Gerçek 75. 1912 Stockholm Olimpiyatları’nda Osmanlı İmparatorluğu’nu Ermeniler temsil etmişti.

Ermeni halkı Osmanlı İmparatorluğu’nda insan yaşamının her alanını zenginleştirmiştir; buna spor ve zamanı değerlendirmeye yönelik diğer faaliyetler de dahildir. Okullarda da, cemaat kurumlarında da aktif olan çeşitli spor grupları ve kulüpleri yüzyıl başında Ermeni yaşamının önemli bir parçasıydı ve bu faaliyetler bugün de Diyaspora’da sürdürülmekte. Osmanlı Ermenilerinin ayrıca en az bir spor dergisi vardı. Marmnamarz (kabaca “beden eğitimi” diye çevirebiliriz) adlı dergi Osmanlı İmparatorluğu’nda herhangi bir dilde yayınlanan ilk spor dergisiydi.

Bazı Ermeni sporcular ülke çapında tanınırlık kazandılar. 1912’de Stockholm’de düzenlenen beşinci Olimpiyatlar’da Osmanlı takımı her ikisi de Ermeni olan iki kişiden oluşuyordu: Vahram Papazyan ile Mıgırdiç Mıgıryan. Ve bu, Osmanlı ya da Türklerin Olimpiyatlar’a ilk kez katılışıydı!

Vahram Papazyan atletizm, Mıgırdiç Mıgıryan gülle atma, iki elle gülle atma, disk atma, pentatlon ve dekatlon dallarında yarıştılar. Her ikisi de resmen Osmanlı İmparatorluğu’nu temsil etmelerine rağmen, katılımları devlet tarafından finanse edilmedi. İsveç’e seyahat ve konaklama masraflarını Ermeni cemaati, bazıları İstanbul dışından olmak üzere bağışlarla ve bir tiyatro temsilinden elde edilen gelirle kendisi karşıladı.

1910’lu yıllarda birkaç kez ülke çapında “Ermeni Olimpik Oyunları” düzenlendi. Hatta savaş ve soykırım öncesinde bir Ermeni futbol ligi kurma çalışmaları bile yürütülüyordu. Ermeniler elbette 20. yüzyıl boyunca başka Olimpiyat oyunlarına da katıldılar (bu konuda daha fazla bilgi için bkz. Gerçek No. 5), ancak Ermenistan Cumhuriyeti’nin Olimpiyatlar’da kendi bayrağını dalgalandırabilmesi için Sovyetler Birliği’nin dağılmasını beklemek gerekecekti. Bu kez de Olimpiyat oyunları bir İskandinav ülkesindeydi ve bu kez de yine iki kişi, ABD’den iki Ermeni yarışlara katıldı.

Massachusetts, Framingham’dan Joe Almasian ve Rhode Island, Pawtucket’tan Ken Topalian toplumlarının iki aktif bireyiydiler ve yukarıda anlattığımız Osmanlı Ermenilerinin mirası olan spor alanında da önemli varlık gösteren kişilerdi. Her yıl Amerika’da Ermeni Olimpiyatları’nın düzenlenmesine katkıda bulunan Paul Varadian bu iki sporcuyu seçmiş ve onları kendi spor dalında iki yıllık bir hazırlık eğitiminden geçirmişti. Sonunda, her ne kadar madalya kazanmamış olsalar da, bu iki sporcu 1994 yılında Norveç’te Lillehammer’da düzenlenen Kış Olimpiyat oyunlarında Ermenistan’ın üç renkli bayrağını dalgalandıran ilk sporcular oldu. Hangi dalda mı yarışmışlardı? Bobsled kızak yarışı sporu!

Referanslar ve Diğer Kaynaklar

1. The Armenian Genocide Museum-Institute. “Armenian Sport Life in the Pre-WWI Ottoman Empire”

2. Nanore Barsoumian. “Book of the Week: Armenian Sport in the Ottoman Empire”, The Armenian Weekly, 3 Eylül 2010

3. Rober Koptaş. “Olimpiyat tarihinin gayrı resmi sayfası”, Agos, 26 Temmuz 2012

4. Ira Berkow. “Winter Olympics; Even With Defeat, Armenian-American Bobsled Is a Success”, The New York Times, 21 Şubat 1994

5. Wikipedia: “Vahram Papazyan (athlete)”

6. Wikipedia: “Mıgırdiç Mıgıryan”

Mgrdich Mgrian practicing a discus throw on campus at Robert College, the school in Constantinople (Istanbul) that both he and co-Olympian Vahram Papazian attended

Görsele ait bilgi

Mıgırdiç Mıgıryan, Olimpiyatlar’a katılan diğer Ermeni sporcu Vahram Papazyan’la birlikte okuduğu, Konstantinopolis/İstanbul’daki Rober Kolej kampüsünde disk atma antremanı yaparken.

Atıf ve kaynak

Marmnamarz [Genel kullanıma açık alan], bkz. Wikimedia Commons

http://100yil100gercek.com/gercek/1912-stockholm-olimpiyatlarinda-osmanli-imparatorlugunu-ermeniler-temsil-etmisti/