Çek ve Ermeni basınının aktardığına göre Serj Sarkisyan,
ocak ayı sonunda Çek Cumhuriyeti başkenti Prag’ı ziyareti sırasında belki de
beklemediği düzeyde bir sürprizle karşılaştı. Zeman, Ermeni mevkidaşıyla
görüşmesinde, 1915 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermenilere yönelik
katliamları "soykırım" olarak tanımladı. "Gelecek yıl Ermeni
Soykırımı'nın 100’üncü yıldönümü. 1915 yılında 1,5 milyon Ermeni
katledildi" ifadelerini kullandı.
Bu ifadeler Avrupa’daki Ermeni diasporası kuruluşları
tarafından, Miloş Zeman’ın ülkesini "Ermeni Soykırımı'nı resmen tanıma
yoluna soktuğunun işareti” olarak yorumlanıyor. Konu hakkında önümüzdeki
aylardan itibaren yasal girişimlerin başlayacağı söyleniyor. Yıllardır
ülkesinde "Ermeni Soykırımı'nın" resmen tanınması için çalışan Çek
senatör Jaromir Stetina, bu konuda harekete geçen ilk parlamenter oldu.
Stetina, tanıma için bu yıl sonuna kadar Çek parlamentosunun Dışişleri ve
Savunma Komisyonu'na bir önerge sunacağını duyurdu.
Çek senatör, tanımanın Nisan 2015’ten önce
gerçekleşeceğine inanıyor. Çek Cumhuriyeti devlet başkanı Zeman’ın bu yıl
içinde Ermenistan’a iade-i ziyarette bulunacak olmasının da parlamento
gündemindeki tanıma sürecine ivme kazandıracağını düşünüyor.
Hangi ülkeler tanıyor?
"Ermeni Soykırımı" dünyada ilk olarak 20 Nisan
1965 tarihinde, topraklarında küçük bir Ermeni azınlığı barındıran Uruguay
tarafından tanınmıştı. Rusya 1995, Yunanistan 1996, Belçika 1998, İtalya 2000,
Fransa 2001, Arjantin, Hollanda, Slovakya ve Kanada 2004, Polonya 2005,
Venezüela ve Litvanya 2005, Şili 2007, İskoçya, Kuzey İrlanda ve İsveç ise 2010
yılında “Ermeni Soykırımı'nı” tanıyan parlamento kararları almışlardı.
Bu ülkeler arasında Fransa, "soykırımı" 2001
yılında tek cümlelik bir yasa ile tanımış yegane ülke olma özelliğine sahip.
Fransa’da "Ermeni Soykırımı'nı inkârın cezalandırılmasına" yönelik
son yasal girişim ise Aralık 2011’de Fransız Millet Meclisi’nde, Ocak 2012’de
de Fransız Senatosu’nda kabul edilmiş, ancak “Fransız Anayasası'na aykırı”
olduğu gerekçesiyle 28 Şubat 2012 tarihinde Fransız Anayasa Konseyi tarafından
iptal edilmişti.
Aynı yıl mayıs ayında Cumhurbaşkanı seçilen François
Hollande, ülkedeki Ermeni diasporasına yeni bir inkâr yasası çıkarılacağı
konusunda güvence vermişti. Hollande bu yıl 27-28 Ocak tarihlerinde Türkiye’yi
ziyareti sırasında, "Irkçılığın ve Yabancı Düşmanlığının Bazı Biçimleri ve
İfade Ediliş Tarzları ile Ceza Yasaları Yoluyla Mücadele" hakkında AB
Konseyi tarafından 28 Kasım 2008 tarihinde çıkarılan çerçeve kararın (direktif)
Fransız yasalarına uyarlanacağını açıkça söyledi.
"Ermeni Soykırımı'nın inkârının
cezalandırılması" konusunun da bu yasal çerçeve kapsamına alınması
bekleniyor. Fransa Adalet Bakanı Christiane Taubira, 29 Ocak’ta Paris’te Ermeni
diasporası tarafından düzenlenen bir gala yemeğinde yaptığı konuşmada, Fransız
hükümetinin “Fransız Anayasası ilkeleri ve Fransa’nın uluslararası ve
Avrupa’daki yükümlülüklerini dikkate alarak yeni bir yasal hazırlık içinde
olduğunu” bildirdi.
Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde normalleşme
Öte yandan Ermenistan lideri Sarkisyan Çek Cumhuriyeti
ziyareti sırasında ülkesi ile Türkiye arasındaki ilişkilerin normalleşmesi
konusuna da değindi. Çek Cumhuriyeti’nde yayımlanan "Lidove Noviny"
gazetesine konuşan Sarkisyan, Türkiye ile ilişkileri normalleştirme sürecini
yeniden başlatmaya hazır olduklarını söyledi.
Ancak Sarkisyan, Ermenistan ile Türkiye arasında
diplomatik ilişkilerin kurulması ve sınırın açılması için 2009 yılında
imzalanan protokollerin onayı için "Ankara’nın öne sürdüğü Dağlık Karabağ
sorununun çözümü" şartını bir kez daha geri çevirdiğini savundu. Bu koşulu
reddettiğini söyleyen Sarkisyan "İmzalanan protokollerin hayata
geçirilmesi tüm bölgede istikrarı da artıracaktır" ifadelerini kullandı.
İki ülke arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi
yönünde 2007 yılında İsviçre’nin arabuluculuğunda başlatılan süreç, 10 Ekim
2009 tarihinde Zürih kentinde "Diplomatik İlişkilerin Tesisi" ve
"İkili İlişkilerin Geliştirilmesi" başlıklarını taşıyan iki ayrı
protokolün imzalanmasıyla sonuçlanmıştı. İmzalara rağmen protokoller her iki
ülkenin parlamentolarındaki onay sürecinde tıkanmıştı.
©Deutsche Welle Türkçe
Kayhan Karaca / Strasbourg
Editör: Ercan Coşkun
http://www.dw.de/ermeni-soyk%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1-%C3%A7eklerin-g%C3%BCndemine-geliyor/a-17410148
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.