Bir Kahramanlık Örneği Musa Dağ Direnişi

Dr. med. Sarkis Adam

10.yüzyıldan beri Ermeniler Musa Dağ çevresindeki 6 köyde yerleşim kurmuşlar, 6 bini aşan nüfusları ile bu köylerde huzur ve barış içinde mutlu yaşamışlardır. Birinci Dünya Savaşı bahanesiyle Osmanlı Devleti tüm bölgeyi "Savaş Bölgesi" ilan edip bölge halkını "Tehcir" e zorladı, 2000'e yakın Musa Dağlı Ermeni, Osmanlı hükumetinin bu oyununa kanarak tehcirin yolunu tuttu ve yurdunu, toprağını terk etmek zorunda kaldı. Kalan 4000 Musa Dağlı Ermeni, uzun görüşme ve müzakerelerden sonra, topluca ve beraberce Musa Dağına çıkıp, Osmanlı'nın Tehcir kararına karşı direnmeye ve mücadele etmeye karar verirler. Musa Dağlılar, 30 Temmuz'da başlayan 40 günlük amansız var oluş ve direniş mücadelesi ile bir kahramanlık destanı yazdılar.

12-14 Eylül 1915'de, 4000 i aşan Musa Dağlı Ermeni, 5 Fransız savaş gemisiyle, Osmanlı Ordusunun kuşatmasından kurtarılarak Port - Said'e taşındılar: Bu insanlar, asırlardır huzur ve mutluluk içinde yaşadıkları topraklarını ve yurtlarını kendi arzularıyla terk etmediler ' onlar, atalarından kendilerine miras kalan, o topraklarda huzur, barış ve mutluluk içinde varlıklarını sürdürebilmek ve yaşamak için, var oluş mücadelesi verdikleri için yurtlarını terk etmek zorunda bırakıldılar. Musa Dağ direnişi, Musa Dağlıların var oluş mücadelesidir, Ermeni tarihinde altın harflerle zafer ve aynı zamanda bir kahramanlık örneği olarak kayda geçmiştir, birlikte direnmenin olumlu canlı bir örneğidir.

Musa Dağlı Ermeniler 1919'a kadar Port - Sait'te göçmen olarak yaşadılar, bu tarihten sonra çokları ana yurtlarına geri döndüler ve 1939'a kadar yurtlarında yaşadılar, 1939'da bölge tekrar Türkiye sınırları içine girince, Musa Dağlıların çoğunluğu Lübnan - Ayncar'a, kalabalık bir kesim de Ermenistan’a göç ettiler, ancak Vakıflı köylü Musa Dağlılar yurtlarında kaldılar ve şartları zor olmasına rağmen o günden beri günümüze kadar yurtlarında yaşamaya devam ediyorlar.

Musa Dağ direnişi tüm merhaleleri ve ayrıntılarıyla Musa Dağlıların ve Ermeni halkının tarihi kaderinin şerefi, onuru ve dramıdır.

Musa Dağlılara Selam ve Saygı

Dr. mad. Sarkis Adam