«The Jerusalem Post»: Yahudilerin Ermenistan’ı

Ermenistan’da Ortaçağ Yahudi yerleşiminin varlığı önemli. Stone ″Ermenistan’da Yahudi varlığı İran ve Kafkasya’nın diğer ülkelerindeki Yahudi toplumları arasındaki bağı temin etmekte″ olduğunu kaydetmekte. Piskoposun hayali Ermenistan’da eğitimle uğraşacak bir Yahudi Müzesi veya Kültür Merkezi kurulması. Arzusu insanların Ermeniler ve Yahudiler arasındaki bağı duymaları ayrıca Ermeni Soykırımı ve Holokost esnasında nasıl birbirlerine yardım ettiklerini öğrenmeleri. Piskopos ″Bu halklar birbirine destek olmalı. Benzeri bir kadere sahipler″ demekte.»

***

NEWS.am «The Jerusalem Post»ta yer alan Atlantik Konseyi Patrichiu Avrasya Merkezi Direktör Yard. Anna Borshchevskaya’nın makalesini kimi kısaltmalarla sunuyor:

«Ermenistan’da Barış Gönüllüleri (Peace Corps) gönüllüsü Rebecca Miller, piskopos Abraham Mkrtiçyan’ın Yeghekis köyünde Ortaçağ Yahudi Mezarlığı yakınında bir Yahudi Kültür Merkezi kurulması önerisine şüpheyle yaklaşmıştı. Ancak mezarlık ziyareti sonrasında görüşünü değiştirdi ve piskoposla çalışmaya karar verdi.

Ben Yeghekis’i Aralık 2012’de ziyaret ettim. Aynı adı taşıyan nehrin yakasında bulunan köy Erivan’dan yaklaşık 96 km. güneyde, İran’dan 112 km. kuzeyde bulunmakta. Ermenistan’da Yahudi toplumunun tarihi, Moğolların bölgeyi yağmaladıkları 13. yy. başına kadar uzanmakta. Ancak Syunik’i idare eden Orbelyan ailesi Moğollarla diplomatik ilişki kurmada başarılı oldu. Bu sayede Syunik özel bir statü kazandı. Ancak Ermenistan’ın kalan bölümleri Moğol boyunduruğuna karşı mücadele etmekteydiler. Syunik sahip olduğu statü, dağlık müstahkem konumuyla özellikle Yahudi göçmenlerin cazibeli göç merkezine dönüştü.

Piskopos Mkrtiçyan, Yeghekis «Siranuş» Çocuk Kampının açılışı esnasında  mezarlıkları fark ettiğini ifade etmekte. Mezarların resmini Kudüs Yahudi Üniversitesinden Prof. Michael Stone’a yolladı, profesör piskoposun keşfinin gerçekten Ortaçağ Yahudi mezarlığı olduğunu teyid etti. Ermenistan ve İsrail’li arkeologlar 2001 ve 2002 yıllarında da kazılarda bulunup 64 mezar taşı daha ortaya çıkarmışlardı. Bunlardan çoğunun üzerinde Yahudi dilinde veya Aramice yazılar bulunmakta, kimileri Orbelyanlar dönemine özgü süslemelere sahipler.

Ermenistan’da Ortaçağ Yahudi yerleşiminin varlığı önemli. Stone ″Ermenistan’da Yahudi varlığı İran ve Kafkasya’nın diğer ülkelerindeki Yahudi toplumları arasındaki bağı temin etmekte″ olduğunu kaydetmekte.

Piskoposun hayali Ermenistan’da eğitimle uğraşacak bir Yahudi Müzesi veya Kültür Merkezi kurulması. Arzusu insanların Ermeniler ve Yahudiler arasındaki bağı duymaları ayrıca Ermeni Soykırımı ve Holokost esnasında nasıl birbirlerine yardım ettiklerini öğrenmeleri. Piskopos ″Bu halklar birbirine destek olmalı. Benzeri bir kadere sahipler″ demekte.»

News from Armenia - NEWS.am

http://news.am/tur/news/139962.html