ՀՊԱՆՑԻԿ ՀԱՅԱՑՔ ՄԻՆՉԵՎ 1915 ԹՎԱԿԱՆԻ ՕՍՄԱՆՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ / A Glimpse into Pre 1915 Ottoman Armenia

Այս վավերագրական ֆիլմը պատմում է գրող Ջորջ Ջերջյանի վերջի գրքի մասին՝ «Լուսաբաց մեկ դար անց»: Գրքում ներկայացված է իր պապիկի կողմից արված հայրենի քաղաքի և քոլեջի լուսանկարների հավաքածուն: Գրիգոր Ջերջյանը (1870-1947թթ.)՝ հեղինակի պապը, 1900 թվականից մինչև 1907 թվականը իր հայրենի քաղաք Արաբկիրի և քոլեջի քաղաք Էրզուրումի շուրջ 240 լուսանկար է արել, որոնցից պահպանվել է միայն 100-ը: 

***

ԼՈՒՍԱԲԱՑ ՄԵԿ ԴԱՐ ԱՆՑ.

ՀՊԱՆՑԻԿ ՀԱՅԱՑՔ ՄԻՆՉԵՎ 1915 ԹՎԱԿԱՆԻ ՕՍՄԱՆՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ

Այս վավերագրական ֆիլմը պատմում է գրող Ջորջ Ջերջյանի վերջի գրքի մասին՝ «Լուսաբաց մեկ դար անց»: Գրքում ներկայացված է իր պապիկի կողմից արված հայրենի քաղաքի և քոլեջի լուսանկարների հավաքածուն:

Գրիգոր Ջերջյանը (1870-1947թթ.)՝ հեղինակի պապը, 1900 թվականից մինչև 1907 թվականը իր հայրենի քաղաք Արաբկիրի և քոլեջի քաղաք Էրզուրումի շուրջ 240 լուսանկար է արել, որոնցից պահպանվել է միայն 100-ը: Այս լուսանկարները արտացոլում են մի ժողովրդի կյանքի ուղին, որը մեկ տասնամյակ հետո պիտի անհայտանար իր 3000 տարվա հայրենիքից՝ Արևմտյան Հայաստանից: Լուսանկարները բազմազան են և դասավորվել են առանձին խորագրերի տակ, ինչպես օրինակ՝ ջուր, հող, ժողովուրդ, եկեղեցիներ, դպրոցներ, տնտեսական, սոցիալական և քաղաքական կյանք:

Ավելի քան մեկ դար, այդ լուսանկարները պահվել են մոխրագույն պողպատե արկղի մեջ, որը Արաբկիրից տեղափոխվել է Ալեքսանդրիա (Եգիպտոս), որտեղ այն մնացել է շուրջ 50 տարի: Ժառանգների հետ այդ արկղը տեղափոխվել է Խարթում (Սուդան), որտեղ մնացել է 20 տարի, ապա Լոնդոն` (Անգլիա) 30 տարի և հետո Վաշինգտոն՝ (ԱՄՆ) շուրջ 10 տարի: Այժմ, մեկդարյա խավարից հետո այդ լուսանկարները լույս տեսան:

ՀՑԹԻ տնօրեն Հայկ Դեմոյանը ֆիլմում նշում է. «Սա եզակի հավաքածու է և շատ կարևոր է, որ դա պահպանվել է: Այն ոչ միայն պահպանել է ընտանիքի հուշերը, այլև պահպանել է մի ամբողջ ժողովրդի պատմություն: Դա մեր պատմության մի մասն է, մեր ընդհանուր ժառանգությունը: Ամեն մի նկար, որը պատկերում է արևմտահայերի կյանքը, նման է խճանկարի, և հավաքելով այդ խճանկարի մասերը լիարժեք պատկերացում ենք կազմում Արևմտյան Հայաստանի կյանքի և այնտեղ տեղի ունեցած փոխազդեցությունների մասին նախքան 1915-ի Ցեղասպանությունը»:

1914 թվականին Ջորջ Ջերջյանն իր պապիկի հավաքածուն այլ փաստաթղթերի հետ միասին նվիրաբերել է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին: Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը մոտ ապագայում կազմակերպելու է «Արևմտյան Հայաստանը՝ Գրիգոր Ջերջյանի աչքերով» խորագրով ժամանակավոր ցուցադրություն:

Ֆիլմը կարող եք դիտել այստեղ: https://www.youtube.com/watch?v=YqcLI2V78UE

http://www.genocide-museum.am/arm/31.03.2015-Jerjian.php

DAYLIGHT AFTER A CENTURY:

A GLIMPSE INTO PRE 1915 OTTOMAN ARMENIA

This documental movie tells the story of Dr. George Jerdjian’s latest book, Daylight after a Century, a collection of photographs taken by his grandfather of his home town and college town.

Grigor Jerdjian (1870-1947), grandfather of the writer, took 240 photographs of his hometown of Arabkir and his college town of Erzeroum between 1900 and 1907, of which only about 100 survive. These photographs capture the way of life of a people that within a decade would become extinct in Anatolia, their homeland for over 3,000 years. The photographs are varied and have been arranged under separate headings such as water, land, people, churches, schools, economic life, social life, and political life.

For over a century, these photographs were stored in a grey steel box, which migrated from Arabkir to Alexandria, Egypt, where it stayed for almost 50 years. Then it moved with descendants to Khartoum, Sudan, where it stayed for 20 years, then onto London, England for 30 years, and then to Washington DC for about 10 years. Now this collection of photographs has finally been exposed to daylight after a century of darkness.

“This is a fantastic collection; it is unique and very important because such a collection is preserved. It preserved not only the family memory, but the all Armenian history. It’s a part of our history, our common legacy. And every single shot which depicts the life of the Western Armenians is like a puzzle a piece of puzzles and piece by piece they help us recover the full imagination about life and all the interactions which happened in Western Armenia before the Genocide of 1915”, noted the AGMI director Dr. Hayk Demoyan in the movie.

In 2014 George Jerdjian donated the collection of his grandfather with many other documents to the Armenian Genocide Museum & Institute. The Armenian Genocide Museum & Institute will organize a temporary exhibition entitled “Western Armenia through the eyes of Grigor Jerdjian”.

You can watch the film here. https://www.youtube.com/watch?v=YqcLI2V78UE

http://www.genocide-museum.am/eng/31.03.2015-Jerjian.php