‘ABD’deki ‘Ermeni soykırımı’ tasarısı geçse bile Türkiye’ye maddi zarar vermez’

İlhan Tanir

Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde çalışan bir uzmana göre, Türkiye’nin aksettirdiğinin aksine, ABD Kongresi’nin alt komitelerinden ve hatta Genel Kurul’dan geçebilecek bir ‘Ermeni soykırımı‘ tasarısının esasında hukuki açıdan hiçbir geçerliği yok. Komite’deki Türkiye ve Ortadoğu konularını çok yakından takip eden uzmana göre, bu tip öneriler sadece “Kongre’nin bir konu hakkında nasıl hissettiğini gösterir. Bir şey yapılması için buyurgan bir tavır anlamına gelmez. ‘Bırakınız geçirsinler’ tavrının Türkiye’ye hiçbir hukuki ve maddi dezavantajı olmaz.

***

Amerikan Senatosu’nun Dış İlişkiler Komitesi’nden önceki hafta geçen ve 24 Nisan’ın ‘Ermeni Soykırımını Anma Günü’ olarak kabul edilmesini öneren tasarının ardından, gözler Beyaz Saray’ın geleneksel 24 Nisan açıklamasına çevrildi. Bu yıl, 2015’den önceki son dönemeç. Ve Washington’da, Başkan Barack Obama’nın 24 Nisan açıklamasında ‘soykırım’ kelimesini kullanması yine beklenmiyor.

Geçen hafta Ankara’yı ziyaret eden Temsilciler Meclisi Başkanı John Boehner’in, TBMM Başkanı Cemil Çiçek’le görüşmesi sonrası ilgili bir soruya yanıtı dikkat çekmişti. Boehner, genelde Ankara’nın ve yabancı ülkelerdeki Türkiye lobilerinin kullandığı ‘Tarihi olayları tarihçilere bırakmalıyız‘ sözüne tamamen paralel olan şu demeci vermişti: ‘’Ermenilerle ilgili konu zaman zaman Temsilciler Meclisi’nin gündemine geliyor ama merak etmeyin. Bizim meclisimiz bu soruna dahil olmayacak. Biz tarih yazmıyoruz, tarihçi değiliz.’’

John Boehner Ankara’da Başbakan Tayyip Erdoğan’la da biraraya gelmişti.

Türkiye’nin İmajı Yerlerde

Türkiye, Başbakan Tayyip Erdoğan’la Obama arasındaki yakınlık olmak üzere, Washington’la iyi ilişkilere sahipti. Arap Baharı’yla birlikte Ankara’nın Washington için önemi artmıştı; her ay telefonda konuşan iki lider, bölgede hızlı gelişen olaylarla ilgili politikaları senkronize etme yollarını arıyordu. O dönemde, Amerikalı ve Türk yetkililere ‘ilişkilerin altın çağında olup olmadığının’ sorulması garip görünmüyordu.

‘Gezi’de çok bir olumsuz hava yansıdı’

Bülent KILIÇ, AFP

Bütün bu ilişkiler Gezi protestolarıyla alt üst oldu. ABD merkezli Alman Marshall Fonu’nun Ankara ofisi direktörü Özgür Ünlühisarcıklı’ya göre, Türkiye’nin Washington’daki imajı ilk olarak İsrail’le ciddi sorunlar yaşadığı dönemde aşınmaya başladı. Fakat asıl sorun Gezi protestolarıyla patlak verdi: “Gezi protestoları sırasında, Türkiye’de ifade özgürlüğüyle ilgili çok olumsuz bir hava yansıdı. Dikkat edilmesi gereken nokta şu ki, Türkiye’nin Batı’yla en iyi ilişki kuran, eğitimli kesimleri Gezi protestoları döneminde marjinalize edildi ve ediliyor. Türkiye’den dünyaya giden yayılan da, marjinal olarak gösterilen bu kesimlerden gidiyor.’’ Ünlühisarcıklı, Fethullah Gülen Cemaati mensuplarının da, dışarıya açık, eğitim düzeyi yüksek ve marjinalize edilen bir diğer grup olarak kabul edilebileceğini ifade etti.

‘İmaj kötü etkilendi’

Bütün bu eksiklere, son aylarda sosyal medya yasakları da eklendi. Yine Ünlühisarcıklı’ya göre, “Twitter’in yasaklanmasıyla birlikte de, daha önce Türkiye’den haberi dahi olmayan kimseler ülkenin adını bu yasakla duydu. Türkiye, İran ve Suudi Arabistan gibi ülkelerden biri haline geldi; bu açıdan, özellikle de son iki yılda olumlu bir gündem yaratamadı. Bu da Kongre nezdindeki imajını daha da olumsuz etkiledi.”

‘Hukuki geçerliliği yok’

Öte yandan, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde çalışan bir uzmana göre, Türkiye’nin aksettirdiğinin aksine, ABD Kongresi’nin alt komitelerinden ve hatta Genel Kurul’dan geçebilecek bir ‘Ermeni soykırımı‘ tasarısının esasında hukuki açıdan hiçbir geçerliği yok. Komite’deki Türkiye ve Ortadoğu konularını çok yakından takip eden uzmana göre, bu tip öneriler sadece “Kongre’nin bir konu hakkında nasıl hissettiğini gösterir. Bir şey yapılması için buyurgan bir tavır anlamına gelmez. ‘Bırakınız geçirsinler’ tavrının Türkiye’ye hiçbir hukuki ve maddi dezavantajı olmaz.”

2015 yel değirmenleriyle çarpışma yılı olacak

Bu yıl da bir sürpriz olmazsa, Obama’nın 24 Nisan açıklamasında ‘soykırım‘ kelimesini kullanması beklenmiyor. 2015’teyse, hem ABD’de hem de bütün dünyada ‘Ermeni soykırımı‘nı anmak adına büyük etkinliklerin düzenleneceği kesin. Türkiye bütün dünyada yel değirmenleriyle çarpışıyor gibi görüneceği 2015′e, bir stratejisi olmadan ve giderek daha az dosta sahip bir konumda yaklaşıyor.

http://www.diken.com.tr/aktuel/abddeki-ermeni-soykirimi-tasarisi-gecse-bile-turkiyeye-maddi-zarar-vermez/