Ercan Gündoğan / ercangundogan@ilerihaber.org
Artık kesin hale geldi ki, Türkiye, tarihsel sorunlarını kendi içinde çözebilme olanağına sahip değildir. En önemli sorunu Kürt sorunudur, ama bu sorunu aynı zamanda bölgeseldir. Diğer sorun, din ve laiklik sorunudur ki, bu sorunun da, sadece iç değil, dış bağlantılarla dolu olduğu görülüyor. Ermeni sorunu ya da “sözde soykırım” sorunudur, bu da Türkiye’nin kendi içinde çözebileceği bir sorun değildir. Daha küçük gibi görülen “Kıbrıs sorunu” da, içinde neredeyse tüm büyük güçlerin olduğu, Türkiye’yi aşan, çetrefil bir tarihi ve coğrafi sorundur. Parça-bütün ilişkisini en azından “mekansal” düzeyde, anlayabiliyoruz. Ama, özne-yapı ilişkisini daha da açmak lazım. Yukarıda saydığımız temel ve tarihi sorunların hem ortaya çıkışı, hem de hastalıklı biçimde gelişmesi, milli devletin ilk gelişim dönemlerinin bir mirasıdır.
