Columbia Üniversitesi İnsan Hakları Enstitüsü Direktörü
ve Türkiye – Ermenistan Uzlaşma Komisyonu Başkanı ünlü akademisyen David L.
Phillips, Türkiye - Ermenistan Protokülü'nün "Diplomatik Tarihi"ni
anlattı. Protokolün uygulanması için hala fırsat olduğunu ifade eden Phillips,
iki ülke arasında tarihten gelen anlaşmazlıkların geride bırakılması çağrısında
bulunurken, 1915 olayları için de "Dersim" formülünü önerdi.
Geçen ay “Türkiye – Ermenistan Protokolünün Tarihçesi”
isimli kitabını yayınlayan Phillips, Columbia Üniversitesi School of
International and Public Affairs'te, iki ülke arasındaki diplomatik tarihi
anlattı. Dar kapsamlı tutulan toplantıya ağırlıklı olarak akademisyenler
katıldı.
Her yıl Nisan ayında olduğu gibi 1915 olaylarının bu yıl
da Beyaz Saray'ın "Soykırım" ifadesini kullanıp kullanmayacağına
odaklandığını anımsatan Phillips, bu tartışmadan ziyade, iki ülke arasındaki
ilişkilerin bir an önce normalleşmeye geçmesinin önemine işaret etti.
Phillips, kendisinin başkanlığında kurulan Uzlaştırma
Komisyonu'nun, Türkiye-Ermenistan diplomatik ilişkilerinin normalleşmesine dair
büyük çabalar sarfetmesine rağmen bir sonuç alınamasından yakındı. ABD'nin
arabulucuğunda İsviçre'de 2009'da iki ülke arasında imzalanan protokolün
parlamentoların gündemine getirilmediğini hatırlatan Phillips, bu duruma yol
açan iç ve dış etmenleri sıraladı. Phillips, Azerbaycan'ın bu süreçte
protokollere karşı etkili bir rol oynadığını ve Türkiye'nin ekonomik kaygılara
kapıldığını kaydetti.
Phillips, sürecin olumlu sonuçlanmamasına rağmen Türkiye
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan'ın Futbol
diplomasisini son derece olumlu bulduğunu belirterek, iki lideri de
"sürecin kahramanı" olarak niteledi.
Türkiye toplumunun Hrant Dink cinayetinin ardından
Ermeniler'e bakışında önemli bir değişiklik meydana geldiğine dikkat çeken
Phillips, Başbakan Erdoğan'ın, Türkiye'deki kaçak Ermeni işçileri sınırdışı
etme kozunu ileri sürmesinin de Ermeni toplumunun tepkisini çektiğini söyledi.
Çözüm yolunda henüz fırsatların bulunduğunu ve bu yüzden
iyimserliğini korumak istediğini ifade eden Phillips, Başbakan Erdoğan'ın
"soykırım" ifadesini kullanmadan Dersim Katliamı'nda öldürülen
Kürtler için yaptığı gibi özür dilemesi halinde çözüm için yeni kapıların
aralanacağı çağrısında bulundu.
Phillips, Türkiye'nin, sorunu tarihçilere havale etme ve
çözümü Beyaz Saray'dan bekleme politikalarını doğru bulmadığını da kaydetti.
Phillips, sivil toplumun da iki ülke ilişkilerinin normalleşmesinde etkili rol
oynaması gerektiğini dile getirdi.
“Diplomatic History: The Turkey – Armenia Protocols
(Diplomatik Tarihçe: Türkiye – Ermenie Protokolü” isimli kitap, Columbia
Üniversitesi İnsan Hakları Enstitüsü ve Harvard Kenedy School The Future of
Diplomacy Project tarafından yayınlandı.
Son yıllarda iki ülke arasında yaşanan yoğun diplomasi
trafiğini ele alan 130 sayfalık kitapta, Osmanlı’da Ermeniler, Ermeni soykırım
tartışmaları, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin tarihçesi, uluslararası aktörlerin
rolü, Türkiye’deki siyasi dönüşüm süreci, Ermenistan’da siyasi durum,
Azerbaycan – Ermenistan ilişkileri, 2007’de öldürülen Agos Genel Yayın
Yönetmeni Ermeni gazeteci Hrant Dink cinayeti, Ergenekon davasının seyri, Taraf
gazetesinin bu süreçte aldığı rol, Türkiye – Ermenistan arasında 10 Ekim
2009’da imzalanan Protokol ve Ermenistan - Türkiye Uzlaşma Komisyonu’nun
kuruluş süreci ile çalışmaları, Azerbaycan’ın tepkisi, gelecekteki kötümser
olasılıklar, sessiz diplomasi, sivil toplumun rolü, son dönemdeki gelişmeler ve
gelecekteki olasılıklar yer alıyor.
David L. Phillips, 2007 ve 2009 yıllarında Atlantic
Council çalışmaları kapsamında Kürt meselesi ile ilgili yazdığı raporlarla
Türkiye’de uzun süre gündemde yer almıştı. Dönemin CHP lideri Deniz Baykal,
hükümetin Phillips’in yazdığı raporlarla Kürt meselesinin çözümü için
“demokratik açılımı” başlattığını iddia etmişti. Hükümet yetkilileri ise
iddiaları reddederek, açılım sürecinin Phillips’in değil, kendi fikirleri
olduğunu açıklamıştı.
David L. Phillips, halen Columbia Üniversitesi İnsan
Hakları Enstitüsü ve Barışın İnşası Programı’nın direktörlüğünü yapıyor.
Harvard Kenedy School The Future of Diplomacy Project’te de görev alan
Phillips, birçok üniversitede benzer görevlerde bulundu. Phillips’in, Asya,
Ortadoğu ve Türkiye konularında çok sayıda kitabı, raporu ve makalesi
bulunuyor. Phillips, bu çalışmalarıyla ABD dış politikasında etkili olmakla
tanınıyor.
http://www.turkishny.com/headline-news/2-headline-news/86002-columbia-universitesinde-turkiye-ermenistan-iliskileri-toplantisi
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.