Cumhuriyet rejiminin Sünni olmayan Müslümanları
Sünnileştirmek, Sünnileri de Türkleştirmek üzere uyguladığı 'hukuki' zorbalık,
devlete tabi vatandaşlar üretmeyi hedefliyordu. Söz konusu vatandaşlığın,
Mustafa Kemal'in adı etrafında oluşturulan bir idealizasyon sayesinde
"O'nun izinde gitmek" anlamında kutsallaştırılması ise, bu zorbalığı
meşru hale getirdi. Böylece devlet Alevileri Sünnileştirmek, Sünnileri ise
Türkleştirmek üzere bir baskı sistemi kurarken, buna uymayanları 'cemaaten'
kamusal alanın dışına çıkartma yetkisi elde etti. Bu sayede kamusal alan
devletin ideolojik tahakkümü altında şekillendi ve devlete ait bir tasarruf
alanı olarak işlevselleşti.
Sonuç, Alevilerin ve Sünnilerin farklı nedenlerle devlet
iktidarının ürettiği imtiyaz imkanlarının dışında kalması, bu kesimin sadece
bazı bireylerinin kimliklerini terk ederek 'makbul vatandaş' olabilmeleriydi.
Ancak Türkiye Cumhuriyeti sadece farklı Müslüman
cemaatlerle değil, gayrımüslimlerle de karşı karşıyaydı... Ne var ki
gayrımüslimlerin Müslümanlaşması söz konusu olmadığına göre, Türkleşmeleri de
mümkün değildi. Bu azınlık mensupları daha baştan reel ve potansiyel 'cumhurun'
dışındaydılar ve dolayısıyla da 'gayrı vatandaş' olarak kimlikleştirildiler.
Diğer bir deyişle Türkiye Cumhuriyeti kendi vatandaşları ve diğer ülkelerden
gelen yabancılar yanında üçüncü bir kategoriye de sahipti: Yerli yabancılar.
Nitekim Yargıtay çeşitli kararlarında Türkiye'nin yerli gayrımüslimlerinin
normal vatandaşlar olmadığına, onların bir tür yabancı olduğuna hükmetti.
Yabancı olduklarına göre de, örneğin mülk alımlarının engellenebilmesi, ama
daha da önemli olarak eski mülklerine el konulabilmesini 'meşru' saydı. Tahmin edileceği
üzere 12 Eylül hukuku bile buna cevaz veren bir mantığa sahip değildi, ama
Yargıtay açıkça ve müdanaasızca bu hukuksuz zorbalığın yolunu açtı. Tabii
Yüksek Yargı'nın bu tasarrufta yalnız olduğunu düşünmek doğru olmaz. CHP'den
eski cumhurbaşkanlarına tüm idari ve ideolojik devlet hiyerarşisi, gayrımüslim
mallarının birer ganimet olarak görülüp talan edilmelerini doğal buldu.
Devletin hırsızlığı yasallaştırıp makbul vatandaşlarını
da bu yönde teşvik etmesini hukuk bağlamında analiz etmek veya anlamak sonuçsuz
bir çaba olur. Çünkü 'söz konusu ganimetse gerisi teferruattır'. Düşünün ki bu
gayrımüslim 'siyaseti' 1919'dan itibaren hiç hız kesmemiş, Cumhuriyet rejimi
İttihatçı uygulamayı aynen sürdürmüş ve bütün bunları kendi kurucu anlaşması
olan Lozan'ı daha ilk günden ihlal ederek gerçekleştirmiştir. Diğer bir deyişle
gayrımüslim mülkü söz konusu olduğunda Lozan da teferruat kalmıştır. Öte yandan
Lozan'ın Türkiye Cumhuriyeti'nin meşruiyet temelini ifade ettiğini düşünürsek,
bu hukuksuz zorbalığın sonucu ancak şöyle yorumlanabilir: Türkiye Cumhuriyeti
dünya dengeleri nedeniyle ve benzer ülkelerin benzer suçları sayesinde de facto
olarak ayakta duran, uluslararası hukuk açısından ise gayrı meşru olmayı
kabullenmiş bir cumhuriyettir...
e.mahcupyan@zaman.com.tr
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.