Agos Gazetesi için verdiği röportajda, Kars’ta Ani’de verdikleri konserle ilgili şu şikâyeti dile getirmiş: “Bu müziği açık alanda icra edecek olmamız can sıkıcı. Kilise için bestelenmiş şarkılar bunlar ve akustik olmadığı için sesler kayboluyor.”

Koronun ve solistlerin sesi alanı doldururken, Hamasyan’ın virtüöz doğaçlamalarıyla süslenen her ilahiden sonra kilise alkışlarla inledi.

http://www.milliyet.com.tr/tarihi-ermeni-muzigi-aya-irini-de-gundem-2081933/