Ermeni Kilisesi, dünyada Hıristiyanlığın en eski
geleneklerinden biridir. Ermenilerin, İ.S. 301 olarak kabul edilen tarihte,
Surp Krikor Lusavoriç öncülüğünde Hıristiyanlığı benimsemesinden sonra – çoğu
kez pagan ibadethanelerin yerine – kiliselerin inşası çalışmaları başladı.
Hıristiyan dünyasında Meryem Ana’nın insanlara görünmesi oldukça sık olsa da,
İsa ancak birkaç kez görünmüştür. Bunlardan birini Surp Krikor yaşamış, ona
görünen İsa altın bir çekici yere vurarak oraya bir ibadethane inşa edilmesini
istemiştir. Bu söylence, orada yapılan kiliseye “Tanrı’nın Tek Oğlu Yere İndi”
anlamına gelen “Eçmiyadzin” adının verilmesine neden olmuştur.
Bu nedenle Ermeni geleneğinde Eçmiyadzin büyük bir kutsallığa
sahiptir. Dolayısıyla burasının Tüm Ermeniler Katolikosu, yani Ermeni Apostolik
Kilisesi’nin lideri konumundaki Patriğin ve Eçmiyadzin çatısı altında
Diyakozluk mertebesine yükselenlerin makamı haline gelmesi hiç de şaşırtıcı
değildir. O dönemde, 4. yüzyılın başlarında, kilisenin bulunduğu Vagharşapat,
Büyük Ermenistan Krallığı’nın başkentiydi. Sonraki dönemlerde başkentler ve
krallıklar değiştikçe Katolikosluk makamının bulunduğu yerler de değişti.
Ermeni Platosu ve Kilikya’nın çeşitli önemli merkezlerinde
bulunan, şu ya da bu nedenle “Katolikos”luk ünvanını üstlenen ya da bu ünvanın
verildiği başka Ermeni Episkopos ve Patrikler de vardır. Eçmiyadzin’in
tekrardan Patriklik merkezi haline geldiği yıl 1441’dir ve o yıldan itibaren
burası, bölgedeki politik istikrarsızlıklara, özellikle SSCB’de Stalin
döneminde din ve dini kurumlar üzerindeki aşırı baskılara rağmen, Baş Patriklik
makamı özelliğini korumuştur
Ermeni Kilisesi, birden fazla Patriğin bulunması da
dahil, bir takım farklılıklar barındırır; nitekim Ermeni Katolik ve Ermeni
Evanjelik (Protestan) mezhepleri bulunmaktadır. Bu farklılıkları birbirine
bağlayan bir unsur, diğer kutsal simgelerin yanı sıra, yedi yılda bir
hazırlanan, vaftiz töreni sırasında, Kutsal Ruh’u simgelemek üzere güvercin
formunda bir mahfaza içinde ağıza verilen Miron, başka bir değişle Kutsal Vücut
Yağı’dır. Eski yağ, yeni hazırlananla karıştırılarak simgesel değeri
güçlendirilir ve süresi uzatılmış olur. İsa’nın çarmıha gerilmesi sırasında
kullanılan mızrak, çarmıhın kendisi, Surp Krikor Lusavoriç’in sağ eli
tarafından takdis edilmeyi de içeren tören sırasında çeşitli yağlar, otlar,
çiçekler ve diğer bitki özlerinin bir karışımı kullanılır. Toplam sayısı 40
olan bu bileşenler bu amaçla yurtdışından çeşitli yerlerden getirilmiş, özel
bir tarife göre kırk gün boyunca pişirilmiş ve demlenmiştir.
Kutsal Vücut Yağı, Eçmiadzin’den dünyanın her yerindeki
Ermeni kiliselerine doğru yola çıkar. ABD, Kanada, Arjantin, Almanya,
Avustralya, İtalya, Mısır, Hollanda, Suriye, Gürcistan, Hindistan Yunanistan,
Etiyopya, Romanya, Brezilya, Avusturya, İran, Belçika, Uruguay, Bulgaristan,
Irak, İngiltere, Venezuela, Fransa, Rusya ve diğer yerlerde de Eçmiyadzin’in
yetkisi altında hizmet veren Diyakozlar ve kiliseler bulunmaktadır.
Referanslar ve Diğer Kaynaklar
1. The Eastern Diocese of the Armenian Church of America.
“The Mother See of Holy Etchmiadzin”
2. The Armenian Church, Mother See of Holy Etchmiadzin.
“Dioceses”
3. The Armenian Church, Mother See of Holy Etchmiadzin.
“Blessing of the Holy Chrism”
4. Louis Sahagun. “Armenian priests journey for jars of
holy oil”, Los Angeles Times, 11 Ekim 2008
5. Wikipedia: “Armenian Apostolic Church”
Bizi takip edin
A photograph published in 1901 of Catholicos Mkrtich
Khrimyan being anointed with the Holy Muron
Görsele ait bilgi
1901’de yayımlanan Katolikos Mkrtich Khrimyan’ın Kutsal
Vücut Yağı ile yağlanmasını gösteren fotoğraf.
Atıf ve kaynak
H. F. B. Lynch [Genel kullanıma açık alan], bkz.
Wikimedia Commons
Facebook – Twitter – Instagram – Google+
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.