Esendere beldesinde Yediveren (Êlê) Mahallesi'ndeki 1600
yıllık kilise gerçek sahiplerini bekliyor. Bölgedeki yurttaşlardan İslam Yemen,
"Bizler imkanlarımız dahilinde korumaya çalışıyoruz; ancak bu yetmez.
Yetkililerden bu kiliseyi restore etmelerini istiyoruz. Bugüne kadar hiçbir
yetkilinin gelip inceleme yaptığını hatırlamıyorum" dedi... 12 Eylül 1980
darbesiyle birlikte Ermeni tarihini ortadan kaldırmak amacıyla çevrede bulunan
birçok kilise ve yerleşim yerinin yıkıldığı; ancak Yediveren'e araç yolu
olmadığı için Déra Êlé Kilisesi'nin yıkılmadığını söyleyen köy sakini İslam
Yemen, "Bölgede yoğunluklu bir kültür zenginliği var. Ermeni tarihini
katletmek isteyenlere rağmen bölge insanı bu tarihe sahip çıktı. Kültürlerini
burada bırakanlar, gelsinler kültürlerine sahip çıksınlar" dedi.
***
Esendere beldesinde Yediveren (Êlê) Mahallesi'ndeki 1600
yıllık kilise gerçek sahiplerini bekliyor. Bölgedeki yurttaşlardan İslam Yemen,
"Bizler imkanlarımız dahilinde korumaya çalışıyoruz; ancak bu yetmez.
Yetkililerden bu kiliseyi restore etmelerini istiyoruz. Bugüne kadar hiçbir
yetkilinin gelip inceleme yaptığını hatırlamıyorum" dedi.
Yüksekova'nın Esendere beldesinin Yediveren (Êlé)
Mahallesi'nde 1600 yıllık Déra Êlé Kilisesi, yüzyıllardır ayakta kalmayı
başardı. Yüksekova'ya 50, Esendere'ye 95 kilometre uzakta olan Déra Êlé Ermeni
Kilisesi'nin 1600 yıl önce inşa edildiği belirtiliyor. Bunca yıl içerisinde
kilisede çeşitli kazılar yapılıp, etrafındaki taştan duvar yıkılırken, yapı
sağlam bir şekilde duruyor. Kilisede bir ayin salonu, keşiş odası ve evlendirme
odalarından oluşan 3 oda bulunuyor. Kilisenin 500 metre ilerisinde ve İran
sınırında bulunan şelale bölgeye ayrı bir güzellik katıyor. Kilise ile şelale
arasında birçok mağara bulunuyor. Mağaraların girişinde ve taşlar üzerinde haç,
çeşitli hayvan ve harf işaretleri yer alıyor. Bölge halkı, bu işaretlerin olası
hazine işaretleri olabileceği sanarak, mağaralarda kazılar yapmış.
1915 yılında terk edildi
Çeşitli dünya savaşlarına tanıklık yapan Déra Êlé, 1915
yılında terk edildi. Kilisenin 150 kiloluk çanı ise çalındı. Kilisenin
ilerisinde Ermeniler'in yerleşim yeri olan Bajirge Emrikê alanında oturan
Ermenilerin bir kısmının İran'a bir kısmı ise Rusya'ya göç etmiş. Yerleşim yeri
olan Bajêrge Emrikê alanı sonraki tarihlerde yıkılır ve sonraki yıllarda
çevredeki köyler tarafından yayla olarak kullanılır. Ancak son 20 yıl,
çatışmalardan dolayı bu bölge yasak bölge ilan edilir. Yediveren köyü 1994
yılında devlet tarafından boşaltılır.
'Kültürlerini burada bırakanlar gelsinler'
12 Eylül 1980 darbesiyle birlikte Ermeni tarihini ortadan
kaldırmak amacıyla çevrede bulunan birçok kilise ve yerleşim yerinin yıkıldığı;
ancak Yediveren'e araç yolu olmadığı için Déra Êlé Kilisesi'nin yıkılmadığını
söyleyen köy sakini İslam Yemen, "Bölgede yoğunluklu bir kültür zenginliği
var. Ermeni tarihini katletmek isteyenlere rağmen bölge insanı bu tarihe sahip
çıktı. Kültürlerini burada bırakanlar, gelsinler kültürlerine sahip
çıksınlar" dedi.
Tarihi kilisenin zaman içerisinde hasar görmesine rağmen
halen ayakta olduğunu belirten Yemen, şunları ifade etti: "Bizler
imkanlarımız dahilinde korumaya çalışıyoruz; ancak bu yetmez. Yetkililerden bu
kiliseyi restore etmelerini istiyoruz. Bugüne kadar hiçbir yetkilinin gelip
inceleme yaptığını hatırlamıyorum. Belki Haberleri bile yoktur, böyle bir
kiliseden. Örnek bir mimariye sahip olmasından dolayı halen dimdik ayakta
kalmıştır. Damı ve duvarları sağlam. Şuana kadar sadece bir kez turistler gelip
ziyaret etti. Eğer güzel bir şekilde restorasyonu ve tanıtımı yapılırsa turizm
açısında daha fazla ilgi göreceğine inanıyoruz. Hatta burada yaşayanların
torunları gelip, burada bu kiliseye sahip çıkabilirler."
Kaynak:
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.