Yaşar Kemal kendini anlatıyor,
Yüzbaşı, “şu talihe bakın” dedi, “iyi ki sizinle karşılaştık. Burada Ağtamar adasında Ermenilerden kalma bir kilise var. Bir yapı başeseri. Bugünlerde bunu yıkıyorlar. Yarın sizi oraya götüreceğim. Bu kilise bu toprakların eseri, isterse Ermeniler yapmış olsun. İnsanlığın malı, kim yaparsa yapsın. Bana ve ülkemize yardım edebilir misiniz?” “Çok yeni bir gazeteciyim, elimden ne gelir ki...” Bir de çekiniyorum. Böyle işlere karışırsam geçmişim ortaya çıkar, başladığım işten, daha başlamadan olurum, diye.
***
“Diyarbakır ovasında topraksız kalmış, göçebe olmuş aileler
ovayı doldurmuşlar, nerelere gideceklerini bilemiyorlardı. Onları da yazdım.
Yayan yapıldak birçok köy dolaştıktan sonra Diyarbakır'da işim bitti, oradan
Van’a geçtim. Tuğ'dan vapura bindim Vana gidiyordum. Gönderdiğim röportajlar
gazetede yayımlandı mı, ya da yayımlanmadı mı bilemiyordum. Geminin
güvertesinde bir subay oturuyordu, yakasında da yılan vardı. Anladım ki doktor.
Doktorun yanında da bir tomar Cumhuriyet, belki yirmi tane. Gazeteyi açmış
okuyordu ki, adımı gördüm. Bendeki sevinci tahmin edin bakalım. Hemen doktorun
yanına koştum, heyecanla, “Gazetenize bakabilir miyim yüzbaşım?” diye sordum.
Yüzbaşı heyecanıma şaşırdı. İşi anlattım. “Siz Yaşar Kemal'siniz değil mi”
dedi. “Evet,” dedim, gazetelere saldırdım. Gönderdiğim tüm röportajlar “Anadolu
Notları” başlığı altında çıkmıştı. Hepsini okudum.
Yüzbaşı okumuş, kültürlü bir insandı. Benim heyecanıma
şaşkınlıkla bakıyordu. Yüzbaşıya heyecanımın sebebini anlatmak zorunda kaldım.
Eğer röportajlarım yayınlanmasaydı, Erciş'teki akrabalarımın yanına gidecek,
orada arzuhalcilik yapacak, Cumhuriyet'e borcumu ödeyecektim. Bir de
gazeteciliğe ilk adımımı atmıştım. Sanırım bu işi artık tutturacaktım.
Yüzbaşı, “şu talihe bakın” dedi, “iyi ki sizinle
karşılaştık. Burada Ağtamar adasında Ermenilerden kalma bir kilise var. Bir
yapı başeseri. Bugünlerde bunu yıkıyorlar. Yarın sizi oraya götüreceğim. Bu
kilise bu toprakların eseri, isterse Ermeniler yapmış olsun. İnsanlığın malı,
kim yaparsa yapsın. Bana ve ülkemize yardım edebilir misiniz?”
“Çok yeni bir gazeteciyim, elimden ne gelir ki...”
Bir de çekiniyorum. Böyle işlere karışırsam geçmişim ortaya
çıkar, başladığım işten, daha başlamadan olurum, diye.
Bir ikindi üstü Van iskelesinde gemiden indik, yüzbaşı Dr.
Operatör Cavit Bey beni Van'ın tek oteline götürdü. Yarın buluşmak üzere
ayrıldık. Yüzbaşı sabahleyin erkenden geldi beni almağa. Ağtamar adasına
gidecektik. Bizim o zamanki Van muhabirimiz İlyas Kitapçı'ydı. Altmış
yaşlarında olgun, güzel düşünceli bir kişiydi. Yüzbaşıyla önce onu görmeye
gittik, o, kilise üstüne daha kötü şeyler anlattı, elinden geleni de gelmeyeni
de yapmış, bir türlü yıkımın önüne geçemiyormuş. Vali de çok iyi, şair bir
kişiymiş ya emir almış, hiçbir şey yapamıyormuş.
İlyas Bey, bana, “Nadir Nadi'ye telefon edelim, bizi anlar,
durdursa durdursa bunu Nadir Bey durdurabilir” diye bir düşünce attı ortaya.
“Nadir Bey'e telefon edip, sorunu ona anlatalım.”
“Olur” dedim ben.
Doktorla Ağtamar adasına doğru yola çıktık. Van gölü de
büyülü bir suydu. Andan ana rengi değişiyordu. Küçük bir kayıkla adaya çıktık.
Kiliseye daha sıra gelmemişti ya, kilisenin yakınındaki küçücük şapeli hemen
hemen yıkmışlardı.
Yüzbaşı:
“Ben gelinceye kadar, bu kiliseye bir kazma bile
vurmayacaksınız. Ben Vali'ye gidiyorum” diye buyurdu.
İşçiler hazırola durdular. İşçilerin başı, “baş üstüne
komutanım” dedi. Van'a geldik. Cumhuriyet'e telefonu açtık. O gün akşama kadar
bekledik, telefon açılmadı. Ertesi gün gene erkenden gazeteye telefon açtık.
Birkaç saat sonra Nadir Bey karşımdaydı. Olayı yüzbaşıdan öğrendiğim kadarıyla
anlattım.
Nadir Bey:
“Üzülmeyin” dedi. “Avni Bey bu işi halleder. Onu iyi
tanıyorum, uygar bir kişidir.” Avni Başman o yıl Milli Eğitim Bakanı'ydı.
İki gün sonra İlyas Kitapçı, yüzbaşı Dr. Operatör Cavit
Bey’le otelime geldiler. Sevinç içindeydiler. Avni Başman Valiye yıkımı
durdurmaları için telgraf çekmiş. Ağtamar kilisesinin kurtuluş günü 25 Haziran
1951 günüdür.”
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.