Ermeni katliamından bir asır sonra*

Author: Darina Grigorova

“Tarih tarihtir, kurbanlar kurbandır...” Başbakan Boyko Borisov “soykırım” ifadesinden kaçınarak, Osmanlı İmparatorluğunda 1915-1922 yılı olaylarını “Ermenilere toplu katliam” ifadesiyle değiştirdi. 24 Nisan 2015’te Bulgar Parlamentosu bu yöndeki karar tasarısını kabul etti… 1915- 1917 yıllarında Bulgaristan’a 30 bin ermeni göçmen gelir. Türk hükümeti iki defa onların kabul edilmesine karşı çıkarak, nota gönderir. Fakat Bulgar idareleri bu dayatmaları kabul etmez. Tam tersine. Çar Ferdinand özel bir talimat çıkarır ve Ermeni sığınmacıların kabul edilmesine hüküm verir. Toplum, Ermeni göçmenlerin uyum sağlaması için yardım eder, Ermeni okulları kurulur, Ermeni kiliseleri inşa edilir ve geçimleri için gereken herşey yapılır. Bugün, Bulgarların %61’i bu katliamla ilgili bilgi sahibi değil. Dünyanın büyük bir kısmı, Ermenilere uygulanan zulümler önünde susmaya devam ediyor.

***

Photo: ЕПА/БГНЕС

“Tarih tarihtir, kurbanlar kurbandır...” Başbakan Boyko Borisov “soykırım” ifadesinden kaçınarak, Osmanlı İmparatorluğunda 1915-1922 yılı olaylarını “Ermenilere toplu katliam” ifadesiyle değiştirdi. 24 Nisan 2015’te Bulgar Parlamentosu bu yöndeki karar tasarısını kabul etti.

24 Nisan 1915’te ne oldu?

Trajedi, İstanbul’da Paskalya karşısında başlıyor. “İttihat ve Terraki” Jön Türkler harekatı, Osmanlı İmperatorlupu içinde Ermenilerin toplu katliamına yönelik planlarını yapar. Neden?

Çünkü Ermeniler, Kafkaslar’dan Orta Asya ve Çin’e kadar dev bir Osmanlı İmparatorluğun kurulması için tün Türki milletlerin birleşmesini engelleyen etnise olur. Sultan 2. Abdulhamid döneminde Ermeniler özerklik sesi yükseltir. Jöntürkler onları yok etmeye başlar. İlk olarak aydınlar öldürülür. Birkaç ay içinde binlerce Ermeni doktor, gazeteci, yazar, kilise ve din adamı, önderler katledilir. Orduda seferber edilen 60 bin Ermeni, daha sonra silahsızlaştırılır ve öldürülür. Ermeni halkı baskıya, şiddette ve ölümlere maruz kalır. Kadınlar, çocuklar sürgün edilir. Soykırımın ana babalarından biri Talat Paşa olur. Bu etnik soykırım 1.5 milyon Ermeni’nin hayatına mal olur. Toplam 3 milyon Ermeni’den bir buçuk milyonu öldürülür. Türk Dışişleri bakanlığında gizlenen bir belgeye göre, 1915-17 yılları arasında 972 bin Ermeni kayboldu. Hayatta kalanlar Suriye topraklarına yetişir. Bazıları İngiliz ve Fransız gemilerinden kurtarılır.

Bulgaristan’a 30 bin ermeni göçmen gelir. Türk hükümeti iki defa onların kabul edilmesine karşı çıkarak, nota gönderir. Fakat Bulgar idareleri bu dayatmaları kabul etmez. Tam tersine. Çar Ferdinand özel bir talimat çıkarır ve Ermeni sığınmacıların kabul edilmesine hüküm verir. Toplum, Ermeni göçmenlerin uyum sağlaması için yardım eder, Ermeni okulları kurulur, Ermeni kiliseleri inşa edilir ve geçimleri için gereken herşey yapılır. Bugün, Bulgarların %61’i bu katliamla ilgili bilgi sahibi değil.Dünyanın büyük bir kısmı, Ermenilere uygulanan zulümler önünde susmaya devam ediyor.

Bu olaylardan yüz yıl sonra, herşey unutulmaya yüz tutmuş. ABD ve Bulgaristan liderleri Ermeni soykırımı konusunu unutmak ve unutturmak için konuyu ertelemiş. Ankara, kurbanlara saygı gösterme yönündeki denemelerine rağmen, bu kanlı olayları Birinci Dünya Savaşının uzantısı olarak göstermek istiyor. Bazı Türk tarihçi ve Türk aydını toplu katliamlar ifadesini telafuz etmede ve bunu itiraf etmeden korkmuyor. Ünlü Türk yazar Orhan Pamuk sosyal ağlarda “Osmanlı İmparatorluğunda bir buçuk milyon Ermeni katledildi” diye yazdı. Bu girişimi 29 bin kişi destekledi.

Türkiye’nin itirazlarına rağmen, Ermeni soykırımı bildirisini kabul eden ülkelerin sayısı artıyor.

43. Bulgaristan Halk Meclisi de “ kısa düzeltmeler” ve ifade değişikliğiyle “Ermenilerin toplu katliamı” kararını onayladı.

Kararın oylanması sırasında  157 milletvekili “evet”, 37 milletvekili ise ''hayır'' oyu kullandı.

*Yorum yazarın görüşüdür ve medyanın konuyla ilgili tutumunu yansıtmayabilir.

Bulgaristan Radyosu TOPLUM