Suriyeli Ermenilerin Ermenistan’daki yeni hayatları ve zorlukları

Ermenistan Diaspora Bakanlığı verilerine göre, 2015 ilk yarısı itibarıyla Ermenistan’da 12 bin Suriyeli Ermeni var; bunlardan 9 bini Ermenistan vatandaşlığı almış. Suriye’deki savaş içinden çıkılmaz bir hale gelince, Suriye Ermenileri büyük gruplarla Ermenistan’a gelmeye başladı. Bunlardan çoğu özellikle yaşı daha büyük olanlar halen evlerine dönme hayalinin peşinde. Gençlerin bir kısmı ise, AB ve ABD vizesi almak için Ermenistan’a geliyor. Ermenistan’ın gelişmemiş ekonomisi nedeniyle Suriye Ermenilerinin Ermenistan’da daimi kalmalarını engelleyen önemli bir sebep olsa da, bugün Ermenistan’da yeni bir hayat kuran Suriyeli Ermeniler de az değil.

Siyasi sorulardan imtina eden Suriyeli Ermeniler ile Ermenistan’a gelişlerini, iş hayatlarını ve devletten beklentilerini konuşan 'Agos' muhabiri şöyle yazıyor:

“Suriyeli Ermenilerin Ermenistan’da karşılaştıkları sorunlar, göçmen olarak gidilen bir ülkede karşılaşılan sorunlar ile aynı” diyen Birleşmiş Milletler Ermenistan Göçmen Bürosu Temsilcisi Nver Sargsyan, bu insanların en temel sıkıntılarından biri olan belge geçerliliği, sağlık ve eğitim hizmetleri konularının Ermenistan yetkili mercileri tarafından çözüldüğünü, fakat konaklama ve iş bulmanın hâlâ sorun olabildiğini belirtiyor. Suriyelilerin beraberinde getirdiği ehliyet, diploma ve benzeri belgeler hızla geçerli muadilleri ile değiştiriliyor, sağlık ve eğitim hizmetleri de bedelsiz olarak sunuluyor.

Diaspora Bakanlığı’ndan Firdus Zakaryan, son yıllarda Suriye vatandaşı Ermenilere diğer Diaspora Ermenilerine göre farklı muamelle ettiklerini, vize ve vatandaşlık hakkının çok kolaylaştığını, Suriyeli Ermenilerin her türlü sağlık hizmetini devlet hastanesinde alabildiklerini, sınavsız üniversiteye kabul edildiklerini söylüyor. Savaştan kaçan Suriyeli Ermeniler ise bu haklardan memnun olmakla birlikte, kendileri için öncelikli olanın barınma ve iş olduğunu belirtiyorlar.

Kültürel farklılıklar, uyum sağlamayı zorlaştırabiliyor. Ermenistan’da günlük hayatta Rusça kelimeler kullanılması ve işe kabul edilirken Rusça bilgisinin aranması, sorunlarn başında geliyor. Bu konuyla ilgili 2012’de Suriyeli Ermenilerin Sorunları Merkezi’ni kuran ve şu an merkezin müdüresi olan Lena Halaçyan, isteyen Suriyelilere ücretsiz Rusça ders verildiğini söylüyor. Halaçyan, aynı zamanda BM’nin de “ailenizin dostu” projesi çerçevesinde Ermenistanlı ailelerin profosyonel olarak Suriyeli ailelere belirli bir süre birlikte yaşayarak, Ermenistan’daki gelenek ve göreneklerin anlatıldığını söylüyor. Halaçyan, devlet dışında Galust Gülbenkyan ve AGBU başta olmak üzere Suriyeli Ermenilere STK ve yardım kuruluşlarının da destek olduğunu belirtiyor.

Diaspora Bakanlığı, son göç dalgasında yaklaşık 600 Suriyeli Ermeni’nin Ermenistan’a geldiğini ve yıl sonuna kadar sayılarının 13 bine ulaşacağını açıkladı. Diaspora Bakanlığı’nın Suriyelilerden sorumlu yetkilisi Firdus Zakaryan, “Artık girişleri Lübnan üzerinden, hava yoluyla gerçekleşiyor, biz temelde bize başvuranları esas alıyoruz, sayılar daha da çok olabilir” diyor. Zakaryan, son dalga ile gelenlerin ekonomik durumunun oldukça kötü olduğunu ve kira veremeyenleri yerleştirmek için canla başla çalıştıklarını ifade ediyor.

Parçalanan hayatlar, çekilen ve daha çekilecek zorlukların yanında, Suriyeli Ermenilerin varlığı Yerevan’a iyi geliyor. Artık sokaklarda daha çok Batı Ermenicesi duyuluyor. Yerevanlı çocuklar, küçük yaşta başka ülkede doğmuş bir arkadaşının da olabileceğini anlıyor. Batı Ermenicesini duymak için ortaokula kadar bekleyip, bu dille sadece edebiyat dersinde okunan Bedros Turyan ve Misak Medzarendz’in şiirleri vasıtasıyla tanışmak zorunda kalmıyor. Çok hızlı adapte olan Suriyeli çocuklar, evde aileleriyle Batı Ermenicesi konuşurken, sokakta okulda arkadaşlarıyla konuştuklarında tam bir Yerevanlı oluyor. Yerevan’ın damak tadı değişiyor. Eleman alımında çalışkanlıkları ve güvenirlikleri için tercih edilen Suriyeli Ermenilerin Ermenistan’da yaşadıkları en büyük sorun ekonomik. Kalanlar Ermenistanlılar ile aynı arzuları paylaşıyor işsizliğin azalacağı, vergi sisteminin düzenleneceği ve yatırımın teşvik edileceği günleri bekliyor.”

http://www.ermenihaber.am/tr/news/2015/08/06/Suriyeli-Ermenilerin-Ermenistan/63218