Pun Paregentan / ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ ,ՄԵԾ ՊԱՀՔ

Ermeniler, Büyük Oruç'un arefesinde (Şubat--Mart) Pun Paregentan adı altında karnavalı kutlar  Günbatımıyla Medz Bahk'a (Büyük Oruç) girilir  Bu tövbe dönemidir, amacı dua ve oruçla yürekleri sınayıp, inananları Diriliş Yortusu'na hazırlamaktır  Pun Paregentan'da yenir, içilir, eğlenilir  Herkes çeşitli kılıklara girip, komşularına, arkadaşlarına şakalar yapar  Büyük Oruç 7 hafta (48-50 gün) sürer  2014   tarihli senede bu süre 2 Mart 2014 tarihinde başlar 20 Nisan 2014 tarihinde son bulur: Bu sürede hayvansal gıda alınmaz  Günde tek öğün, akşam duasından sonra, sadece sebze ve tahıl yenir.  Düğün yapılmaz, eğlence düzenlenmez  Hemen her kilisenin özel günü vardır, buralarda ayinler yapılır, halk kiliseleri ziyaret eder  Büyük Oruç'ta dargınlar barıştırılır, yoksullara erzak yardımı yapılır

''Paregentan''a batıllılar ''Karnaval'' derler,Türkçe karşılığı ise ''İyi ve Doğru Yaşam'' denilebilinir: İlk insanlar Adem ve Havva ,Tanrı'ya itaatsizlik edip günaha düşmeden önce,Tanrı tarafından bahşedilen  tüm mutluluk ,sefahat, huzur ve sükünet içinde yaşayıp,Tanrı tarafından kendilerine verilen hayat ağaçından diledikleri kadar yıyorlar , eğleniyorlar  ve sorunsuz yaşıyorlardı, işte bu yaşam ''Paregentan''(İyi ve Doğru Yaşam) dı:Paregentan veya karnaval , çılgınca ve mantık dışı , insanlara zarar verecek derecede  eğlenmek demek değildir: Ermeni kilisesi geleneklerine göre Paregentan'ın ertesi günü ''Büyük Oruc''un başlamasıyla  ermeni kiliselerini altarları (kutsal sofra) koyu bir  perde ile örtülür ve paregentan dönemini sona erdiğini ve imanlıların ''Tövbe'' ye ve ''Oruc'a davet  etme dönemi  başlar: 7 hafta (48 gün) süren  bu dönem 2014 tarihli sene için  2 Mart 2014 tarihinde başlamaktadır : Bu 7 haftalık dönemin her pazarının kendine has bir ismi vardır:

Sarkis Adam

ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ ,ՄԵԾ ՊԱՀՔ

"Բարեկենդան" բառացի իմաստով կը նշանակէ բարի կենդանութիւն, ուրախութիւն, խրախճանք, ճոխ և առատ ուտելիքներով վայելքի օր:Գլխաւոր շաբաթապասերին նախորդող կիրակի օրը  կը  կոչուի "Բարեկենդան" և այդ առթիւ կը թոյլատրուի աւելի ճոխ ուտել:Հայաստանեայց եկեղեցին կը նշէ մի շարք բարեկաենդններ,բայց բարեկենդաններու մէջ յատկանշական է, Մեծ Պասի(Մեծ Պահք) նախընթաց կիրակի օրը, որը  կը կոչուի  "Բուն Բարեկենդան" քանի որ կը նախորդէ ամենակարեւոր պահքին: Բուն բարեկենդանի օրը կը վայելուի  առատ ուտելիք, ճոխ սեղան կը պատրաստուի, դիմակաւոր խաղեր, զբօսանքներ, խրախճանքներ և այլ  բաներ կը կատարուի: Բուն բարեկենդանիկենդանական ու ճոխ ուտելիք գործածելու վերջին օրն է, մարդու  երջանկութեան յիշատակն է: Ան նախ դրախտային կեանքի օրինակն է ,ուրտեղ մարդուն արտօնուած էր,ճաշակել բոլոր պտուղները:Բարեկենդանն առաքինութիւնների արտայայտութիւնն է ,այդ օրը մարդիկ սուգէն կ'անցնին ուրախութիւն, չարչարանքէն խաղախութիւն:Այս ընկալումով է որ իւրաքանչիւր Քրիստոնեայ անհատի համար ապաշխարհութեամբ,խոնարհումով,պահքով եւ ողորմութեան յոյսով կ'սկսի "Մեծ Պահք"Ի ճանապարհը եւ ան կը տեւէ 48 օր ,Բարեկենդանէն  մինջեւ Սուրն Յարութեան տօն-Սբ Զատիկ:

Եւրոպական լեզւով "Բարեկենդանը" կը կոչուի "Քարնավալ": Եւրոպայի և կամ այլ երկիրներու Բարեկենդանը  կը կատարուի  բացառիկ շուքով և հանդիսութեամբ,տեղի  կ'ունենան  հետաքրքրական տողանցքներ ու ցուցադրութիւններ և ժողովրդական խրախճանք:

Պահքի շրջանին, մարդիկ հեռու կը մնան  կենդանական ծագումով կերակուրներէն (ի բացարեալ Մեղրէ) ալքօհոլային ըմպելիներէն, կ'ենթարկուին ինքնամաքռման եւ կը հրաժարին վատ  սովորութիւններէն:

2014 թուակիր տարուան համար  "Մեծ Պահք"ի  շրջանը կ'սկսի Մարտ 2 ին :Պահք պահելը պարտադրանք  չէ:

Պահքի քառասուն օրը կը խորհուրդնշէ ,Յիսուս Քրիստոսի  անապատի մէջ քառասունօրեայ աղօթքի, ծոմապահութեան եւ ապաշխարհութեան շրջանը:Յիսուս Քրիստոս իր մկրտութիւնէն յետոյ հոգիով  անապատ առաջնորթուեցաւ եւ քառասուն օր սատանայի կողմէ փորձուեցաւ, այդ օրերուն Յիսուս չկերաւ ու չխմեց:Այս քառասուն օրուայ կը յաջորդէ մէկ շաբթուայ շրջան մը եւս որ,կը կոչուի "Աւագ Շաբա",այդ պատճառաւ քառասուն օրուայ կոչուող պահքը 48 օր կը տեւէ:

Տքթ.Սարգիս Ատամ