Burcu Karakaş
Bu memleket nasıl bir yerdir ki soykırım gibi korkunç bir
olayı romantize eden ifadelerle tur paketi pazarlanabiliyor? Biz nasıl bir
yerde yaşıyoruz ki soykırımı destekleyen insanlar yüzleri hiç kızarmadan toplum
içine çıkmaya devam edebiliyor? İfade özgürlüğünün sınırları, tüm dünyada sıklıkla
tartışmalara konu olan bir durum. Avrupa ile ABD’deki yaklaşımların oldukça
farklı olduğu ise bilinen bir gerçek. Türkiye’de ise yasal bir çerçeveden
ziyade dönemin muktedirleri tarafından belirlenen atmosfere göre yelken
açıldığını söylersek çok da yanlış bir ifadede bulunmuş olmayız. Yasalara
değil, siyasi konjonktüre göre mağdur kavramının değiştiği bir coğrafyadayız.
Bunun sıkıntısını çok çektik, halen de çekiyoruz.
Geçen hafta bir turizm şirketinin uzun zamandır
gazetelere verdiği ilandan Twitter sayesinde yeni haberdar oldum. Bu şirket,
Almanya ve Polonya’ya düzenlediği tur paketini şu sloganla pazarlıyor:
“Hitler’in hüzünlü mirası.”
Türk Dil Kurumu’nun internet sitesi açık. İsteyen “miras”
ve “hüzün” kelimelerini aratarak ne anlama geldiklerine bakabilir. Söz konusu
sloganı görünce şirketi arayarak bir vatandaş olarak şikayet ettim. Bir
ofislerinden, “Yani o bölgede insanların yaşadıkları üzüntülerden bahsediyoruz”
sözünü işittim. Diğerinden ise “Bu bir şirket politikası, kimseyi
ilgilendirmez” yanıtı aldım. Bir yetkili telefondaki şikayetimden huylanarak,
"Nereden arıyorsunuz" diye sordu. Daha sonra şirketin üst düzey bir
yetkilisi dava açmakla tehdit ederek, “Arkanızda birileri var herhalde”
diyebildi. Telefonda konuşulanları sosyal medyadan da paylaşmıştım. Anlaşılan o
ki, bir vatandaş olarak gazete gibi kamusal bir mecrada verilen ilana tepki
vermeme anlam verememişlerdi. Doğru ya, insanın rahatsız olduğu bir durumdan
yurttaş olarak şikayette bulunması nerede olurdu ki? İlla arkamda birileri
olması gerekirdi. Ne alaka yani, şikayet hakkını kullanmak hangi demokrasiye sığardı?
Sonrasında şirketten Twitter aracılığıyla bir
bilgilendirme e-postası aldım. Ofislerini gazeteci olarak aramamıştım ama bir
gazeteci olarak haber yazmamış olmama rağmen eksik (?) bilgiyle haber yazmakla
ve iftira atmakla suçlandım. E-postada yer alan bazı ifadeler şöyleydi:
“Amaç soykırımın ve savaşın yıkıcılığına dikkat
çekmektir. Bu tarz turlar Türkiye’de birçok acentenin programında toplama
kampları ziyareti olarak bulunmaktadır. (...) Bu zeminsiz ve bilimsel hiçbir
veriye dayanmadan paylaşımınızı en kısa zamanda düzeltmenizi ve yine ilk
fırsatta misafirimiz olarak bu turumuza katılarak içeriğini anlamınızı ve
yorumlamanızı sizden rica ederim. Tur dönüşünde araştırmacı bir gazeteci gözü
ile tur hakkında yorumlarınızı paylaşacağınıza olan inancımız tamdır.”
Hadi yine iyiydim, bedavaya tur kazanmıştım! Bir
pazarlama sloganını zeminsiz bir şekilde nasıl eleştirirdim? Hem de elimde
hiçbir bilimsel veri olmadan! Araştırmacı gazetecilik de zaten turlara
katılarak yorum paylaşmak demekti. Ben kimdim, neredeydim? Bu nasıl bir bakış
açısıydı?
Gülüp geçtim. Sonra aradan bir hafta geçti geçmedi.
Hürriyet Pazar’da Ayşe Arman’ın Yıldız Tilbe ile söyleşisine denk geldim. Tilbe
çok değil, bundan birkaç ay önce Twitter hesabından Yahudileri kastederek,
“Allah Hitler’den razı olsun, bunlara az bile yapmış” demişti. Gelen bazı
tepkiler üzerine özür dilemek bir yana sözlerini daha ateşli bir şekilde
savunmuştu. Arman’dan en azından iki tam sayfa söyleşi yapacaktıysa da bunu
sormasını beklerdim. Aslında Tilbe’nin bir daha insan içine çıkamamasını
beklerdim ama bu beklenti bu ülke için epey fazla!
Söyleşide beni benden alan şu satırlar oldu:
Arman: Senin bir tarafın filozof gibi.
Tilbe: Çok okurum ondan.
Şaka değil, gerçek. Tilbe’nin çok okumasına üzüleyim mi
sevineyim mi, bilemedim. Ya bir de okumasaydı, maazallah?
Yıldız Tilbe’nin Türkiye medyasının tırnak içine alarak
ifade ettiği gibi “Yahudi tweetleri” sonrası çevremden “Ama o da öyle bir kadın
işte” diyenler olmuştu. Ciddiye almamamız gerektiğini söylemişlerdi. Halbuki
dünkü söyleşiden akli dengesinin gayet de yerinde olduğunu öğrendik:
“Üç kere Balıklı Rum’a, iki kere Lape’ye yattım yavrum.
Ama akıllı çıktım Allah’a bin şükür!”
Pespayeliğin dizboyu olduğu bir ortamda neyi ciddiye alıp
almamamız gerektiği bir muamma ama bazı şeylerin şakası olmaz.
Bu memleket nasıl bir yerdir ki soykırım gibi korkunç bir
olayı romantize eden ifadelerle tur paketi pazarlanabiliyor?
Biz nasıl bir yerde yaşıyoruz ki soykırımı destekleyen
insanlar yüzleri hiç kızarmadan toplum içine çıkmaya devam edebiliyor?
Türkiye, kendi topraklarında meydana gelmiş soykırımlarla
henüz yüzleşememiş bir ülke. İnsanlık suçu sayılan ve okullarda ders niyetine
okutulan Yahudi soykırımını anlamaktan da fersah fersah uzak bir memleketiz.
Tam da bu nedenle Yahudi soykırımına dokunan yanmıyor. Ve hatta destekçileri de
maddi manevi cezasız kalıyor. Tüm bunlar nedeniyle de normalleşme imkanı
doğmuyor.
“Arkanızda birileri var herhalde” diye sormuştu ya tur
şirketinin üst düzey yetkilisi.
Şirket ile yaşadığım polemik sonrası Twitter’dan destek
çıkan tanımadığım kişinin, “Arkanızda insanlık var" sözündeki gibi, bizzat
mağduru olmadığımız olaylar konusundaki meselelere de ses çıkararak sırtımızı
insanlığa yasladığımızda normalleşebileceğiz.
Burcu Karakaş
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası
İlişkiler Bölümü mezunu. Boston Üniversitesi’nde gazetecilik ve Ortadoğu
üzerine aldığı yüksek lisans eğitimini, “Devlet Söyleminde Kürt Meselesi:
Diyarbakır Askeri Cezaevi Üzerine Bir Çalışma” başlıklı teziyle tamamladı.
Milliyet gazetesinde başladığı mesleği halen burada sürdürüyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.