Eski Zaman Meryem Ana Yortusu Ermeni Gelenekleri / ԱՆՑԵԱԼԻ Մէջ ԱՍՏՈՒԱԾԱԾԻՆԻ ՏՕՆԻ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՍՈՎՈՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ

Dr. med. Sarkis Adam

Ermeni Kilisesinin beş ana yorumlarından biri olan Meryem Ana Yortusu, Ermeni dünyasının en kutsal yortularındandır ve Verapoğum (Göğe Yükseliş) Yortusu adıyla da anılır, bu bayrama aynı zamanda "Üzüm Kutsama" bayramı da denir. Ermeni dünyasında bu yortu günümüz takvimiyle Ağustos ayın ikinci pazarında,(eski zamanda bağ bozumu, hasat zamanında) görkemli, coşkulu törenlerle ve ruhları okşayan dini ayinlerle kutlanır. Eski zamanlarda yortu hazırlıkları yortu öncesi 15 gün önce başlanır, her aile kendi bütçesine göre yortu alış verişi yapar, kurbanlık satın alır yortu ziyafetine hazırlanır. Bu yortuyu has bir alışkanlık olarak genellikle Oğlak avlanır ve eti başta fakir fukara olmak üzere komşulara dağıtılır. Oğlak eti, yortu ziyafeti yemeğinin baş yemeği olur. Bu nedenle, çevre komşu halk, bu yortuyu "Oğlak Kıran" Bayramı adıyla adlandırma.

Yortu törenleri ve eğlenceleri yortu arefesi Cumartesi günü akşam üstü kilise çanlarının çalmasıyla başlar, kilise çanlarının anlamı, aynı zamanda, bölgenin ermenilerini ertesi günü icra edilecek kutsal Pazar ayinine davet çağrısıdır:

Yortu günü Pazar ayininde Ermeni dünyasının en çok sevilen meyvesi Üzüm kutsanır ve halka dağıtılır, eski geleneklere göre Ermeniler üzüm kutsanmadan üzüm yemezler, Ermeni dünyasında, Üzüm senenin tüm mahsulleri ve tüm nimetleri simgeler bu nedenle Üzüm kutsanırken aynı zamanda senenin tüm mahsulleri ve nimetleri kutsanarak Tanrıya şükran borcu sunulur :

Pazar ayin sonrası, herkes yakınlarıyla veya dostlarıyla beraberce eğlenmek, içmek, yemek, yortuyu çoşku ile kutlamak için kırlara, bağlara, bahçelere koşar yortuyu çoşku içinde kutlamak Ermeni dünyasının eski geleneklerindendir. Eski geleneklere göre yortu günü fakir fukara asla unutulmaz, yortu nimetlerinden onlara da pay çıkarılarak, kurban eti, üzüm, yiyecek, giyecek gibi hediyeler dağıtılır, hediyeler sevinçle kabul edenler yortu mutluluğunu yaşayarak yortu hediyesi dağıtanlar şükranlarımı sunarlar.

Yortu ertesi Pazartesi günü Mezarlık ziyaret günüdür, halk, rahmetli olan yakınları ve akrabaları için rahmet duaları okur.

Bu yortu günü Mariam, Maro, Mayranuş, Mari, Diruhi, İsguhi, Sırpuhi, Markurhi, Takuhi, Lusig, Lusin, Lusaper, Lusatzin, Lusintak,Lusaper, Arpenig, Yercanig, Yeranuhi, Arek, Arevik, Ağavni, Markarid, Nazig, Nazeni, Perguhi, Bercuhi, Antaram, Arusyak, Gusine, Verkine, Verkin, Verjin, Arşaluys, Keğanuş, Keğanig adını taşıyanların isim günü kutlanır , hepsinin isim günününü kutlar sağlık ve mutluluk dilerim.

Dr. med. Sarkis Adam

ԱՆՑԵԱԼԻ Մէջ ԱՍՏՈՒԱԾԱԾԻՆԻ ՏՕՆԻ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՍՈՎՈՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ

Սուրբ Աստուածածինի տօնը հայ կեանքի ամենանուիրական և Հայաստանյայց Եկեղեցւոյ հինգ տաղաւար տօներէն մին է :Կ'անուանուի նաեւ "Վերափոխման Տօն" : Այս տօնը կը նշուի աշխարհիկ ու եկեղեցական փառատոնի տօնակատարությունների :Ըստ հայ աւանդութեան հին ատեններ տօնին նախապատրաստութիւնները կ'սկսուէր տօնէն 15 օր առաջ:Իւրաքանչիւր հայ ընտանիք, այս տօնի առթիւ իր կարողութեան չափ մատաղացուներ կը գնէր, ի դեպ այդ օրուայ համար "Ուլ" որսալը հայ կեանքի մէջ սովորութիւն մըն էր որ, տեղացի ոչքրիստոնեայ ժողովուրդը այս տօնը կ'անուանէր "Օղլագ Գրան" (Ուլի Մորթի Տօն) անունով:Ատենօք, տօնական հանդիսութիւնները կը սկսէին, Շաբաթ երեկոյին եկեղեցւոյ զանգերու ղօղանջներով, եկեղեցւոյ զանգերը հաւատացեալ ժողովուրդը կը հրաւիրէին յաջորդ օրռւայ տօնական հանդիսաւոր Սուրբ Պատարագին ներկայ գտնուելու:Յաջորդ օրռւայ Վերափոխման (Սուրբ Մարիամ Աստուածածնի Տօն) տօնական հանդիսաւոր Սուրբ պատարագին կը կատարուի նաեւ խաղօղօրհնենքի արարողութիւնը, որու ընթացքին կ'օրհնուի նաեւ տարուայ ամբողջ բերքն ու բարիքը :Սուրբ պատարագի աւարտին բոլոր մասնակիցներ կը շտապի այգիներ կամ պարտէզներ միանալու համար տօնական խնճոյք ու կերուխումի մէջ գտնուող իրենց հարազատներուն և բարեկամներուն:

Ատենօք հայ կեանքի մէջ ընդունուած սովորութիւն մըն էր նաեւ, այդ օրուայ բարիքներէն բաժին հանել աղքատներուն:Աղքատներուն կը բաժնուէր մատաղ, խաղօղ, զանազան ուտելիքներ, հագուստներ և այլ նուէրներ:Օրուայ բարիքներէն բաժին կամ նուէր ստացողներն ալ կը փոխադարձէին օրհնութեան խօսքերով :

Սուրբ Աստուածածինի տօնի յաջորդ օրը մեռելոց է, կ'այցելուի գերեզմանատուն։

Ըստ Հայ Առաքելական եկեզեցւոյ Աստուածածինի Վերափոխման տօնին, տօնելի են, Մարիամ, Մարօ, Մարի, Մարիանուշ Տիրուհի, Իսկուհի, Սրբուհի, Մաքրուհի, Թագուհի, Լուսիկ, Լուսածին, Լուսաբեր, Լուսամայր, Արփենիկ, Երանիակ, Արեգ, Արեւիկ, Լուսինթագ, Աղաւնի Մարգարիտ Նազիկ, Նազենի, Բերկուհի, Պերճուհի, Անթառամ Արուսեակ, Կուսինէ, Վհրգինէ, Վերգին, Արշալույս, Գեղանուշ, Գեղուհի, Գեղանիկ, Վերժին, Երջանիկ անունները:Սրտանց կը շնորհաւորենք բոլորը

Տօքթ, Սարգիս Ատամ

(օգտագործուած ակ:Յուշամատեան-Տօնական Օրեր)

__._,_.___

________________________________________

Posted by: sarkis adam <sarkis_adam@yahoo.de>