Adolf Hitler’in Mustafa Kemal Atatürk’e duyduğu hayranlığa
dair belge ve iddiaları derleyen yeni bir kitap yayımlandı. Stefan Ihrig’in kaleme
alığı ‘Nazilerin Hayalindeki Atatürk (Atatürk in the Nazi Imagination)‘ isimli
kitapta, Hitler’in 1’inci Dünya Savaşı sonrasında Atatürk’ün Anadolu’da verdiği
mücadeleden ve bazı politikalarından ilham aldığına dair tezler sıralanıyor. Harvard Üniversitesi Yayınları tarafından 27 Kasım 2014’te
yayımlanan kitapta, ‘çaresiz ve perişan haldeki‘ Almanya’nın gözünde,
Türkiye’de yaşananların ‘milliyetçi bir hayalin gerçekleşmesi‘ olarak
algılandığı belirtiliyor; tarihsel bir perspektiften, savaş sonrası ‘küllerinden
doğmak isteyen‘ Almanların, kurtuluş mücadelesini kazanan bir Türkiye’ye nasıl
baktığı anlatılıyor.
Amerikan haber sitesi Daily Beast’in derlemesine göre,
kitapta öne çıkan belge ve iddialar arasında şunlar yer alıyor:
‘Hitler ve Goebbels kişisel olarak hayrandı’
* Hitler, iktidara yükselirken İtalyan diktatör Benito
Mussolini’yi değil, Atatürk’ü örnek aldı. Öyle ki, Türkiye’yi kendisinin
‘parlayan yıldız‘ı olarak görüyordu.
* Naziler, ‘Türk Ulusal Hareketi’ni model aldı; Hitler ve
propaganda bakanı Joseph Goebbels Atatürk’e kişisel hayranlık besliyordu.
* 1’inci Dünya Savaşı’ndan sonra Almanlar, özellikle de
ülkedeki muhafazakar kesimler, Paris Barış Konferansı’nda kendilerine adil
davranılmadığına, hatta bürokratlar ve Berlin’deki azınlıklar tarafından
ihanete uğradıklarına inanıyordu. 1’inci Dünya Savaşı’nda kendileri gibi
yenilgiye uğrayan Türklerinse, Sevr Anlaşması’ndan sonra ‘küllerinden doğması‘,
Almanları derinden etkiledi.
Ihrig bu konuda şu ifadeleri kullanıyor: ”Çaresiz ve perişan
haldeki Almanya’nın gözünde, bu durum milliyetçi bir hayalin gerçek olması ya
da daha ziyade bir tür aşırı ulusal bir pornografiydi.’‘
‘Aşk hikayesi’ yaşanıyordu
* Alman gazeteleri 29 Haziran 1919’da, Paris’te imzalanan ve
toprak kaybedip devasa bir tazminat ödemek zorunda bırakan Versay Barış
Anlaşması’nı manşetlerine taşımıştı. Sadece iki gün sonraysa, Daily Beast’in
deyimiyle, ‘Mustafa Kemal Paşa’yla bir aşk hikayesi‘ başladı. Türkiye, Atatürk
ve Kurtuluş Savaşı’na dair haberler gazete manşetlerine yükseldi.
Nazi gazetesi özel ilgi gösterdi
* Sonraki dört buçuk yıl boyunca, muhafazakar Kreuzzeitung
gazetesinde Türkiye hakkında tam 2 bin 200 parça haber veya analiz yayımlandı.
* Nazi bağlantılı Heimatland gazetesi, 1 Eylül-15 Ekim 1923
arasında sayfalarının sekizde birini Atatürk’e ayırdı.
‘Sert’ yöntemini taklit etmek istediler
* Bu dönemde Almanya çapındaki gazeteler Türkiye’den
Almanya’nın ‘rol modeli‘ diye söz ediyor, milliyetçi kanaat önderleri
Anadolu’nun ‘Bize istediğimizi verin yoksa savaşmaya devam ederiz‘ yollu
müzakere taktiğini yüceltip Almanya’nın ‘İtilaf Devletleri‘ne boyun eğdiğini
savunuyordu.
Ihrig kitabında, Almanların gözünden Türkiye’de yaşananları
şöyle açıklıyor: ”Türkiye’nin devrimi, revizyonist bir milliyetçi rüyanın
gerçeğe dönüşmüş haliydi. Hatta, savaş alanında güç yoluyla ve efsanevi
dönemeçlerden geçilerek sağlandığı için bu rüyanın fetişleşmiş bir versiyonu
gerçeklemişti.’‘
Ankara-Münih benzetmesi
* Kitaba göre, Alman muhafazakarlar o dönemde Türkiye’ye
ulusal kaderinde aktif bir rol üstlendiği için övgüler düzüyordu. Atatürk’ün
birleşik bir ulusal mücadele başlatmak için İstanbul’u değil Ankara’yı seçmesi
de onlar için önemliydi. Zira Hitler ve müttefikleri de hareketlerinin çıkış
noktasını Berlin değil, Münih olarak görüyordu. Kitaba göre, sonradan
Atatürk’ün hayat hikayesi de bir ‘Führer‘in önemini anlatmak için
kullanılacaktı.
‘Mussolini değil, Atatürk’
* Kitapta, Hitler’in iktidar yolunda Mussolini’den
etkilendiğine dair yaygın bir kanı olduğuna dikkat çekilse de şu ifadelere yer
veriliyor: ”Mussolini’nin, faşist İtalya’nın sonradan kazanacağı öneme
dayanarak Almanya üzerinde sahip olduğu varsayılan rol modeli işlevi, birçok yazarın
İtalya’yı gereğinden fazla önemsemesine yol açtı. Bu nedenle, çok az tarihçi
Atatürk’ten darbe öncesi atmosferin bir parçası olarak söz eder.” Ihrig bu
noktada, Mussolini’nin de kendisine ‘Milanolu Mustafa Kemal‘ dediğini yazıyor.
Kaynak: devrimcikaradeniz.com
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.