|
Bugüne dek yayımlanmış ilk
Hemşince edebiyat eseri
|
HEMŞİN ÖYKÜLERİ
ՀԱՄՇԷՆԵԱՆ ՊԱՏՄՈՒԱԾՆԵՐ
HAMŞETSNAG HEKİYANER ՀԱՄՇԵՑՆԱԿ ՀԷՔԻԱՆԵՐ
Mahir Özkan
Yayına
Hazırlayan: Ardaşes Margosyan
Kapak Fotoğrafı:
Vasgen Değirmentaş (Bilbilan Yaylası, 1996)
Kapak Tasarımı:
Aret Gıcır
Türkçe-Hemşin
Ermenicesi (Latin ve Ermeni harfli)
Öykü, 336 sayfa,
13x19.5 cm
ISBN
978-605-5753-44-3, Eylül 2014, 20 TL
Aras
Yayıncılık, Hemşin Ermenicesi ve kültürü üzerine
çalışmalarıyla tanınan Mahir Özkan’ın ilk öykü kitabı olan Hemşin Öyküleri’ni okurlarla buluşturuyor. Kitap, bugüne dek
yayımlanmış ilk Hemşince edebiyat eseri olma özelliğini taşıyor.
Hemşin Öyküleri,
yazarın Hemşin yöresindeki anlatılardan ve kendi anılarından yola çıkarak
yazdığı 24 öykü içeriyor.
İki
kısımdan oluşan kitabın ilk kısmında yazarın Hemşin
Ermenicesiyle ve Türkçe kaleme aldığı öyküler bakışımlı sayfalarda sunuluyor.
Karşılaştırarak okuma imkânı sağlayan bu biçimiyle kitap, Hemşin dilini tanımak
ve mevcut Hemşince bilgisini geliştirmek isteyenlere de hitap ediyor.
Kitabın
ikinci kısmı ise aynı öykülerin Ermeni harfli versiyonlarından oluşuyor.
Ermenice okuruna yönelik olarak yayınevimizce hazırlanan bu kısım, Hemşin
Ermenicesi ve Ermenice arasındaki farklılıklardan doğan anlama zorluklarını
gidermek amacıyla, yer yer köşeli parantezler içinde sunulan açıklamalarla
zenginleştirildi.
Hemşin Öyküleri,
yüzyıllar boyunca Doğu Karadeniz’deki Hemşin köyleri ve yaylalarında sözlü
olarak yaşayagelmiş olan Hemşin Ermenicesiyle yayımlanan ilk edebiyat eseri
olma özelliğini taşıyor. Bu yönüyle kitap, köyden kente göç ve modern hayatın
bölge üzerindeki etkisiyle günbegün daha az konuşulur hale gelen bu dilin
korunmasına yönelik yeni bir yol, yazılı edebiyat üretme yolunu önermiş oluyor.
Kitap,
öte yandan, 1915 yılında Anadolu’daki Ermeni nüfusun yok
edilmesiyle birlikte kaybolan onlarca farklı Ermenice lehçenin ardından ayakta
kalmayı başarabilmiş olan Hemşin Ermenicesiyle (Latin ve Ermeni harfli olarak)
yayımlanan ilk edebiyat eseri olmasıyla da bir ilki müjdeliyor.
(arka
kapaktan)
Sınıf başkanı teneffüslerde
yaramazlık yapan çocukların isimlerini tahtaya yazardı.
Öğretmenimiz derse
geldiğinde tahtada kimin ismi varsa onlara kızar, büyük yaramazlık yapmış ise
döverdi. Benim adım hiç yazılmamıştı. Ama bir gün yazıldı. Öğretmen derse
geldiğinde tahtada ismi olanlara başladı sormaya:
“Ahmet ne yaramazlık yaptın
yine? Ali sen? Hatice! Mustafa!”
“Sıraya çıktım öğretmenim,
özür dilerim.”
“Fatma bana bağırınca…”
“Ben aslında yapmak
istememiştim.”
Öğretmen benim adımı görünce
şaşkınlıkla:
“Sen de mi!” dedi, “Sen ne
yaptın bakalım?”
Ben ne yaptığımı
bilmiyordum.
“Bilmiyorum,” diyebildim
yalnızca.
Sınıf başkanı sözü aldı
hemen:
“Öğretmenim, o Hemşince
konuştu…”
O günden sonra da
yaramazlık yapmak benim için alışkanlık oldu.
Büyüdükten sonra da
yaramazlık yaptım. Yapacağım da!
Bu yaşımdan sonra aklım başıma
gelir mi, onu da bilmiyorum…
An oran hedev al yaramazluğ
enuşe, indzi hama sovorutin ağav.
Medzentsa hedev al
yaramazluğ ayi. Enoğ um al!
As dareganas hedev, xelkes
kelxus kuka ta, an al çkidim!
Ան օրան
յետեւ ալ եարամազլուղ
էնուշե՝ ինծի համա սովորութին
աղաւ։
Մեծենցա յետեւ ալ եարամազլուղ
այի։ Էնող ում ալ…
Աս տարեկանաս
յետեւ՝ խելքես գելխուս գու գա թա, ան ալ չգիտիմ՞…
Mahir Özkan
20 Temmuz 1978’de Artvin Hopa’ya bağlı Çoliked [Akdere] köyünde doğdu.
İlköğrenimini köyün Karaosmaniye İlkokulu’nda tamamladı. 1990’da ailesiyle
İstanbul’a göç etti. Ümraniye Lisesi (1994) ve Çukurova Üniversitesi Eğitim
Fakültesi’nden (1999) mezun oldu. Kocaeli Üniversitesi’nde felsefe yüksek
lisans eğitimi aldı. Üniversite yıllarında Hemşin Ermenicesi ve kültürüne
ilişkin derlemeler yapmaya başladı ve bunları 2007 yılından itibaren bloğunda
(www.hamshentsi.blogspot.com) paylaşıma açtı. Hemşince ve Türkçe yazdığı
öyküleri Agos gazetesi başta olmak
üzere farklı süreli yayınlarda yer buldu. İstanbul’da felsefe öğretmenliği
yapan Mahir Özkan, Hemşin Ermenicesi üzerine çalışmalarını HADİG (Hemşin
Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği) bünyesinde sürdürmektedir.
ARAS
YAYINCILIK
İstiklal
Cad. Hıdivyal Palas 231/Z
Tünel
– Beyoğlu İstanbul
Tel:
(212) 252 65 18
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.