Kuzey Irak'ın Musul vilayeti, Haziran 2014'te Irak Şam
İslam Devleti'nin (IŞİD) eline geçmiş, Musul'da halk, cihatçıların katı
yönetimi altında yaşamaya mecbur bırakılmıştı. IŞİD'li militanlar hızla bölgede bir radikal İslam rejimi
başlattığından beri, halk acımasız cezalandırmalara maruz kalıyor, kadınlar
sert kurallar altında yaşamak zorunda bırakılıyor, her türlü muhalefete olan
hoşgörüsüzlük sürüyor. Musul'da yaşam, IŞİD rejimi altında devam ediyor. BBC,
özel bir yazı dizisi için, Musul'da yaşayanların öykülerine kulak verdi. Kent
sakinleri, günlüklerinde IŞİD yönetimi altındaki yaşamlarını anlattı. Günlük
sahiplerinin gerçek isimleri, güvenlik kaygısıyla gizli tutuldu.
14 Kasım 2014: Mays'ın güncesi
Ninova'da (Musul'da bir kent) okul başladı, ancak bu
önceki yıllara benzemiyor.
IŞİD, burada öğrencilere ve okul yöneticilerine çok katı
emirler veriyor.
Dulqarnain, şehrimdeki insanlar için yeni bir isim.
Dulqarnain, Ninova'da okullardan sorumlu IŞİD'li. Adı da eğitimde en yüksek
otorite olarak kitaplarımızda yazılı.
Dulqarnain Mısır'lı ve asıl amacı, ilkokullarda kızları
erkek öğrencilerden ayırmak. Onun kurallarına göre, kızlar başka, erkekler
başka binaya gitmeli. Ayrıca yaşıtlarına göre biraz daha olgun görünen kızlara
bol giysiler giyinmeleri ve yüzlerini peçeyle örtmeleri emrini verdi.
Erkek öğretmenlerin kız öğrencilere, kadın öğretmenlerin
erkek öğrencilere ders anlatması yasak. Bu kararı özellikle devlet okullarında
uygulamak zor, özel okullarda daha da zor.
Devlet okullarına eğitim bakanlığı tarafından para
sağlandığı için daha fazla kadın ve erkek öğretmenleri ve okul binaları var.
Özel okullar ise, bazı özel kişilerin yürüttüğü eğitici
ve ticari projeler oldukları için, öğretmen ve bina temin etmek için yeterli
kaynaklara sahip değiller.
Bu demek oluyor ki, ileride iş imkanları azaldığında ve
para kazanmak zorlaştığında, özel okullara talep gittikçe azalacak.
"Sanatı yasakladılar"
Okul müfredatı IŞİD tarafından değiştirildi. Artık beden
eğitimi dersleri olmayacak. Onun yerine "cihad eğitimi" geldi,
öğrencilere cihadı sevmeleri ve nasıl cihat edecekleri öğretiliyor.
IŞİD, coğrafya ve tarih derslerinin ikisini de iptal
etti, ancak sonra kararını değiştirdi. Resim dersini iptal edip, yerine Arapça
hat sanatı koydular. Derste renklerin ve renkli kalemlerin kullanımını tamamen
yasakladılar.
Bütün bunlar okullarda işleyişi zorlaştırıyor, hatta
imkansız hale getiriyor. Özellikle de öğrencilere aktivitelerin yasaklanması...
Oysa bu aktiviteler onlar için her şey demek.
5 Kasım 2014: Nizar'ın güncesi
[Editörün notu: IŞİD Musul'u ele geçirmeden önce, şehir,
dünyadaki en eski Hristiyan cemaatlerinden birine ev sahipliği yapıyordu.
IŞİD'in gelmesiyle, İslam'a geçmesi emri verilen, şehirde hali hazırda yaşayan
Hristiyanlar, dini vergi vermek zorunda kaldı; eğer vergi vermezlerse ölümle
burun buruna geliyorlar.]
Musul'da, bir Hıristiyan'a ait olup da IŞİD'in eline
geçmeyen ve yağmalanmayan bir ev bile kalmadı; bu insanların sahip olduğu bütün
eşyalar, süpürge sapına kadar çalındı.
Bazı IŞİD savaşçıları, Hıristiyanların evlerine
yerleştiler ve onların
Bu bölgelerde yaşıyor ve sanki Hristiyan ve Ezidiler
(dini azınlıklar) düşmanlarıymış ve bu bölgeler savaş ganimetiymiş gibi
görüyorlar. Bu şekilde, bölgemizde zulüm yaşatıyorlar.
Hıristiyan ve Ezidi arkadaşlarımı telefonla aramaya
utanıyorum, artık onları arayamazmışım gibi geliyor. Sanki bu iğrenç suçları
işleyen benmişim, ya da ailemden veya arkadaşlarımdan biriymiş gibi...
Yakınımdaki Hıristiyan evlerini ele geçiren hiçbir IŞİD
üyesiyle konuşmamaya ve onlara selam vermemeye karar verdim. Şeytani yüzlerine
bakmaya bile dayanamıyorum.
Hava saldırılarını hissetmek
Koalisyonun hava saldırıları sırasında IŞİD'lilerin nasıl
davrandığı dikkatimi çekti. Saldırı sırasında, hemen işgal ettikleri evin
ışıklarını kapayıp, çaldıkları arabalarla hızla bilinmeyen yönlere doğru
uzaklaşıyorlardı.
Hava saldırısı durur durmaz geri dönüyorlardı. Bir
arkadaşım cesaret edip bir IŞİD üyesine şu soruyu sordu: "Neden hava
saldırıları sırasında kaçıyorsunuz?"
IŞİD üyesi, cevap olarak saldırıların işgal ettikleri
Hristiyan evlerini hedef alacağından korktuklarını, çünkü Hristiyanların
yaşadıkları yerleri koalisyona haber vermiş olabileceklerini söyledi.
Başka bir arkadaşım, bir IŞİD üyesi ve ailesinin işgal
ettiği eve yaklaşmaya ve orada neler olduğunu görmeye çalıştı. Fakat kapılarını
hiçbir zaman açık bırakmadıkları ve bahçede bile konuşmadıkları için başarılı
olamadı.
Arkadaşlarım ve ben, bütün bunlar sona erdiğinde ve
şehrimiz bu pislik ve iğrençlikten kurtulduğunda, bir Hristiyan evini eski
haline dönüştürüp, dünyaya, en azından Hristiyan arkadaşlarımıza, onlara bunu
yapanların hiçbir dine riayet etmediğini göstermeye yemin ettik.
24 Ekim 2014: Faisal'ın güncesi
IŞİD yönetimi devralalı dört ay oldu, bir arkadaşım hâlâ
burada saklanıyor.
Arkadaşım, Musul'daki birkaç hâkim için koruma görevlisi
olarak çalışıyordu. Fakat şehir düştüğünde tüm hâkimler şehri terk etti ve
arkadaşım saklanmaya başladı. Kimse onu bulamasın diye evini taşıdı.
Arkadaşım sokaklarda çok gezmiyor, çünkü IŞİD savaşçıları
şehrin her yerinde dolaşıyor.
Bazen son anda denetim noktaları oluşturup insanların
kimlik belgelerini kontrol ediyor, örgütün aradığı insanları bulmaya
çalışıyorlar: eski güvenlik sorumlusu, yargıçlar, IŞİD şehri ele geçirmeden
önce IŞİD üyelerini tutukladığından süphelenilenler, ya da valilik için veya
siyasette çalışan insanlar gibi.
Bu insanların büyük bir bölümü IŞİD tarafından idam
edilmekten korktukları için şehirden ayrıldılar. Yaptıkları IŞİD'e yerel
halktan desteği azalttı. İşledikleri suçlarla, huzur içinde yaşayan yurttaşlar
üzerinde terör estirdiler.
IŞİD üyeleri, şehrin sokaklarında herkesin önünde
eylemcileri idam ederken görülüyor. Siyah savaşçı giysileri giyiyor, saç ve
sakallarını uzatıyorlar- bazıları yıllardır duş yüzü görmemiş gibi.
Sayıları gün geçtikçe artıyor. Koalisyon güçlerinin hava
saldırıları karşısında yılmadan, yeni pozisyonlara geçip, varlıklarını
sağlamlaştırıyorlar. Koalisyonun hava saldırıları karada hiçbir şeyi
değiştirmiyor. Asıl değişen ve gittikçe korkunçlaşan, bizim gerçekliğimiz.
24 Ekim 2014: Mays'ın güncesi
Çok sevdiğim şehrim Musul'da bir okulda öğretmenlik
yapıyorum. Diğer Iraklı anneler gibi, belki önemsiz olsa da, kocama bir çeşit
maddi destek sağlamak için ve bu zor zamanlarda, böylesine pahalı bir şehirde
yaşamanın zorluklarına katlanabilmek için çalışıyorum.
Bu yıl, yaz tatili başladığında, Bağdat'a ailemden
akrabalarımı ziyarete gitmeye ve bir aile törenine katılmaya karar verdim.
Kutlamadan sonra, biz sevdiklerimizle olmanın heyecanını
sürerken, evden Musul'da sokağa çıkma yasağı geldiği haberini aldım ve
sonrasında hükümet güçleri ile IŞİD militanları arasındaki çatışma başladı.
O dakikadan itibaren, Musul'daki eşimle hergün son
haberleri öğrenmek için konuştum.
"Korku ve panik"
Bağdat'ta bulunduğum sırada, çocukluk masumiyetimin
kentinde, 20'li yaşlarında bir kadın olarak hayallerimi yaşadığım o şehirde,
hayatımın en kötü günlerini geçirdim. Oysa evlenene ve Musul'a yerleşene kadar
Bağdat'da yaşamak için deliriyordum.
Musul'da devam eden beş günlük çatışma boyunca, korku,
dehşet ve büyük panik içinde, kocam için endişelenerek yaşadım. Sürekli olarak
orada neler olduğunu ve kocamı bir daha görüp göremeyeceğimi düşündüm.
Sünni isyancılar ve IŞİD savaşçıları Musul'a geldikten
sonra, kocam ve ben, gizlice benim şehre geri dönüşüm için plan yapmaya
başladık. Ama Bağdat ve Musul arasında yaşanan çatışmalar sebebiyle bütün
yollar kapatılmıştı.
Hükümet güçlerinin kaçması ya da geri çekilmesinden sonra
şehirler, günler bile değil, saatler içinde düşüyor ve herkesi şaşkına
çeviriyordu.
Bir takım bağlantılarımız sayesinde ve kocamın üst üste
çabalarıyla, Bağdat'dan kuzeye bir uçak bileti ayırttık.
Fakat başka bir engelle karşı karşıya kaldık- karadan
seyahat ettiğim için çocuklarımın belgelerini getirmemiştim. Sonuçta uçağımız
vardı ve belgeler olmazsa şehirden ayrılamazdık.
Silahlı gruplar
Akıllıca düşünüp, Allah'ın da yardımıyla belgelere
ulaştık; Musul'dan arabayla ayrılıp sonra Bağdat'a uçakla gidecek olan bir
arkadaşım bize belgeleri getirdi.
20 Haziran gecesinden çok kısa süre sonra, nihayet
Musul'daki aileme, evime dönebildim. Sokakta gördüklerim beni şoka uğrattı ve
korkuttu; silahlı gruplar sokaklarda dolaşıyordu. Üç gün boyunca dua ettim ve
oruç tuttum.
Bir süre, şu anda içinde yaşadığımız hayata alışana kadar
evden çıkmadım. Ama yaşadığımız o anları asla unutmayacağım.
Musul: Notlar
Irak'ın ikinci en büyük şehri
Haziran 2014'ten beri, IŞİD'in istilası altında
IŞİD'in yönetimi devralmasından önce 1.8 milyon insana ev
oldu; bu insanların 500 bini şehirden kaçmak zorunda kaldı
Çoğunluk, Sünni Arap nüfustan ve Kürt, Türkmen ve
Hristiyan azınlıklardan oluşuyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.