ԳԵՐՄԱՆԻՈՅ ՄԷՋ ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՅԹԻ ՕՐԵՐ

Գերմանիոյ Զանազան Քաղաքներու մէջ  Տեղի Տունենան, Թարգմանչաց Տօնի Շրջագիծով  Հայ Համայնքներուն  Հիմնադրութեան Ամեակի Նշման Հանդիսութիւններ:

Մինչեւ 1960 ական թուականներուն  Գերմանիոյ մէջ  մօտաւորապես 2000-3000 հայեր կ'ապրէին:Բայց անոնք  իրենց արջե չունէին գործունեայ որեւէ  հայկական հաստատութիւն մը :Անոնք ժամանակի ընթացքի մէջ կարողացան իրենց փոքր ու սահմանափակ պայմաններով հայ մշակույթային եւ եկեղեցական ակումբներ հիմնել: Երբ որ,Թուրքիա,Արաբական եւ այլ երկիրներէ Գերմանիա եկող հայերու ներգաղի հոսանքը սկսաւ,  70 ական թուականներէն սկսեալ  հայերը սկսան, Գերմանիոյ  երկու խոշոր եկեղեցիներու սրահները եւ եկեղեցիներէ,որպէս հիւր  օգտագործել եւ այս ձեւով Գերմանիոյ Հայ համայնքային կեանքը զարգացնել: 

Թուրքիայէ եկող հայերու խումբի  մեծ մասը, որոնք Թուրքիոյ գիւղական վայրերէ Գերմանիա կուգային,անոնցմէ, որոնց շատ քիչերը հայերեն խօսիլ ,գրել ու կարդալ գիտէին  համայնքային կեանքի մէջ հայերեն լեզուի եւ իրենց ազգակիցերու հետ շփման դժուարութիւներ ունեցան : Թէեւ  Հայերը Գերմաիա  տարբեր երկիներէ եկած էին, սակայն նոյն ազգին զաւակները էին,նոյն խմորէն էին ,հետեւաբար ,ազգային եկեղեցիին, ագային մշակոյթին, ազգային ինքնութեան,մայրենի լեզուին  պահպանման ու գոյատեւման համար  միասնութեան գիտակացութիւնով   պայքարելու էին :

  1970 ական թուականներուն Գերմանիոյ  Համպուրկ, Պերլին, Քէօլն, Ֆրանքֆուրթ, Սութութթկարտ եւ Միւնիղ եւ1980 ական թուականներուն այլ  Պրեմէն ,Պրօնշըվայկ,Պիլէֆէլտ,Տուիսպուրկ, Նօյվիտ,Հանաու,Նիւրինպէրկ,

Քիհլ եւ այլ քաղաքներու մէջ Հայ մշակոյթային,եկեղեցական միութիւններ եւ ակումբներ հիմնադրուել  սկսաւ:

                                      ՀԱՐԱՒԱՅԻՆ ԳԵՐՄԱՆԻՈՅ  ՊԱՏԷՆ-ՎԻՒՐԹԸՆՊԵՐԿ   ՆԱՀԱՆԳԻ

                                        ՀԱՅ ՀԱՄԱՅՆՔԸ  ԿԸ ՆՇԷ ԻՐ ՀԻՄՆԱԴՐՈՒԹԵԱՆ  40 ԱՄԵԱԿԸ:

Հարաւային Գերմանիոյ Պատէն-Վիւրթէմպերկ նահանգի  Հայ համայնքը  24-27 Հոկտեմբեր 2013 թուականներու միջեւ Սթութթկարտ քաղաքի  մէջ կը նշէ, իր հիմնադրութեան 40.ամեակը,եկեղեցական արարողութիւններով եւ   գեղարուեստական-մշակոյթային ձեռնարկներու շարքով :Համայնքը որ, 40 տարի առաջ , մեծամասնութիւնը Թուրքիայէ եկող հայորդիներու կողմէ,շատ նեղ ու սահմանաբակ պայմաններու տակ նուրիրեալ ու կամաւոր ծանր աշխատանքներով ,Կէօբինկէն քաղաքի մէջ հիմադրուած է :Համայնքը այսօր ունի շուրջ 3000 հայ բնակչութիւն:

Թարգմանչաց տօնի շրջագիծով  պատրաստուած ,Համայնքի հիմնադրութեան 40 ամեակի յոբելանական  մշակոյթային հարուստ ձեռնարկը բացուեցաւ 24  Հոկտեմբեր 2013 թուականին ժամը 20.00 ին նահանգի մայրաքաղաք Սթութթկարթ քաղաքի մէջ, բացուեցաւ համայնքի հոգեւոր հովիւ Տ.Տիրատուր Սարտարեանի եւ Սթութթկարտ Սըթիֆթ եկեղեցւոյ գերմանացի տէրհօր աղօթքով:

Ողջոյնի խօսքերով ելոյթ ունեցան , Գերամնիոյ Հայոց Առաջնորդի փոխանորդ Հոգեշնորհ Տ.Սերովբէ Վրդ.Իսախանեան, Հ.Հ  Գերմանիոյ Դեսպանատան ներկայացուցիչ Պր.Աշօտ Սմբաթեան,Սթութթկարտ  քաղաքի  քաղաքապետութեան ներկայացուցիչ Պր.Կարի Բարգօվիչ: Ձեռնարկի գեղարուեստական -երեժշտական բաժինը շարունակեց  Ռուբէն Մելիգսէթեանի դաշնակի երաժշտութեան ներկայացումով:Նոյն օրը տեղի ունեցաւ նաեւ Փրօֆ.Կարէն Սվասճեանի <<Համամիաւորութիւն եւ Ինքնութեան Պահպանում>> վերագրեալ  բանախօսութիւնը.

Յոբելանական ձեռնարկներու շարքը կը շարուանակեց հետեւալ ձեւով:

25 Հոկտեմբեր  2013: Եղիշէ Չարենցի <<Իմ Հայաստան>>Գիրքի   երաժշտական -գրական երեկոյ :

                          

             <<Հայ Խոհանոցը եւ Հայկական Ճաշեր >> վերագիրով Բանախօսութիւն.

                                        Դաշնակահար Վահագն Հայրապետեան,Սաքսօֆօնիսթ Արմէն Յոյսնունց,Նօրայր Գարթասեան իր տուտուքով, մեներգիչ Վարսէնիգ Ավանեանի քարեակ խումբի <<Հայ Ճազի>>երաժշտութեան  համերգը:

26 Հոկտեմբեր 2013 :Հայերինի եւ Հայ Այբուբենի Ներկայացում;

                                 Մուրիէլ-Վայսպաղ ի <<Բարկութիւնէն  դէպի Հաշտութիւն>> անուն գիրքի Ներկայացումը:

                                 Լէօնիտաս Քրիսանթօբօլօս ի<<Հայաստանի Խորտակումը>>անուն գիրքի ներկայացումը;

                                 Տիանա Գրուկէրի <<Հայաստանէն Հեքիաթներ>> պատմուածքը:

                                 Տօղան Ագհանլը ի <<Մօր Լռութիւնը>> անուն թատրօնի ներկայացումը:

27 Հոկտեմբեր 2013 Կիրակի Ս.Պատարագ:

Գեղարուստական -մշակոյթային յոբելանական ձեռնարկներու շարքը  իր վերջին  հասան 27 Հոկտեմբեր      2013  կիրակի երեկոյին Ժուլիէթ Կալսիթեան,Աննա Մանասեանց,Միգայիլ Պապաճանեան,ԹաթեւիքՄօգաթսեան,Գրիսթինա Ալթունեան,Վաչէ Բագրատունի,Գրիգօր Ասմաեան ի մասնակցութեամբ տեղի ունեցած յոբելեանական երաժշտական համերգով:

15 - 24 Նոյեմբեր 2013 թուականներու միջեւ Սթութթկարդի մէջ տեղի պիտի ունենան նաեւ <<Հայ Գինօդիլմի Փառատօն>>ը : Փառատօնի ընթացքին , մշաակութասէր այցելուներու  պիտի ցուցադրուին  հանրածանօթ հայ ֆիլմի բեմադրիչներու շուրջ 20 շարժանկարիֆիլմերը:

                           ՖՐԱՆՔՖՈՒՐԹԻ ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՅԹԱՅԻՆ ՄԻՈՒԹԻՒՆԸ  45  ՏԱՐԵԿԱՆ:

Գերմանիոյ մէջ, Թարգմանչաց տօնի առիթով կազմկերպուած մշակոյթային-գեղարուեստական ձեռնարկներու շարքին մէջ, 25 Հոկտեմբեր 2013 Թուականին , Ֆրանքֆուրթի Հայ Մշակոյթային Միութիւնը  իր հիմնարդրութեան 40 ամեակը երաշժտական բարաւոր հանդէսով մը նշեց:

Յոբելենական  հանդէսը բացուեցաւ Միութեան  ատենապետուհի Լուսինէ Վարտումեանի ողջոյնի խօսքով, եւ իրենց սիրտի խօսքերով հանդէս եկան Գերմանիոյ Հայոց Բարեխնամ Առաջնորդ Տ.Գարեգին Արքեպս.Պեքճեան եւ Համերգասրահի Վարչութիւնէն  Տօքթ.Զվէն Մաթթիըսըն; Տօնական համերգին իրենց մասնակցութինները բերին Արեւիկ Պէկլերեան,Լուսինէ Խաչատուրեան,Իրինա Յովհաննեսեան իրենց դաշնակով,Սեդա-Ամիր Քարաեան  իր մեներգերով ,Կորիւն  Ասթարեան իր սաքսօֆօնով,Սէրկէյ Խաճատուրեան իր թաւջութակով, Աննա Միգաէլեան իր գեղանկարներով, եւ Իշխան Նազարեան իր քանդակագործութիւներով:

Ֆրանքֆուրթի Հայ Մշակոյթային Միութիւնը հիմնուած է 1968 թուականին , տարբեր երկիրներէ սակայն նոյն խմորէն մի քանի նուիրեալ հայորդիներու կողմէ Ֆրանքֆուրէի մէջ,Մայն գետի ափերուն :նպատակ ունենալով վառ պահել Հայ Մշակոյթի ջահը,Միութիւնը կը համագործակցի Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ Գերամնիոյ Թեմի Իշխանաւորութեան եւ Գերամնիոյ Հայոց Կեբննդրոական Խորհուրդի հետ , այսպէսով միանգամայն կամուրջ կը դառնայ   տեղացի պետական իշխանութեան եւ  հայ ու տեղական ազգային փոքրքմքսնութիններու միջեւ:

                                                ՊԵՐԼԻՆԻ ՀԱՅ ՀԱՄԱՅՆՔԻՆ  ՀԻՄՆԱԴՐՈՒԹԵԱՆ(1923-2013)

                                                              90 ԱՄԵԱԿԻ ՀԱՆԴԻՍԱԿԱՏԱՐՈՒԹԻՒՆԸ:

Պերլինի Հայ համայնքը որ,1923 թուականին հիմնադրուած է,26 Հոկտեմբեր 2013 Շաբաթ երեկոյին Պերլինի մէջ, Հ.Հ Սփիւռքի Նախարար Հրանուշ Յակոբեան եւ Պերլին  քաղաքի Շարլօթէնպուրկ թաղամասի Թաղապետ Պր.Ռայնհարտ Նաօման ի հովանաւորութեամբ, յոբելեանական հանդէսով մը  նշեց իր հիմնադրութեան 90 ամեակը:

Հադէսի բացման խօսքը արտասանեց Հ.Հ Սփիւռքի Նախարար Հրանուշ Յակոբեան եւ թաղապետ Պր.Ռայնհարտ Նաօման,յոբելեանական հանդէսի գլխաւոր բանախօսն էր,Պօղում Համալսարանի դասախօս Փրօֆ.Միհրան Տապաղ:Հանդէսի գեղարուեստական -երաժշըական բաժնի մէջ ելոյթ ունեցան  իր դաշնակով Անահիտ Տէր Թաթշաթեան եւ իրենց մեներգներով Հրաչուհի Պասսէնց եւ Կօր Յարութիւնեան:

                                       ՔԷՕԼՆ ի ՄԷՋ ՀԱՅ   ՄՆՋԱԽԱՂԻ (ԲԱՆՏՕՄԻՄ) ԹԱՏՐՕՆ.

Քէօլնի Հայ  համայնքի արդիւնաբեր  աշխատանքով ու  յաջող նախաձեռնութիւնով կազմակերպուած է ,Քէօլնի մէջ առաջին անգամ Հայ մնջախաղ թատրօնի մը ներկայացումը , որը  տեղի պիտի ունենայ  1 Նոյեմբեր      2013 թուականին ,համայնքի հանդէսասրահին մէջ  Երեւանի Պետական Մնջախաղի Թատրօնի կողմէ:

Քէօլնի հայ համայնքի մէջ կ'ապրին շուրջ 5000 հայեր:

                                                     

                                               ՔԷՕԼՆ Ի ՄԷՋ ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՅԹԻ ՕՐԵՐ:

                                                           (9- 29  ՆՈՅԵՄԲԵՐ  2013 )

Գերմանիոյ Հայոց Առաջնորդութեան Մշակոյթի Յանձնախումբը կողմէ , Սուրբ Թարգմանչաց  վարդապետներու տօնի շրջագիծին մէջ, Ֆրանց Վէրֆըլի <<40 Օր Մուսա Լեռան Վրայ>> անուն գիրքի հրատարակութեան 80 ամեակի առիթով ,9-29 Նոյեմբեր 2013  թուականներու միջեւ կազմակերպուած է <<Քէօլնի Մէջ Հայ Մշակոյթի Օրեր 2013>> խորագիրի տակ  գեղարուեստական-մշակոյթային ձեռնարկներու շարք մը:

Ձեռնարկներու շարքը պիտի սկսի Քէօլն 9  Նոյեմբեր 2013 թուականին , Ռուզաննա Մինասեան,Գարինէ Մինասեանի դաշնակի  համերգով  եւ Կօմիտաս Երգչախումբի  մասնակցութեամբ, համերգը կը ձօնուի հռչակաւոր Հայ երգահան Արամ Խաչատուրեանի ծննդեան 100 ամեակին:

10 Նոյեմբեր 2013 ին պիտի ցուցադրուի ,հրչակաւոր հայ բեմադրիչ Ատօմ Էկօեան ի<<Արարատ>> շարժանկարի ֆիլմը:

16 Նոյեմբեր  2013: Այտա Չաբարի <<Մուսա Լեռ եւ Վագըֆլըգիւղ>>վերնագրեալ բանախօսութիւնը.

24  Նոյեմբեր 2013: Սուրբ Սահակ-Մեսրոպ Եկեղեցւոյ մէջ Սուրբ պատարագ.

Ձեռնարկներու շարքը իր աւարտին պիտի հասնին 29 Նոյեմբեր 2013 թուականին  Սարգօ Գէթէնճեանի մասնակցութեամբ տեղի ունենալիք  գրական-երեժշտական հանդէսով :

Տօքթ.Սարգիս Ատամ