“Foto Galatasaray”
1935’ten 1985’e kadar Beyoğlu mütevazı stüdyosunda fotoğrafçılık yapan Maryam
Şahinyan’ın tüm mesleki arşivinin yeniden görselleştirilmesi üzerine kurulmuş
bir çalışma. Tayfun Serttaş’ın hazırladığı kitapta; Cumhuriyet sonrası kentin
sosyokültürel haritasında gerçekleşen demografik dönüşümlere ve tanıklık ettiği
tarihsel dönemin envanteri olan arşiv, İstanbullu Ermeni bir kadın
fotoğrafçının yarım asırlık mesleki kariyerini gözler önüne seriyor. 1. Dünya
Savaşı yıllarından kalan körüklü ahşap fotoğraf makinesi ve 1985’e dek
kullanmaya devam ettiği siyah-beyaz tabaka filmlerle Maryam Şahinyan,
fotoğrafın geçirdiği tüm teknolojik dönüşümlere rağmen adeta zamanı askıya
alarak teknik ve estetik prensiplerinden en ufak değişiklik yapmayan bir
sanatçı.
. 50 sene boyunca kesintisiz olarak hayatını fotoğraf çekmeye adayan
mütevazı duayen, kendi fotoğraflarının çekilmesinden haz etmezmiş. Bu nedenle
ondan geriye dört adet vesikalık ve bir adet aile fotoğrafı dışında hiçbir
görsel bilgisi yok. Maryam Şahinyan 1996 yılında yaşamını yitirdiğinde geride
200 bin kare imajı kapsayan İstanbul’un en özgün arşivlerinden birisini geride
bırakmış. Pek azının gerçek arşivleri bugüne ulaşan İstanbul fotoğraf
stüdyolarının sosyolojik açıdan çok özgün bir kesimini temsil eden Foto
Galatasaray, tarihsel kesitlerde derinden etkilenen toplumsal hafızaya ilişkin
kural koyucu saptamalar üzerine eleştirel bir yaklaşım geliştirmeyi hedefliyor.
Bu çalışma aynı zamanda 22 Ocak 2012’de sona erecek olan SALT Galata’da gerçekleşen
“Foto Galatasaray” isimli Açık Arşiv sergisinin tamamlayıcı bir uzantısı olarak
hazırlanmış.
ÜÇ BAĞLAMDA GALATASARAY
Foto Galatasaray’ın kimliğini normatif kriterler üzerine
ele aldığımızda, karşımıza üç temel unsur çıkıyor. Bu kriterler aynı zamanda
stüdyonun fotoğraf tarihindeki yerini anlamamız açısından da ayrıca önemli.
Fotoğraf stüdyolarını her ne kadar tek bir mecra olarak genellesek de,
stüdyonun kendine özgü müşteri kitleleri vardır. Bu durum her fotoğraf
stüdyosunun mikro ölçekte farklı bir sosyolojik kesimle örtüşür. Foto
Galatasaray 50 yıl boyunca dönem stüdyolarında rastlanmayacak şekilde kadın
topluluğuna hizmet etmesi, ilk özelliğidir. İkinci özelliği ise Şahinyan’ın
gayri müslim olması ve bunun sonucu olarak farklı inançların temsil edildiği
bir mecraya dönüşmesi. Üçüncü özelliği ise Şahinyan’ın Ermeni olmasıdır. Buna
bağlı olarak Ermeni toplumunun Cumhuriyet sonrası dönemine ışık tutmasıdır.
Tayfun Serttaş’ın hazırladığı çalışmada bir döneme tanıklık eden fotoğraflarla
geçmişe yolculuğa çıkabilir; Maryan Şahinyan’ın ilginç yaşamına tanıklık
edebilirsiniz. (KÜLTÜR SERVİSİ)
evrensel.net
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.