Osmanlı Ermeni Edebiyatının Güçlü İsmi Yervant Odyon Anıldı

Bu yıl 22.si düzenlenen 'İstanbul Amatör Tiyatro Günleri' kapsamında yer alan 'Kültürel Çoğulcu Tiyatro Günleri'nin ilki, yazar Yervant Odyan'a ayrıldı. 3 Mayıs Cumartesi günü İstanbul Üniversitesi Kültür ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen 'Bir Edebiyatçı ve Oyun Yazarı Olarak Yervant Odyan' adlı panelde, akademisyenler Mehmet Fatih Uslu ve Murat Cankara, Odyan'ın yaşamını ve edebiyatını anlattı. Genç tiyatrocuların ilgi gösterdiği panelde Berberyan Kumpanyasından Boğos Çalgıcıoğlu "Çarşılı Artin Ağa" oyununun giriş tiradını sahnelerken, Fırat Güllü ise Odyan'ın en bilinen eseri olan Yoldaş Pançuni'den bölümler okudu.

Etkinlikte ilk sözü alan Mehmet Fatih Uslu, Odyan'ın yaşam öyküsü ve edebiyatçı olarak duruşu üzerine yaptığı incelemeleri anlattı. Daha sonra da Yoldaş Pançuni eseri üzerine bilgi verdi. Odyan'ın Ermeni edebiyatında olduğu kadar Türk edebiyatı için de çok önemli bir isim olduğunu ifade eden Uslu, Ermeni yazarların çok ciddi bir şekilde romantizm akımından etkilendiğini kaydetti ve bunu nedenini söz konusu dönemde yükselen milliyetçiliğe ve milli kimlik tartışmalarına bağladı. Ermeni tarihini, kimliğini öğretmek ve toplumu etkilemek amacıyla çok sayıda kitap ve tiyatro yazıldığını söyledikten ve 1850'lerde başlayan bu akıma karşı 1890'larda eleştirel duran yazarlara kısaca değindikten sonra, Odyan'ı, üçüncü bir akım olan taşlama ve mizah yazarları arasında saydı. 1915 ANILARI ÇOK ÇARPICI Odyan'ın yaşamı, kitapları, çalıştığı gazeteler ve çıkardığı dergiler üzerine bilgiler veren Uslu, Odyan'ın karakteriyle ilgili çıkarımlarını şöyle anlattı: "Odyan çok kuvvetli biri. Onun 1915 anıları çok çarpıcı. Yaşadığı o dehşetli yolculuğu en ufak bir edebileştirmeye başvurmadan, acı gösterme çabasına girmeden ve olabildiğince olgusal kalarak anlatan birisi. İnanılmaz ümitsizliklere, gördüğü korkunç olaylara rağmen ayakta kalmaya, gözlemeye, biriktirmeye devam eden bir yazar." ERMENİ SOLCULARA ELEŞTİRİ Odyan'ın Ermeni sosyalist hareketinin birtaşlaması olarak kaleme alınan 'Yoldaş Pançuni' kitabını analiz ederek konuşmasını sürdüren Uslu, "Yoldaş Pançuni, enternasyonalist Ermeni solculara yönelik çok sert bir eleştiri. Bu sol tavrın Ermenilerin yaşam tecrübelerine, o toprakların yapısına ve gerçekliğine uygun olmadığını göstermek için yazılmış." Uslu, Odyan'ın çevirmen olarak da önemli işlere imza attığınl ve Tolstoy, Dostoyevski, Zola gibi yazarların eserlerini Ermenice'ye kazandırdığını belirtti. Panelin ikinci bölümünde Murat Cankara, Yervant Odyan yazdığı "Franko-Trkagan Baderazm gam Çarşılı Artin Ağa" (Fransız-Türk Savaşı ya da Çarşılı Artin Ağa), "Zavallın" (Zavallı) ve "Herosakhağ" (Kahraman Oyunu) oyunlarını tanıttı. Çarşılı Artin Ağa Oyunu'nda, Alafranga-Alaturka çatışmasının çok net görüldüğünü belirten Cankara, "Bu çatışma, klasik Ermenice ve modern Ermenice gerginliği şeklinde dil meselesi üzerinden gidiyor. Bunun yanı sıra geleneksel esnaf ile genç entelektüeller arasındaki çatışma da görünüyor. Oyun modern söylemlerin inşası açısından da incelenmeye değer" dedi. $

http://www.gazetea24.com/yerel-basin-haber/osmanli-ermeni-edebiyatinin-guclu-ismi-yervant-odyon-anildi_12339681.html