Sıradağlar Arasında Sancılı Ülke Ermenistan (son)

Sarkis Adam

Ermenistan, İnanç ve Kültür turizmi açısından açık müze durumunda olan bir Ülke. Zvartnotz Katedralinin Yıkıntıları, Kör Kuyu(Khor Virab),Sardarabat Zafer Anıtı Kompleksi Ermenistan’da ziyaret edilmesi gereken yerlerden birkaçı.

Zvartnots Cathedral, Etchmiadzin, Armenia.jpg

Zvartnots Katedrali, Nerses 3 Dayeli(643-652) Katolikos döneminde inşa edilmiştir. Halk anlatımlarına göre adının ''Mutlu Melek'' (Zuvartun Hreşdag) kelimesinden almıştır, Azize Hripsime katedrali gibi Ermeni mimarisinin altın devri örneklerinden biridir.

Yuvarlak pencereler katedrali aydınlatırlar, katedralin cephesini seyri doyum olmayan ve 7.y.y Ermeni mimarisinin karakteristik üslubu olan nefis figürlerle bezeliymiş. Katedralin zemin katında bulunan 32 sütünlar birbirlerine kemerlerle bağlıymış, kemerlerin üstü taş oyma sanatının örnekleriyle, üzüm, ceviz, nar gibi meyve figürleri ve katedralde çalışanların, heykeltıraşların heykelleriyle süslüymüş. Katedralin ikinci katında dış pencereleri zarif şekilli kemerlerle süslüymüş.

Hetq_Zvartnots

Halk anlatımlarına göre 10.y.y Deprem Katedrali yıkıntıya çevirmiş, katedralin mimari üslubu, Ermeni mimarisinin altın çağının bir örneğidir ve Uluslararası Mimaride, dikkat çeken bir eser olmuştur.

20.y.y başlarına kadar Katedralin yıkıntıları toprak altında idi,1904 yıllında Mimar Toros Torumyan'ın yaptığı arkeolojik kazı sonucunda Katedral’in bugünkü hali ortaya çıktı. Zvartnotz Katedralinin yeniden inşası bağlamındaki tasarılarla ilgili çalışmalar hızla ilerlemektedir. Katedralin batı cephesinde Katolikosluk bulunuyordu.

Ermenistan’da görülmesi gereken yerlerden biri de ''Sardarabat Zafer Anıtı''dır, Erivan yakınlarında bulunan Zafer anıtı 1968 yılında inşa edilmiştir, mimarı Rafel İsraelyan(1908-1971) dir. Anıtın heykelleri Manasyan, Harutyunyan ve Şahinyan'ın eserleridir. Anıt kompleks geniş bir alana yayılmıştır ve birçok bölümleri vardır. Kompleksin girişinde, kırmızı ''Duf'' taşından yapılan ve ''Gücü'',''Sebat'',''İrade'' yi simgeleyen iki Boğa figürü vardır, kompleksin dikkati çeken ''Çan Kulesi''nin boyu 35 m. dir Sadarabat savaşında şehit olan askerlerin kabristanını simgeler, ''Şehitlik ve Kabristan Anıtı''olarak da algılanır.

Günümüzde, bayram günlerinde ve bazı özel günlerde Sardarabat Zaferi anısına çanlar çalarlar. Anıt girişinden Anıt duvara doğru ilerleten ağaçlı yolun kenarında 5 kartal figürü vardır, bunlar, ''Devlet Olma'',''Güç'',''Direnç ve Dayanma Gücünü''simgelerler ve şehitlerin anısına dikilmiştir.

Zafer Anıt'ının en ilginç kısmı 55 m. uzunluğunda,10 m. yüksekliğinde ''Anıt Duvar''dır taş oyma, taş kabartma, resimlerle bezenmiştir, duvarının üstündeki şekiller, Sardarabat savaşını anlatır. Anıtın önemli kısımlarından biri de Tarih ve Sardarabat Zafer Müzesidir, 1978 yılında inşa edilmiştir Tarih sevenler için ziyaret edilmesi gereken müzelerden biridir.

(Hor Vrap)

Kör Kuyu (Khor Virab),Ararat yaylasında Ardaşad kentin yakınlarında, Erivan’dan 50 km mesafede, Araks nehri kıyısındadır. Eski zamanlarda Ardaşad kentinin iç kalesi olduğu anılmaktadır. Mekân, Hristiyanlığı Ermenistan'da yayan Kirikor Lusavoriç(Aydınlatan)'ın adıyla anılır, Ermeni halkının kutsal adak yerlerinden biridir.

SON

Dr.med.Sarkis Adam