Fotoğraflarda soykırım: Tehcir edilen Ermenilerin Rasulayn’daki kampı

Ermeni Soykırımı’nın tarihine dair on binlerce belge bulunuyor. Ermeni Soykırımı yıllarında yabancı ve Ermeni fotoğrafçıların çektiği yüzlerce fotoğraf katliamın kanıtıdır. Her geçen yıl Ermeni Soykırımı ve sonuçlarını kanıtlayan yeni fotoğraflar ortaya çıkıyor. Ermeni Soykırımı Müze-Enstitüsü ‘Ermeni Soykırımı hakkında 100 fotoğraf hikayesi’ başlığı altında katliamın fotoğraflarını bir araya topladı. Fotoğrafların bir kısmı ArmenianGenocide100.org devamlı olarak sunuluyor.

Bu özel fotoğraf 1915/1916 yılında Suriye’nin Rasulayn köyünde çekilmiştir. Batı Ermenistan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun farklı bölgelerden tehcir edilen Ermeniler buraya yerleşmiş. Fotoğraf, büyük ihtimalle gizlice, mülteci kampının yan binasının ikinci katından çekilmiştir. Fotoğrafçı fark edilmemeye çalışmış, zira tehcir edilen Ermenileri ve kafileleri çekmeyi yasaklayan sansür yasasına göre çok ağır ceza alabilirdi.

Büyük felaket yıllarında, Fırat nehrin kıyısında bulunan Rasulayn Arap yerleşimi, Sivas, Diyarbakır ve Harput bölgelerinden, daha sonra Konstantinapol ve Kilikya’dan tehcir edilen Ermenilerin kampına dönüştü. Tanıkların söylediklerine gore, burada açlık, soğuk ve salgından dolayı her gün 500-600 kişi ölüyormuş. Dört ayda Rasulayn’da 3-14 bin insan ölmüş. Bundan dolayı, kaymakam, bölgede Ermeni göçmenlerin dağılımını durdurma ricasında bulunmuş.

Rasulayn’da Ermenilerin ilk büyük katliamı Van Eski Valisi Cevdet Bey’in girişimiyle işlendi. Cevdet Bey, Adana Valisi atandıktan sonra 1916’da Rasulayn’a gelip çadırlarda kalan eli bin Ermeni’yi katletme emri vermiş. Emre uymayan kaymakam işinden atıldı ve onun yerine geçen, tehcirle kıyımı devam ettirdi. Rasulayn’da yaklaşık 70 bin kişi hayatını kaybetti.

Bağdat Valisi S. Nazif. kendi gözleriyle Ermenilere yapılanlara görüp, şöyle yazmış: ‘Ermeni halkın imhası Türkiye tarihinin en kara sayfası olacaktır’.

“Dünya tarihinde, bölgemizde yaşananlar gibi evrensel ve temel katliam gerçekleştiğini sanmıyorum. Ayrıca, insan beyninin böylece korkunç planlar üretebilmesinin mümkün olduğuna inanmiyorum”.

Leslie Davis

Harput ABD Konsolosu

http://armeniangenocide100.org/tr/genocide-in-photos-camp-of-armenian-refugees-in-ras-ul-ayn/