Bu kitapta, “İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Ermeni
Siyasi Partileri Arasındaki İlişkiler” başlıklı incelemesinde Arsen Avagyan,
Meşrutiyet’in ilanıyla birlikte Osmanlı devletinde yasal olarak faaliyet
göstermeye başlayan dört Ermeni siyasi partisinin, özellikle de diğerlerine
nazaran çok daha etkili olan Taşnak ve Hınçak partilerinin İttihat ve Terakki
ile olan inişli çıkışlı ilişkileri üzerinde duruyor. Gaidz F. Minassian ise
“Birinci Dünya Savaşı Öncesinde İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Ermeni Devrimci
Federasyonu Arasındaki İlişkiler” başlıklı makalesinde, 1907-1912 yılları
arasında sıkı bir siyasi ittifak içerisinde olan Taşnaklar ile İttihatçıların
ilişkilerinin gelişimini ve sonrasında yaşanan kopmayı derinlemesine bir
analize tabi tutuyor.
***
İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Ermeni Siyasi Partileri
Arasındaki İlişkiler. Birinci Dünya Savaşı Öncesinde İttihat ve Terakki
Cemiyeti ile Ermeni Devrimci Federasyonu Arasındaki İlişkiler
BASIN BÜLTENİDİR
On dokuzuncu
yüzyılın son çeyreği ile Birinci Dünya Savaşı ve 1915 felaketi arasındaki süreç
Ermeni Sorunu’nun ve Ermenilerin Osmanlı devletiyle ilişkilerinin en çok merak
edilen ve tartışılan dönemidir. Ermenilerin özellikle doğu vilayetlerinde karşı
karşıya olduğu baskılar, 1878’deki Berlin Kongresi ile sorunun uluslararası bir
nitelik kazanması, yapılacağı vaat edilen idari reformlar meselesi, Sultan II.
Abdülhamit’in istibdat rejimi, Ermeni siyasi partilerinin ortaya çıkışı ve
imparatorluktaki diğer muhalif gruplarla, özellikle Jöntürklerle işbirliği,
1908’de II. Meşrutiyet’in ilanından önceki gelişmelerden bazılarıdır. Bu
kitapta yer alan iki incelemede, Ermeni siyasi partilerinin ve çeşitli Ermeni
siyasi aktörlerin Meşrutiyet’in ilanı öncesi ve sonrasında gösterdikleri
faaliyetler, Jöntürk Devrimi’ni gerçekleştiren İttihat ve Terakki Cemiyeti’yle
ilişkileri mercek altına alınıyor. Bu ilişkiler Türkiye’de bugüne dek nadiren
ayrıntılı inceleme konusu yapılmış ve alan çoğunlukla nesnellikten uzak indirgemeci
yaklaşımlara terk edilmiştir.
Bu kitapta, “İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Ermeni
Siyasi Partileri Arasındaki İlişkiler” başlıklı incelemesinde Arsen Avagyan,
Meşrutiyet’in ilanıyla birlikte Osmanlı devletinde yasal olarak faaliyet
göstermeye başlayan dört Ermeni siyasi partisinin, özellikle de diğerlerine
nazaran çok daha etkili olan Taşnak ve Hınçak partilerinin İttihat ve Terakki
ile olan inişli çıkışlı ilişkileri üzerinde duruyor. Gaidz F. Minassian ise
“Birinci Dünya Savaşı Öncesinde İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Ermeni Devrimci
Federasyonu Arasındaki İlişkiler” başlıklı makalesinde, 1907-1912 yılları
arasında sıkı bir siyasi ittifak içerisinde olan Taşnaklar ile İttihatçıların
ilişkilerinin gelişimini ve sonrasında yaşanan kopmayı derinlemesine bir
analize tabi tutuyor.
Okurun anlatılan döneme ve olaylara daha kolay nüfuz
etmesini sağlamak amacıyla on altı sayfalık bir fotoğraf bölümüne de yer
verilen Ermeniler ve İttihat ve Terakki’yi yayına Rober Koptaş hazırladı, kapak
tasarımını ise Sayat Ayık üstlendi.
ARSEN AVAGYAN
1972’de Erivan’da doğdu. 2002’de Moskova Devlet
Üniversitesi’nde “Osmanlı İmparatorluğu ve Kemalist Türkiye’nin Devlet-İktidar
Sisteminde Çerkeslerin Rolü” başlıklı Rusça doktora tezini sundu. Bu tez daha
sonra Belge Yayınları tarafından yayımlandı (çev. Ludmilla Denisenko, İstanbul,
2004). Ermenistan ve Türkiye’de çeşitli dergilerde makaleleri yayımlandı. Eylül
2000’de Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı bünyesinde Ermenistan’ın Türkiye
temsilciliği görevine getirilen ve bu ülkenin Türkiye’deki ilk ve tek diplomatı
olarak görev yapan Avagyan Mayıs 2005’te görev süresini tamamlayarak ülkesine
döndü.
GAİDZ F. MINASSIAN
1968’de Paris’te doğdu. Paris Üniversitesi Siyasal
Bilgiler Fakültesi’nde doktorasını tamamladı. Guerre et Terrorisme arméniens
(Ermeni Savaşı ve Terörizm, PUF, Paris, 2002) adlı ilk kitabında Ermeni
Devrimci Federasyonu’nun (Taşnaktsutyun) 1970’lerden sonraki faaliyetlerini
mercek altına aldı. Fransa’da ve çeşitli uluslararası dergilerde makaleleri yayımlandı.
Nanterre Üniversitesi’nde ders vermekte olan Minassian’ın uluslararası siyaset
üzerine yazı ve yorumları Le Monde gazetesinde yayımlanıyor.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.