Casim Avcı
Bizans tarihinin en dikkat çekici sayfalarından biri
şüphesiz dinî resimlerin kutsallığına ve onlara ibadete karşı çıkan İkonoklazm
(İkonoklasmus) hareketi veya mücadelesidir. “İkonaların kırılması” anlamına
gelen İkonoklazm, Türkçede “İkonakırıcılık”, “Tasvirkırıcılık”,
“Suretkırıcılık” şeklinde ifade edilir. Bu hareket Hz. İsa, Hz. Meryem ve aziz
tasvirlerine tazim ve ibadeti, bâtıl inanç ve âdet olarak görülen kandil yakma
ve tütsüleme gibi diğer uygulamaları ve aziz kalıntılarına (elbise-kemik
parçaları, İngilizcede relics) saygıyı reddediyordu.
726-843 yılları arasında Bizans devletinin gündemini
işgal eden ve etkilerini din, siyaset, sosyal hayat ve sanat alanlarında birden
hissettirmiş olan İkonoklazm hareketi iki devreye ayrılır.
İlk devre İmparator III. Leon’un 726’da yayınladığı
tasvir aleyhtarı fermanıyla (Ekloga) başlar ve VI. Konstantinos adına devleti
yönetmekte olan İmparatoriçe Irene’nin 787’de tasvir kültünü yeniden
canlandırmasıyla biter.
İkinci devre Irene ve haleflerinin tasvir taraftarı
tutumlarından sonra 813 yılında tahta çıkan Ermeni İmparator V. Leon’un tekrar
tasvirlere cephe almasıyla başlar ve III. Mikhail adına devleti yöneten
İmparatoriçe Theodora’nın girişimiyle 843’te toplanan sinodun tasvirler kültünü
yeniden kabulüyle sona erer.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.