Suriyeli Ermeniler, yayılan iç savaştan ve İslamcıların
başa geçip kendilerini hedef almasından duydukları kaygıyla büyük gruplar halinde
Ermenistan'a göç ediyorlar. Erivan'dan yeni dönen BBC Rusça'dan Mark Grigoryan,
izlenimlerini anlatıyor.
Suriye'de yaşanan iç savaş, çeşitli uzlaşma ve ateşkes
girişimlerine rağmen yoğunluğunu koruyor. Ve dünyanın her çatışma bölgesinde
görüldüğü gibi geleceğin getirebileceklerinden kaygılanan halk içinden kimi
gruplar, kuşaklar boyu yaşadığı toprakları terk etmek zorunda kalıyor. Suriye'yi
terk eden gruplardan biri de Ermeniler. Suriyeli Ermenilerin yoğun şekilde
Ermenistan'a göç ettiği ve kesin yerleşme planları yaptığı gözleniyor.
BBC Rusça Servisi'nden Mark Grigoryan geçtiğimiz
haftalarda Erivan'daydı. Grigoryan'a, sığınan ya da göçen Suriyeli Ermenilerle
ilgili izlenimlerini sorduk:
Ayça Abakan: Son haftalarda Suriye'den Ermenistan'a göç
edenlerin sayısında büyük bir artış olduğu belirtiliyor. Sizin izlenimleriniz
neler? Ve Erivan'a gidenler kimler?
Mark Grigoryan: Durum benim kişisel izlenimlerimden de
öteye gidiyor, Erivan'da herkes bunu konuşuyor bugünlerde. Suriye'deki birçok
Ermeni Ermenistan'a taşınıyor. Halep-Erivan uçak seferlerinde Eylül'e kadar yer
yok. Aynı şey Beyrut-Erivan uçakları için de söz konusu. Sürekli bir göç olduğu
görülüyor Suriye'den. Göç edenler Suriyeli Ermenilerin en zengin olanları değil
de; daha çok orta sınıf. Zengin olanlar daha çok Batı ülkelerine göç etmek
isteyecektir. Orta sınıftan olan bu insanların bazıları yerleşmek amacıyla
geliyor, bazıları turistik gezi amacıyla geldiğini söylüyor. Birçoğu emlak
satın alma peşinde. Dolayısıyla Suriye'de durum daha da kötüleşirse, insanlar
gidebilecekleri bir yer arayışı içinde.
Ayça Abakan: Peki Suriye'den giden Ermenilerde nasıl bir
duygu egemen? Uçakla yolculuk ettiklerine göre yanlarında taşıyabilecekleri
eşya sınırlı olmalı. Bu tipik bir panik göçü mü, yani işler düzelir düzelmez
döneceklerine inanıyorlar mı? Yoksa Suriye'yi kesin şekilde terk etmiş
olduklarına mı inanıyorlar?
Mark Grigoryan: Dediğiniz gibi tam bir panik göçü.
Köprüleri yakmamış olduklarını düşünüyorlar. Sonuçta Suriye birkaç kuşaktır ana
yurtları oldu bu insanların. Öyle birdenbire bırakıp göç etmeleri kolay bir şey
değil. Daha çok bir panik havası seziliyor. Elimizdeki verilere göre Ermenistan'dan
sığınma hakkı talep eden Suriyelilerin sayısı, bu yıl içinde 2600 dolayında.
Bir karşılaştırma yapacak olursak, bundan iki yıl önce, 2010'da Ermenistan'a
yerleşmek için başvuran Suriyeli Ermenilerin sayısıysa 400 dolayındaydı.
Ayça Abakan: Suriyeli Ermenileri Ermenistan'da ne gibi
sorunlar bekliyor sizce? Kültürel çatışmalar çıkabilir mi ortaya?
Mark Grigoryan: Dil farklı öncelikle. Biliyorsunuz,
Ermenistan'da konuşulan Doğu Ermenicesi, eski Osmanlı İmparatorluğu'nda
konuşulan Batı Ermenicesinden farklı. İki ayrı dil olarak düşünülmeli. Her
ikisi de kendi edebiyatlarını geliştirmiş diller. Birbirimizi anlıyoruz ama
birbirimizin anlamayacağı ya da anlamakta zorluk çekeceği şekilde
konuşabilmemiz de mümkün. Dolayısıyla Ermenistan'da yerli ile yerli olmayanı
ayırt etmek çok kolay. Her tür göçte olduğu gibi bunda da sorunlar çıkacaktır.
Çocuklar açısından okulda, sokakta dışlanma, hor görülme olabilir. Suriyeli
Ermenileri işe alma konusunda temkinli davrananlar olabilir. Olmayabilir de...
Hepsi medyaya, toplumdaki havaya bağlı. Erivan'dayken izlediğim kadarıyla,
Suriye'den gelenlere büyük bir yakınlık gösteriliyordu. Topluma yeni katılan
kişilere gösterilen temkinli tavır pek yoktu. Bir de şuna değinmek istiyorum;
Ermenistan bundan 20 yıl önce, Dağlık Karabağ savaşı sırasında 250 bin göçmen
almıştı. Dolayısıyla yakın dönemde bir mülteci akını yaşanmıştı. Ve 20 yıl önce
Ermenistan toplumu bu mültecilere karşı oldukça hasmane tavır takınmıştı. Bu
defaysa ortam çok farklı.
Ayça Abakan: Suriye'yi terkeden Ermeniler, Esad yönetimi
yandaşları mı?
Mark Grigoryan: Çoğunluğu Esad yanlısı, evet. Esad'ın
etnik ve dini azınlıkları desteklediği ve koruduğu bilinen bir gerçek, bu bir.
İkinci olaraksa, hem Hristiyan oldukları, hem de Esad yönetimini
destekledikleri için, İslamcıların iktidara geçmesi olasılığından korkuyorlar.
Suriye'de ortamın çok hasmane hale geldiğini, herkesin bir savaş yaşandığından
söz ettiğini anlatıyorlar.
Ayça Abakan: Peki ya ekonomik olanakları kısıtlı olan
göçmenler? Büyük bir göçmen akını olması halinde Ermenistan bunu kaldırabilecek
mi?
Mark Grigoryan: Şu sırada pek çoklarının sorduğu soru da
bu. Aslında şimdi Ermenistan'dan dışarıya göç söz konusu. Çoğunlukla da
Rusya'ya ve iş bulma amacıyla. Bu da Ermenistan'da pek fazla istihdam
yaratılamadığı anlamına geliyor. Tabii Suriye'den gelenlerin de biraz girişken
olmaları gerekecek. Ben bir kadın kuaförüyle karşılaştım, çok umutlu
görünüyordu bu adam. Erivan'da dükkan açmak üzereydi ve yeni bir yerde, yeni
bir hayata başlama konusunda gayet iyimserdi.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.