Gazeteci Murat Bardakçı, bir TTK yetkilisinin 1915’te
verilen tehcir kararı sonrasında tutulan sevk defterlerini Osmanlı
arşivlerinden alarak, başka bir kurumun arşivinde sakladığını söyledi.
Bardakçı’ya göre, bu iş, resmî bir kararla ilgili değil, bireysel işgüzarlığın
sonucu. TTK’nın değişen yönetimi bile, bu belgelerin nerede olduğunu şu an
bilmiyor. (Resmi tarihin ve Halaçoğlu'nun iddialarının yanlışlığı meydanda. HYETERT)
Gazeteci Murat Bardakçı, bir TTK yetkilisinin 1915’te
verilen tehcir kararı sonrasında tutulan sevk defterlerini Osmanlı
arşivlerinden alarak, başka bir kurumun arşivinde sakladığını söyledi.
Bardakçı’ya göre, bu iş, resmî bir kararla ilgili değil, bireysel işgüzarlığın
sonucu. TTK’nın değişen yönetimi bile, bu belgelerin nerede olduğunu şu an
bilmiyor.
Talat Paşa’nın özel arşivindeki Ermeni meselesine dair
belgeleri ve özel yazışmalarını içeren ‘Talat Paşa’nın Evrak-ı Metrukesi’ ve
önde gelen İttihatçı liderlerin kendi aralarındaki mektuplarının yer aldığı
‘İttihatçı’nın Sandığı’ kitaplarını yayımlayan Bardakçı, devlet yetkililerinin
her fırsatta açık dediği Osmanlı arşivlerine dair çarpıcı açıklamalarda
bulundu. Bardakçı, bir TTK yetkilisinin 1915’te verilen tehcir kararı
sonrasında tutulan sevk defterlerini Osmanlı arşivlerinden alarak, başka bir
kurumun arşivinde sakladığını söyledi. Bardakçı’ya göre, bu iş, resmî bir
kararla ilgili değil, bireysel işgüzarlığın sonucu. TTK’nın değişen yönetimi
bile, bu belgelerin nerede olduğunu şu an bilmiyor. Bardakçı, aynı zamanda
‘emval-i metruke kayıtları’nın da söz konusu sevk defterleriyle birlikte
olduğunu tahmin ettiğini, eğer iyi bir araştırma yapılırsa tüm bu belgelerin
ortaya çıkabileceğini iddia etti.
Sevk defterleri
Bardakçı’nın sözünü ettiği sevk defterleri, 1915’te
tehcire tabi tutulan Ermenilerin sayısının, isimlerinin, hangi bölgeden sevk
edildiklerinin kayıt altına alındığı listeler. Merkez yönetimin emri
doğrultusunda, tehcir sürecini yürüten yerel yöneticiler tarafından yerleşim
yerlerinden çıkarılan Ermenilerin kaydı tutularak, gönderildikleri yerde bu
kaydın kontrolü ve yenilenmesiyle sevkiyat yapılıyordu. Emval-i metruke
defterlerinde ise, sürülen Ermenilerin hangi mallarına el konulduğu, adresi,
malın adedi ya da cinsine dair ayrıntılı bilgilerin yanı sıra Ermenilerden
boşaltılan yerlere yerleştirilen muhacirlerin ya da malların devredildiği kurum
ve kişilerin bilgileri yer alıyor. Bardakçı, tüm yerleşim yerlerine ait olmasa
da önemli sayıda sevk ve emval-i metruke defterinin hâlihazırda arşivde
bulunduğuna dikkat çekiyor. Bardakçı’ya, emval-i metruke kayıtlarının sevk
defterleriyle birlikte bulunabileceğini düşündürten şey ise, sevkiyat ile
birlikte emval-i metrukenin tasnif ve tanzim görevinin İskan-ı Aşair ve
Muhacirin Müdüriyeti’ne verilmiş olması. (Agos)
Taner Akçam: ‘Bu defterler sayesinde çok önemli bilgilere
ulaşabiliriz’
Tarihçi Taner Akçam, Murat Bardakçı’nın iddialarını
yorumladı:
“Bahsi geçen ‘sevk defterleri’, eğer her kasaba ve
vilayetten sevk edilen Ermenilerin kayıt edildiği defterler ise, bunun öneminin
altı ne kadar çizilse azdır. Çünkü bu defterler sayesinde, imha rakamları başta
olmak üzere, pek çok bilgiye ulaşılabilir. Şöyle ki, gerek 1919 yılı ile
birlikte İstanbul’da başlayan İttihat ve Terakki yargılanmaları sırasında,
gerekse Osmanlı arşivindeki bazı belgelerden anladığımız ‘normal’ sevkiyatın bu
belgelere göre yapılması gerekiyor. İstanbul Divan-ı Harb-i Örfi makamı,
duruşmalar sırasında, bu belgelere ulaşmak için girişimde bulunuyor ve nerede
olduklarını soruyor. Bildiğimiz kadarıyla, o yıllarda herhangi bir belge
mahkemeye intikal etmiyor. Sevklerin hedef yeri olarak tespit edilmiş yerlerde
de benzer defterlerin tutulmuş olması lazım.
Şimdi diyelim ki, Zeytun’dan sürgün edilmiş ve Halep’e
ulaşmış 50 ailenin isim ve sayıları elimizde ise, Zeytun’dan kaç ailenin yola
çıkartıldığının da bilinmesi gerekir. Aradaki farklar, bize imhalar konusunda
detaylı bilgi verebilir. Söyleyebileceğim son söz, TTK’nın şanına uygun
davrandığıdır. Şunu da sormak lazım elbette: Neden sevk defterleri ile birlikte
emval-i metruke defterleri arşivlerden toplatılıp başka yerlere saklandı?”

1 yorum:
Bu adam değil miydi ''Teşhir kararı haklıydı ''diyen?Ne oldu şimdi bu dönüşün sebebi neymiş?
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.