Yozgat Belediyesi arşivinde toplam 206 Evlenme Kütük Defteri
bulunuyor. 1930-2014 yılı sonuna kadar Yozgat Belediyesi tarafından kıyılan
yaklaşık 29 bin nikah işleminin yer aldığı kütük defterleri içerisinde Ermeni,
Rum ve Türk asıllıların birbirleriyle evlilikleri de yer alıyor. 1930-40
yılları arasında Belediye tarafından yapılan nikah işlemlerinde 10'dan fazla
Türk, Ermeni ve Rum evliliklerinin gerçekleştirildiği görülüyor. Yozgat
Belediye Başkanı Kazım Arslan, eldeki kayıtların sadece belediye tarafından
kıyılan nikahlara ait olduğunu, aynı dönemler içerisinde Nüfus Müdürlükleri
tarafından da nikah kıyıldığını hatırlatarak, yapılacak araştırma sonucunda
Yozgat'ta yaşayan azınlıklarla Türk vatandaşlarının birbirleriyle daha fazla
akraba ilişkilerinin varlığının ortaya çıkabileceğini, bunun da ileri sürülen
'Soykırım' yalanını farklı boyuttan belgelenmiş olacağının altını çizdi. (Doğruysa yılda bir karma evlilik olmuş, mutlu zamanlarmış. HYETERT)
***
'Nikah Kütük Defteri' arşivini muhafaza etmek üzere
başlatılan çalışma esnasında tarihe ışık tutacak bilgi ve belgeler gün yüzüne
çıktı.
Yozgat Belediyesi, nikah kayıtlarını bilgisayar ortamına
aktarmak, el yazısı ile hazırlanmış 'Nikah Kütük Defteri' arşivini muhafaza
etmek üzere başlattığı çalışma esnasında tarihe ışık tutacak bilgi ve
belgelerde gün yüzüne çıkmaya başladı. Ortaya çıkan belgeler, günümüzde
tartışılan 'Evlilik Sözleşmesi', Türkiye'de yaşayan Ermeni ve Rum asıllı
azınlıkların Müslümanlarla evlilikleri gibi bilinmeyen konularda gün yüzüne
çıkmış oldu.
Yozgat Belediyesi'nde harf devrimi sonrasında ilk Türkçe
nikah 19 Ekim 1930 yılında Leyla ile Salih bey arasında kıyılırken, 22 Nisan
1931 yılından Satı ile Fazlı bey arasında kıyılan nikahla birlikte, nikah
işlemlerinde fotoğraf kullanılmaya başlanmış. Soyadı kanunun kabul edilmesinden
sonra ise ilk nikahı 10 Ağustos 1936 yılında Selahattin Öcal-Meliha Bektaş'a
kıyılmış. 12 Eylül 1980 öncesinin seçilmiş son Yozgat Belediye Başkanı Yaşar
Erbaz, 3 Ağustos 1968 yılında Aydan Ünal ile nikah kıydırarak, evlenmesine
ilişkin kayıtlarda arşivde yerini alıyor.
EVLİLİK SÖZLEŞMESİ
Günümüzde devam eden 'Evlilik Sözleşmesi' tartışması
sürerken bu konu Yozgat'ta 15 Haziran 1943 tarihinde kayıt altına alınmış. Bu
tarihte evlenen Neziha hanım kendi el yazısı ile evlenme kütüğünde yer alan
'İtiraz Muamelesi' bölümüne, 'Şiddet görmek' başlığı altında, "Eğer,
tartışma esnasında şiddet görüp, evden kovulursam kocam bana 500 lira tazminat
ödeyecektir" notunu düşmüş, taraflar bu şartı kabul edip, şahitler
huzurunda da kayıt altına almış.
ERMENİ, RUM VE TÜRK EVLİLİĞİ
Yozgat Belediyesi arşivinde toplam 206 Evlenme Kütük Defteri
bulunuyor. 1930-2014 yılı sonuna kadar Yozgat Belediyesi tarafından kıyılan
yaklaşık 29 bin nikah işleminin yer aldığı kütük defterleri içerisinde Ermeni,
Rum ve Türk asıllıların birbirleriyle evlilikleri de yer alıyor. 1930-40
yılları arasında Belediye tarafından yapılan nikah işlemlerinde 10'dan fazla
Türk, Ermeni ve Rum evliliklerinin gerçekleştirildiği görülüyor. Yozgat
Belediye Başkanı Kazım Arslan, eldeki kayıtların sadece belediye tarafından
kıyılan nikahlara ait olduğunu, aynı dönemler içerisinde Nüfus Müdürlükleri
tarafından da nikah kıyıldığını hatırlatarak, yapılacak araştırma sonucunda
Yozgat'ta yaşayan azınlıklarla Türk vatandaşlarının birbirleriyle daha fazla
akraba ilişkilerinin varlığının ortaya çıkabileceğini, bunun da ileri sürülen
'Soykırım' yalanını farklı boyuttan belgelenmiş olacağının altını çizdi.
"ARŞİV, ARAŞTIRMACI GÖZÜYLE İNCELENMELİ"
Belediye Başkanı Kazım Arslan, belediyenin çok ciddi bir
nikah arşivinin bulunduğunu, bu arşivin geçmiş yıllarda biraz dağınık olması
nedeniyle düzenleme çalışması yapıldığını kaydetti. Arslan, "Evlendirme
memuru arkadaşımızın da gayretleriyle evlenme kayıtlarımız çok daha düzenli bir
hale getirildi. Geçmişin geleceğe aktarılması noktasında çok önemli belgeler mevcut.
Bunları çok iyi korumamız lazım. Bize geçmişteki sosyal hayatı, aile hayatıyla
ilgili ciddi fikirler verebilir. Nikah arşivine araştırmacı gözüyle bakmak
gerekiyor. Bize düşen, iyi bir şekilde saklayıp arşivlemek. Zaman içinde
bunlardan istifade etmek isteyenler olacaktır. Bunlara da belirli ölçülerde
izin vereceğiz ki geçmişi tanıyalım" dedi.
Nikah işlemlerinin yer aldığı arşiv kayıtlarında çok ilginç
bilgilerle de karşılaşıldığına vurgu yapan Arslan, şöyle konuştu:"1930'dan
önce Osmanlıca kıyılan nikahlar var. Eski Türk alfabesiyle kıyılan nikahlar
var. 1930 yılından itibaren yeni alfabeyle nikah kıyılmaya başlanmış. Yozgat
Belediyesi bünyesinde, harf devriminden sonra 29 bin nikah kıyılmış. Belirli
dönemlerde, Yozgat'ta yaşayan azınlıklarla ilgili evliliklerin de olduğunu
görüyoruz. Türklerle Ermeniler arasında, Türklerle Rumlar arasında evlilikler
olduğunu görüyoruz. 1940'lı yıllarda, bu günkü evlilik sözleşmesine benzer
şekilde, bir takım sözleşme hükümlerinin de, nikah defterinde yer aldığını
gördük. Dolayısıyla bu gün yaptığımız, yapmaya çalıştığımız, bir çok şeyin
temelde, bir başka türlü şekilde nikah defterlerinde yer aldığını görüyoruz.
Bunlar geçmişin sosyal hayatına, geçmişin aile hayatına ışık tutması açısından
önemli veriler. Araştırmacılara yasalar ölçüsünde arşivlerimizi
açabiliriz."
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.