Bursa'nın İznik İlçesi'nde göl kıyısının 20 metre
açığında 1.5- 2 metre derinlikte bulunan ve 1600 yıl önce Aziz Neophytos'un
adına inşa edilen bazilika, Amerika Arkeoloji Enstitüsü'nün (Archaeological
Institute of America) tarafından '2014 Yılının En Önemli 10 Keşfi' arasında
gösterildi.
2014 yılının en önemli 10 keşfi arasına girdi!
Tarihi M.Ö. 4'üncü Yüzyıl'a kadar uzanan, Bitinya, Roma,
Selçuklu ve Osmanlı uygarlıklarına ev sahipliği yapan İznik'te geçen ocak
ayında Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından havadan yapılan fotoğraf
çekimleri sırasında, ilçe ile aynı adı taşıyan gölün 20 metre açığında 1.5-2
metre derinlikte bazilika formunda bir kilise kalıntısı ortaya çıktı.
Fotoğrafları inceleyen Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat
Fakültesi Arkeoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr. Mustafa Şahin'in bazilikanın
bulunması ardından bunların incelendiğini, tarihi kaynakların araştırıldığını
söyledi. Prof.Dr. Şahin, yapının Roma askerleri tarafından İznik Gölü kıyısında
öldürülen 'Aziz Neophytos' adına yapılan kilise olduğunun belirlendiğini
açıkladı. Prof.Dr. Şahin, Aziz Neophytos'un önce bazilikanın içine gömüldüğü,
ardından 740'da meydana gelen deprem nedeniyle yakındaki Koimesis Kilisesi'ne
götürüldüğünü açıkladı. Sualtı ekiplerinin incelemesi sonucu bazilikadaki mezar
kapağının açık olması da antik kaynakları doğruladığını kaydeden Prof.Dr.
Şahin, şöyle dedi:
"Yeri bilinmeyen bu kilise; büyük olasılıkla tespit
ettiğimiz bazilika. 740'daki depremle yıkılarak göl derinliklerine gömülür ve
unutulur. Yazılı kaynaklarda, 8'inci yüzyılda Aziz Neophytos'un naaşının, yine
İznik'te bulunan Koimesis Kilisesi'ne taşındığı ve oraya defnedildiği
anlatılır. Bu güne kadar naaşın neden taşındığı bilinmemekteydi. Mezarlardan
birinin kapağının açık olması naaşın taşındığını doğrulamakta. Böylece
bazilikanın Aziz Neophytos'a ait olduğunu da söyleyebiliriz."
Prof.Dr. Mustafa Şahin, büyük deprem ile üst örtünün
zemini kapladığını düşündüklerini de kaydederek, "Enkazın kaldırılması
durumunda mozaik kaplamalı zemin döşemesi dahil tüm birimleri sualtında
görebiliriz. İznik ile birlikte Bursa'nın kültür ve dinler tarihi açısından
önemli bir çekim merkezi olmasına da katkı sağlayacak bu yapıda arkeolojik
çalışmalar büyük önem taşımakta. Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü olarak
bilimsel çalışmayı yürütmeye hazırız" dedi.
İznik'teki bu keşif dünyadan da büyük yankı buldu.
Uluslar arası haber ajanslarının yayını sonrası Amerika Arkeoloji Enstitüsü,
Prof.Dr. Mustafa Şahin ile bağlantı kurarak detayları hakkında bilgi aldı.
Enstitünün bu ay yayınlanan sayısında da bazilika 2014 yılında, 'Dünyadaki En
Önemli 10 Arkeolojik Keşif' arasına alındı. Dergide, Prof.Dr. Mustafa Şahin'in
görüşlerine de yer verilerek, sualtı müzesi olması konusundaki önerisi de
yazıldı.
"İLK AZİZLERDEN"
Hıristiyanlık, Roma İmparatorluğu'nda 313 yılında Milano
Fermanı ile serbest bırakıldı. Tarihi kaynaklara göre, fermandan önce
Hıristiyanlığın yasak olduğu yıllarda henüz çocuk yaşta Aziz olan Neophytos,
Romalı bir asker tarafından İznik Gölü kıyısında öldürüldü. Milano Fermanı'nın
çıkmasının ardından sevenleri Aziz Neophytos adına önce göl kenarında bir
kilise yaptı. Yüzyıllarca kilisenin içinde mezarı bulunan Aziz Neophytos'un
cenazesi 740'taki büyük depremle birlikte İznik içinde ki başka bir kiliseye
taşındı.
İZNİK 7'NCİ SIRADA
Amerikan Arkeoloji Enstitüsü'nün yayınladığı 2014
yılındaki 10 önemli keşif şunlar:
1- İngiltere'nin ünlü Stonehenge Anıtının bulunduğu
bölgede, yeraltı taramalarıyla yapılan incelemelerde 17 yeni tapınak bulundu.
2- İngiltere'nin Devon bölgesinde Roma hazinesi bulundu.
3- Yunanistan'ın Amphipolis kazı alanında yapılan
çalışmalarda girişini kadın heykellerin koruduğu dev bir mezar keşfedildi.
4- Nepal'da Buda'nın doğum yeri Lubini'de yeni buluntular
keşfedildi.
5- İsrail'in Kudüs kentinde bilim adamları Neandertal
insana ait genetik örnekler buldu
6- İngiliz kaşif Sir John Franklin'in kuzey kutbunda 1846
yılında kaybolan iki gemisinden biri, 168 yıl sonra kanada açıklarında bulundu.
7- İznik'te batık bazilika bulundu.
8-1930'lardan bu yana İngiltere'nin Bolton Müzesi'nde
saklanan mumyanın sanılandan çok daha eski olduğu MÖ 4300 yılına ait olduğu
ortaya çıktı.
9- Danimarkalı arkeologlar Koge şehrinin batısında
bulunan Sjelland adasında Vikinglere ait bir kale ortaya çıkardı.
10- Meksika'nın Yucatan Yarımadası'ndaki kara delik adlı
sualtı mağarasında 2 bin 7 yılında bulunan iskeletin 13 bin yıl önce yaşamış
genç bir kıza ait olduğu belirlendi.
Namık GÖZ / BURSA (DHA)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.