Bu buluşmanın Rusya cumhurbaşkanı inisiyatifi ve
katılımıyla Soçi’de gerçekleşen buluşmanın devamı olduğunu dikkate almalıyız;
bu (buluşma) sınır ve tampon hattaki gerilimi oldukça deşarj etti. Aynı zamanda
Newport’ta Birleşik Devletler Dışişleri Bakanlığı inisiyatifiyle gerçekleşen
buluşmanın devamıydı. Bu buluşmalar dizisi, AGİT Minsk Grubu Troyka eş başkanları
formatının, ortaya çıkan kimi güçlüklere karşın, oldukça işlevsel format olarak
kalmaya devam ettiğini göstermektedir. Troyka eş başkanları ortak çabalarına
devam etmekteler; bugünkü buluşmaya hem Ermenistan ve Azerbaycan
cumhurbaşkanları, hem de Ermenistan, Azerbaycan ve Fransa cumhurbaşkanları
buluşmalarına katılmak üzere, eş başkanların
da davet edilmesi bunu ortaya koymaktadır.
***
Bugünkü buluşmayı faydalı, samimi ve yapıcı olarak
tanımlardım. Açıklama 27 Ekim’de Fransa, Ermenistan ve Azerbaycan
cumhurbaşkanlarının Paris’te gerçekleşen buluşması sonrası basın brifinginde
Ermenistan Dışişleri bakanı Edward Nalbandyan’dn geldi.
Basın brifinginin tam metnini sunuyoruz:
Soru: Sn. Bakan, bugünkü buluşmayı nasıl özetlersiniz?
Yanıt: Fransa cumhurbaşkanı Françoise Hollade’a Dağlık
Karabağ sorunun çözümüne ilişkin cumhurbaşkanları düzeyinde Paris’te buluşma
düzenlemesinden ötürü müteşekkiriz.
Bu son 3 ay esnasında Karabağ sorununun çözümüne yönelik
cumhurbaşkanlarının üçüncü buluşmasıdır. Bu troyka ülkelerinin sorunun çözümüne
yönelik ortak aktif çabalarını sürdürmede kararlı olduğunu göstermektedir.
Özellikle en yüksek düzeyde buluşmalar tertiplenmesi
yönündeki eşbaşkanların inisiyatiflerini
oldukça takdir ediyoruz, bunlar taraflara birbirlerinin yaklaşımları ve
olanaklarını daha iyi tanıma ve tutumlarını yaklaştırma çabaları sağlamaktadır.
Bugünkü buluşmayı faydalı, samimi ve yapıcı olarak
tanımlardım.
Dağlık Karabağ sorununun çözümüne yönelik birçok mesele
değerlendirildi. Başkan Françoise Hollande tarafından daha Mayısa ayındaki
bölge ziyareti esnasında Paris buluşmasında güven pekiştirme araçlarının hayata
geçirilmesi önerildi. Bu troyka eşbaşkanları tarafından memnuniyetle
karşılandı. Yaklaşımlarımız, troyka eşbaşkanlarının yaklaşımıyla, bu araçların
hayata geçirilmesinin müzakere sürecinde ilerleme kaydedilmesi için elverişli
koşullar yaratabileceği anlamında birbiriyle uyumludur. Azerbayan’ın yaklaşımı
farklıdır. Onlar soruna, müzakerelerde ilerleme kaydedilirse, bunun güven
pekiştirici araçların realizasyonu için koşullar yaratabileceğini zannederek,
diğer uçtan yaklaşıyorlar. Bu, daha önceden de olan, bilindik Azerbaycan
yaklaşımıdır.
Oldukça enteresan müzakereler oldu. Cumhurbaşkanlarının
buluşması esnasında da bir dizi bölgesel ve uluslararası soruna değinme fısatı
oldu; bunlar kimi meselelere yönelik Ermenistan ve Azerbaycan’ın yaklaşımlarının
yakın olabileceklerini gösterdi.
Dağlık Karabağ’a yönelik müzakereler dışında bu sabah
Françoise Hollande’la cumhurbaşkanımızın buluşmasının ilk bölümü Ermenistan ve
Fransa arasındaki ikili ilişkilere yönelikti.
Fransa’yla mümtaz ilişkilere sahibiz, en yüksek düzeyde
siyasi diyalog, BM’de, Avrupa kurumlarında, Frankofoni Örgütü çerçevesinde ve
farklı diğer uluslararası formatlarda olmak üzere uluslararası kuruluşlarda
verimli işbirliğine sahibiz. Ticari ve ekonomik ilişkiler gelişiyor, Fransa’nın
genel yatırım hacmi 2013 dahil olmak üzere 1 milyar Dolara ulaştı.
Parlamentolar arası ilişkile gelişmekte, desantralize işbirliği genişlemekte,
kültür ve eğitim alanlarında bağlar gelişip pekişmektedir.
İkil ilişkiler gündemi oldukça yoğun ve her zaman değerlendirecek
birçok konumuz var. Cumhurbaşkanları düzeyinde her bir buluşma bu meseleleri
değerlendirme fırsatı sağlamaktadır. Fransa cumhurbaşkanı Mayıs’ta resmi
ziyareti çerçevesinde Ermenistan’daydı; bu yıl esnasında farklı uluslararası
formatlada cumhurbaşkanları iki ayrı buluşma fırsatına sahip oldular.
Önümüzdeki yılın ilk yarısında Françoise Hollande’ın Ermenistan’a ziyareti beklenmekte.
Soru: Sn. Bakan, bu buluşma esnasında herhangi bir
değişim olup olmadığını kaydedebilir miyiz? Azerbaycan tutumunu muhafazaya
devam ediyor mu?
Yanıt: Siz, İfadelerimde belli bir olumlu nüans olduğunu
herhalde fark ettiniz. Bu rastlantı değil. Müzakerelerin yapıcı, samimi ve faydalı
olduğunu söylediğimizde, bu herhangi bir anlam ifade etmektedir.
Bugün tarafların tutumlarını yakınlaştırmakta bir küçük
adım daha atıldığını sanıyorum. Tabii ki bu komplike bir süreçtir. Bir veya
birkaç buluşmayla dönüşümsel bir ilerleme kaydetmek zor. Biliyorsunuz, son
yıllar esnasında 2008’den başlayarak Ermenistan ve Azerbaycan cumhurbaşkanları
düzeyinde 17 buluşma gerçekleştirildi. Bu buluşmaların iki ülke liderlerine
birbirlerinin yaklaşımlarına ilişkin daha fazla bilgilenme ve sorunun çözümünde
ileri yönde hareket için fırsat penceresini açıklığa kavuşturma olanağı
verdiğini söyleyebilirim.
Soru: Sn. Bakan, bir sonraki buluşmanın mekanı ve
zamanına ilişkin ön mutabakat sağlandı mı?
Yanıt: Bir sonraki mekan ve zamana ilişkin mutabakat
sağlanmadı. Temasları canlandırma yönünde görüş birliği sağlandı. 2012 ve
2013’te cumhurbaşkanları düzeyinde birer buluşma oldu; 2014’te 3 buluşma
gerçekleşmiş durumda. Temaslar canlandı. Önümüzdeki süreçte cumhurbaşkanları,
dışişleri bakanları düzeyinde aktif
temasların devam edeceğini sanıyorum.
Soru: Sn. Bakan, keskin nişancıların geri çekilmesi meselesi
görüşüldü mü?
Yanıt: Fransa cumhurbaşkanı Françoise Hollande’ın bir
dizi güven artırıcı tedbirler gerçekleştirmeyi önerdiğini söyledim. Tampon
hatta ve sınırda, vakalarını soruşturulması mekanizmasının tesisi, keskin
nişancıların geri çekilmesi, ateşkes rejiminin pekiştirilmesi vb. bu saftaydı.
Tüm bu öneriler troyka eşbaşkanları tarafından
memnuniyetle karşılandı. Bildiğiniz gibi hem Ermenistan hem de Karabağ her
zaman bu tür adımların gerçekleştirilmesine yönelik olumlu yaklaşım
gösterdiler. Ancak betimlediğim gibi, Azerbaycan tarafı ters taraftan
yaklaşmaktadır. O kadar da hazır olmadığını söyleyebilirim. Tekrar edeyim,
kendileri müzakerelerde ilerleme kaydedildiğinde, güven artırıcı tedbirlerin görüşülmesinin olası olduğunu
sanıyorlar. Eğer ilerleme olur, eğer öyle veya böyle çözümlerde mutabakata
ulaşırsak, artık güven artırıcı tedbirlere bu derece gerekliliğin olacağını
sanmıyorum. Güven artırıcı tedbirler olmaksızın çözümün olmayacağı barizdir.
Daha çok, güven artırıcı tedbirler ilerleme kaydedilmesi için elverişli
koşullar yaratmalılar.
Soru: Hollande büyük Barış Anlaşmasının hazırlanması için
çağrı yapmış gibi. Bu müzakerelerde, bugün esnasında benzeri herhangi bir
mesele değerlendirildi mi?
Yanıt: Böylesi çağrılar her zaman olmuştur. Bunları,
sorunun regülasyonu temel ilkelerine yönelik mutabakata ulaştığımızda, ki bu
büyük Barış Anlaşmasının hazırlanması için esas oluşturur; bu bağlamda
gözlemlemek gerek. Temel ilkelere yönelik nihai mutabakat henüz sağlanmamış
olduğundan, bugün böylesi mesele değerlendirilemez.
Soru: Sn. Bakan, Ağustos olaylarına herhangi bir şekilde
değinildi mi?
Yanıt: Bu buluşmanın Rusya cumhurbaşkanı inisiyatifi ve
katılımıyla Soçi’de gerçekleşen
buluşmanın devamı olduğunu dikkate almalıyız; bu (buluşma) sınır ve tampon
hattaki gerilimi oldukça deşarj etti. Aynı zamanda Newport’ta Birleşik
Devletler Dışişleri Bakanlığı inisiyatifiyle gerçekleşen buluşmanın devamıydı.
Bu buluşmalar dizisi, AGİT Minsk Grubu Troyka eşbaşkanları formatının, ortaya
çıkan kimi güçlüklere karşın, oldukça işlevsel format olarak kalmaya devam
ettiğini göstermektedir. Troyka eşbaşkanları ortak çabalarına devam etmekteler;
bugünkü buluşmaya hem Ermenistan ve Azerbaycan cumhurbaşkanları, hem de
Ermenistan, Azerbaycan ve Fransa cumhurbaşkanları buluşmalarına katılmak üzere, eş başkanların da davet
edilmesi bunu ortaya koymaktadır.
Soru: Soçi’den Paris’e kadar moralde değişiklik var mı
acaba?
Yanıt: Moralin daha olumlu oluğunu sanıyorum. Varolan
AGİT Minsk Grubu, BM Güvenlik Konseyi 3 daimi üyesi katılımlu eşbaşkanları
formatının işlevsel ve verimli bir format olduğu teyid oldu.
Müzakere sürecinin alternatifi olmadığı ve barışçı çözüme
gidilmesi gerektiği, halkların bundan faydalanması için barışın tesis edilmesi
gerektiği konularının devlet başkanları düzeyinde doğrulanması önemlidir.
Ermenistandan haberler - NEWS.am

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.