Ermenistan'ın Rusya'nın önderliğinde kurulan ve 1 Ocak
2015'te resmen hayata geçecek Avrasya Ekonomik Birliği'ne dahil olmasıyla
Rusya'ya olan bağımlılığının artması bekleniyor. Ermenistan, birliğe 2014'ün
son haftasında kabul edildi. Bir yıl önce AB ile Ortaklık Anlaşması'nı
imzalamaktan vazgeçen Ermenistan böylece Rusya, Kazakistan, Belarus ve
Kırgızistan'ın ardından AEB'nin beşinci üyesi oldu. Ancak Ermenistan'ın bu
kararının siyasi ve ekonomik olarak, ayrıca güvenlik alanında Rusya'ya
bağımlılığını artıracağı belirtiliyor.
Ermenistan'ın geçen yıl AB ile Ortaklık Anlaşması
imzalamaktan vazgeçerek tercihini Rusya'nın önderliğindeki AEB'den yana
kullanmasının altında Rusya'nın baskısının önemli bir etken olduğu düşünülüyor.
Özellikle, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un AB'nin Güney Kafkasya
ülkeleriyle imzalamak istediği ortaklık anlaşmalarını "Rusya'yı çevreleme
politikası" olarak değerlendirmesi, Rusya'nın projeye olan bakışını net
bir şekilde ortaya koymuştu. Rusya'nın AB'ye yakınlaşan Ukrayna'ya müdahalesi
de AB'nin genişleme politikalarına verilen sert bir cevap olarak
değerlendirilmişti.
Ancak merkezi Ermenistan'da bulunan Bölgesel Araştırmalar
Merkezi Başkanı Richard Giragosyan, Rusya'nın baskısının dışında önemli iç
etkenlerin de Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan'ın AB'den vazgeçmesinde etkili
olduğu düşüncesinde.
Süreci değerlendiren Giragosyan, Ermenistan'daki
muhalefet partilerinin hükümete ciddi eleştirilerde bulunduğunu belirterek,
"Muhalefet, AB ile imzalanacak Ortaklık Anlaşması'nın Ermenistan'ınRusya
ile olan hayati ittifakını tehlikeye atacağı yönünde ciddi eleştirilerde
bulundu" dedi.
Rusya'nın bölgedeki tek askeri üssünün Ermenistan'da
bulunduğunu ve Ermenistan'ın Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) üyesi olduğunu
anımsatan Giragosyan, "Hükümet, AB ile Ortaklık Anlaşması imzalayarak
Rusya ile güvenlik ilişkilerinin tehlikeye atılamayacağını düşündü" diye
konuştu.
25 YILDA AŞIRI BAĞIMLILIK
Ermenistan, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından
geçen yaklaşık 25 yılda Rusya'ya aşırı bağımlılıktan kurtulamayan eski Sovyet ülkelerinin
başında geliyor. Ermenistan özel sektöründe enerjiden altyapıya, demiryolu
ulaşımından iletişime kadar birçok alan Rus oligarkların tekelinde bulunuyor.
Özellikle enerji alanında Rusya'ya bağımlılık ön plana
çıkıyor. Ermenistan'ın doğalgaz ithalatının tamamı Rus devlet enerji şirketi
Gazprom'un kontrolünde bulunuyor. Ayrıca, Rusya Ermenistan'a doğalgazı Avrupa
ülkelerine kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha ucuza satıyor. Rusya'nın bu
stratejisi, Ermenistan'ı enerji alanında tamamen kendisine bağımlı hale
getiriyor.
Nitekim, Richard Giragosyan da bu konuya dikkati çekti ve
"Ermenistan Rusya'ya aşırı bağımlı bir ülke. Taraflar arasındaki ekonomik
ilişki tek taraflı ve asimetrik. Bu bağımlılık on yıldır da giderek artıyor.
Sarkisyan'ın kararında bu aşırı bağımlılığın da etkisi var"
değerlendirmesin bulundu.
AEB ETKİSİ
Ermenistan'ın AEB'ye üye olmasının ülke ekonomisine nasıl
yansıyacağı da önemli bir tartışma konusu. Bu noktada Giragosyan, AEB
üyeliğinin Ermenistan ekonomisine zarar vereceğini düşünen uzmanlar arasında
yer alıyor.
Üyeliğin Ermenistan'ı Rusya'ya ekonomik alanda daha sıkı
biçimde bağlayacağını savunan Giragosyan, "Kaçınılmaz biçimde
Ermenistan'ın AEB üyeliğinin Ermenistan ekonomi üzerindeki etkileri olumsuz
olacak. Fiyatlarda artış görülecek ve Ermenistan iç piyasası üzerinde
oligarkların etkisi artacak" şeklinde konuştu.
Giragosyan, Ermenistan'daki otoriterleşmenin de bu
kararla aratacağını söyledi. AB ile Ortaklık Anlaşması'ndan vazgeçilmesiyle
ülkedeki reformların ve Avrupa ülkeleriyle olan savunma alanındaki işbirliğinin
gerileyeceğini belirten Giragosyan, "Bu kararla Ermenistan'ın bağımsızlığı
da zayıflayacak" ifadesini kullandı.
Giragosyan, her şeye rağmen Ermenistan'ın şu an için
"AB'ye kapıyı kapattığını ancak kilitlemediğini" belirtti. Bu noktada
AB'ye de önemli sorumluluk düştüğünü vurgulayan Giragosyan, "Avrupa şimdiErmenistan
ile ilişkileri geliştirmek için yeni alternatif yollar keşfetmek zorunda.
Hesaplarını Ermenistan'ın limitlerini ve kapasitesini göz önünde bulundurarak
daha gerçekçi yapmalı" yorumunu yaptı.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.