Ayrılıkçı Dağlık Karabağ’da Devlet Başkanlığı Seçimleri: Olmayan Demokrasi Sınavı

Ayrılıkçı Dağlık Karabağ rejimi parlamentosunun 29 Mart 2012’de yapılan toplantısında devlet başkanlığı seçimlerinin 19 Temmuz’da yapılmasına karar verilmişti… Merkez Seçim Kurulunun (MSK) verdiği bilgiye göre, sözde devlet başkanlığı seçimleri maratonuna dört aday katılacaktır:-Bako Saakyan, ayrılıkçı rejimin şimdiki Devlet Başkanı;-Vitali Balasanyan, ayrılıkçı rejimin parlamento üyesi;-Arkadi Soğomonyan, Ermenistan Tarımcılık Üniversitesi Hankendi Bölümü Rektör Yardımcısı; -Valeri Haçatıryan, işsiz.

******

Ayrılıkçı Dağlık Karabağ rejimi parlamentosunun 29 Mart 2012’de yapılan toplantısında devlet başkanlığı seçimlerinin 19 Temmuz’da yapılmasına karar verilmişti.

Bu, ayrılıkçı rejimde yapılacak beşinci devlet başkanlığı seçimleridir. Merkez Seçim Kurulunun (MSK) kararına göre, 20 Nisan-5 Mayıs tarihlerinde bireyler ve gruplar kendi adaylarını belirleyecek, 30 Mayıs-19 Haziran’da ise MSK adayların başvurusunu kabul edecektir.

MSK’nın verdiği bilgiye göre, sözde devlet başkanlığı seçimleri maratonuna dört aday katılacaktır:

-Bako Saakyan, ayrılıkçı rejimin şimdiki Devlet Başkanı;

-Vitali Balasanyan, ayrılıkçı rejimin parlamento üyesi;

-Arkadi Soğomonyan, Ermenistan Tarımcılık Üniversitesi Hankendi Bölümü Rektör Yardımcısı;

-Valeri Haçatıryan, işsiz.

Bako Saakyan’dan başka diğer adayların hiç biri ayrılıkçı rejimin siyasi hayatında tanınmamıştır ve seçilme olasılıkları neredeyse sıfıra beraberdir. Sözde devlet başkanlığına adayların seçilme olasılığı ile ilgili yapılan kamu oyu araştırma sonuçlarına göre, Saakyan’ın %27, Balasanyan’ın ise %3.1 oy alacağı tahmin edilmiştir. İlginç olan ise diğer iki adayla ilgili hiç bir bilginin verilmemesidir. Aynı araştırmanın sonuçlarına göre, seçmenlerin %75’i seçimlere katılacaklarını açıklamıştır.

Sözde devlet başkanlığı seçimlerine demokratik bir görünüm vermeye çalışan ayrılıkçı rejim, Bako Saakyan’a alternatif aday bulmak için oldukça zorlanmıştır. Zira seçimlere sadece şimdiki devlet başkanının katılması rejimin iddia ettiği gibi, demokrasi, insan hakları, sosyal adalet alanında elde ettikleri ilerlemeyi şüphe altına almış olurdu. Bu nedenle de, diğer adaylar göstermelik olarak ayrılıkçı rejimde yaşayan Ermenilere ve uluslararası kamu oyuna takdim edilmektedir.

Ayrılıkçı Dağlık Karabağ rejiminde bir kişi iki defadan fazla devlet başkanı seçilemeyeceğine göre, bu güne kadar yapılan sözde devlet başkanlığı seçimlerini her zaman mevcut devlet başkanı kazanmış, üçüncü seçimlerde kendi varisini belirlemiş ve seçilmesini sağlamıştır. Bu gelenekte bu güne kadar bir kırılma noktası olmamıştır ve Bako Saakyan’ın ikinci defa devlet başkanı seçilmesi kesinleşmiştir. Aslında yüz binlerce dolar harcayarak göstermelik sözde devlet başkanlığı seçimleri yapmaktansa, parlamento kararı ile Saakyan’ın görevini beş yıl daha uzatmak, sosyal-ekonomik ve maliye sorunları içinde boğulan Karabağ Ermenileri için daha uygun olurdu. Demokrasi ve insan hakları alanındaki ‘muhteşem başarı ve ilerleme’ ayrılıkçı Dağlık Karabağ rejiminde sefalet içinde yaşayan Ermenilerin karınlarını doyurmadığı için büyük bir olasılıkla onlar da bu çözümden memnun kalacaklardır.

Geleneksel olarak bağımsızlığı tanınmayan ayrılıkçı rejimlerde siyasi hayat demokratik bir seyir çizmemektedir. İktidar daha çok dikta ve askeri yönetim olarak gelişmektedir. Bu durum ayrılıkçı Dağlık Karabağ rejiminde de gözlemlenmektedir. 170 bin nüfusu olduğu iddia edilen Dağlık Karabağ’da aslında 80-100 bin kişi yaşamaktadır.

Ayrılıkçı rejimde eski İstihbarat Şefi olan Bako Saakyan 2007’de devlet başkanı seçildikten sonra merkez ve yerel yönetimlerdeki kilit noktaları hızla militarize etmiş, kendi adamlarını işbaşına getirmiştir. Devlet kurumları ve yerel yönetimlerde de önemli derecede asker kökenli insanlar bulunmaktadır. Bir kaç örnek vermek gerekirse:

Merkez Seçim Komisyonu Başkanı-Raşit Petrosyan’ın ordu korgenerali (emekli),

Şaumyan Valisi-Vitali Danielyan’ın istihbarat albayı (emekli),

Martakert Valisi-Levon Çalyan’ın polis albayı (emekli),

Kaşatag Valisi-Sergey Grigoryan’ın polis korgenerali (emekli),

Martunu Valsi-Nelson Soğomonyan’ın ordu korgenerali (emekli)

Eğitim ve Bilim Bakanı-Hamlet Vagraşakoviç’in ordu korgenerali (emekli) olduğu bilinmektedir.

Bu yapıda bir ayrılıkçı rejimin Azerbaycan’dan ayrılarak ‘’bağımsızlığını’ ilan etmesi Ermenilerin sosyal-ekonomik hayatını kesinlikle iyileştirmemiştir. Her geçen gün askeri yönetim özelliğini artıran, diktatörlük örtüsüne bürünen iktidar kendi konumunu korumaktan başka hiç bir şey yapmamaktadır. Ayrılıkçı Dağlık Karabağ’da yaşayan Ermeniler Azerbaycan’ın zenginliklerinden faydalanmak istiyorlarsa, rejime karşı seslerini duyurmalı, ekonomik ve siyasi haklarını aramalı ve Azerbaycan vatandaşları olduklarını teyit etmelidirler. Ayrılıkçı rejimden şikâyetçi olan Ermeniler istedikleri zaman sınırları geçerek Azerbaycan’da yaşamak istediklerini bildirebilirler. Zaten Azerbaycan hiç bir zaman ayrılıkçı rejimde yaşamaya mecbur olan Ermenileri düşman olarak görmedi ve halen onları kendi vatandaşları olarak kabul ediyor.

Dr. Hatem Cabbarlı, Avrasya Güvenlik ve Strateji Araştırmalar Merkezi Başkanı

F.V

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20120618043801185.html