Bugünlerde sık sık gündeme gelen 1915 olayları hakkında özür
dilenmesi konusunun geçmişi daha eski senelere, bundan 98 yıl öncesine dayanır.
Türkler’i “Ermeni kıyımı” yapmakla suçlayan ilk kişi Kemal Midhat Bey’dir ve
Kemal Midhat Bey tarihimizdeki ilk anayasamızın mimarı olan ve hürriyet
kahramanlarından kabul edilen Midhat Paşa’nın oğludur. Türkler’i suçlamanın
temelinde üstelik öyle o zamanın Ermeni tezlerini destekleme yahut o tarafı
haklı bulma gibisinden bir düşünce değil, sadece bir siyasi mücadele,
muhalefette olan bir partinin iktidara karşı yönelttiği gereksiz iddialar
vardır. (Doğruyu söyleyince hak aramak değil, gereksiz iddia oluyor. Bardakçı'nın gerçeği bildiği şüphesiz. HYETERT)
MEMLEKETİ TERKETTİLER
İşte, 28 Aralık 1917’de düşüncesizce yapılmış olan bu tuhaf
ve memleketin gelecekteki dış politikasını menfî şekilde etkilemesi bakımından
da hayli acı olan hadisenin ayrıntıları: 1913 Ocak’ındaki Babıâlî baskınının ve
Sadrazam Mahmud Şevket Paşa’nın o senenin 11 Haziran’ında katledilmesinin
ardından iktidarı tamamen elde etmiş olan İttihad ve Terakki Partisi, muhalefete
karşı son derece sert davranmaya başlamıştı. Muhaliflerden bazıları faili
meçhul cinayetlerin hedefi olmuş, bazıları sürgüne gönderilmiş ve aralarında o
devrin önemli yazarları ile iktidarı desteklemeyen siyasîlerin de bulunduğu
yüzlerce kişi bir vapura doldurulup Sinop’a sürgüne yollanmıştı. Sürgünden son
anda kurtulan bazı muhalifler memleketi terkederek Avrupa’ya gitmişler ve
İttihadçı hükümeti suçlamak için o günlerde yaşanan tehcirin hemen ardından
ortaya atılan Ermeni tezlerinden medet ummaya başlamışlardı.
Sürgündeki bu muhalifler arasında Midhat Paşa’nın iki oğlu,
Ali Haydar Midhat ve Kemal Midhat Beyler de vardı...
İki kardeş, Paşa’nın damadı Nüzhet Bey’in Sivas’a sürgün
edilmesi üzerine kendi başlarına da bir iş gelmesinden endişe ederek memleketi
terketmiş, Avrupa’ya gitmişler, Paşa’nın İsviçre’ye yerleşen küçük oğlu Kemal
Midhat Bey burada “Sulh ve Felâh” isimli siyasî bir parti kurmuş ve
Türkiye’deki iktidarı karalayarak Avrupa’daki hükümetlerden destek sağlamaya
çalışmıştı.
BİLDİRİ YAYINLADI
Midhat Kemal Bey, partiyi hayata geçirmesinden önce 1916
Mayıs’ında Rus, Fransız ve İngiliz diplomatlarla temas ederek İttihad ve
Terakki aleyhtarı bir politika takip edeceklerini söylemiş ve diplomatlardan
destek istemişti. Daha sonra arkadaşları ile 1917 yılının sonlarında “Sulh ve
Felâh Partisi” ni kurmuş, partinin genel sekreterliği ile İsviçre
temsilciliğini de kendisi üstlenmişti.
Kemal Midhat Bey, 28 Aralık 1917’de İttihad ve Terakki
Partisi’ni suçlayan bir bildiri yayınlayacak ve Türkiye’deki iktidarın
Ermeniler’i bilerek ve kasten öldürdüğünü iddia edecekti.
Bildiride şöyle deniyordu:
“... Osmanlı Devleti ekonomik ve ticarî bakımlardan olduğu
kadar entellektüel gelişimi bakımından da Ermeniler’e çok şeyler borçludur. Şu
anda ‘Jöntürk’ olduklarını iddia eden sorumsuz bir grup İstanbul’da iktidarı
elinde tutuyor ve gücünü koruyabilmek için Abdülhamid döneminde bile rastlanmamış
olan kanlı yöntemlere başvuruyor. Yüzbinlerce Ermeni’nin sürgüne
gönderilmesinin, hayatlarını kaybetmesinin canlı şahitleriyiz. ...Birkaç
ihtilâlci, dâvâları uğruna bir milyondan fazla suçsuz Ermeni’yi sürgüne
göndermiştir. Biz liberaller ve gerçek vatanseverler bu hareketleri şiddetli
kınıyoruz ve böyle kararların dinimizde de yeri olmadığını hatırlatıyoruz.
UTANÇ VESİKASI
... Arkadaşlarımızdan bazıları da bu şekilde katledildikleri
için ortak dâvâ uğrunda birleşmeli, bize karşı yapılan baskılara ve zulme son
vermeliyiz. Sâdık ve samimî bir şekilde hareket etmemiz şarttır. Size,
cinayetlerle kirlenmemiş olan elimizi uzatıyoruz. Bu eli açık şekilde,
korkusuzca ve aynı olan idealimizi gerçekleştirebilmek uğruna kabul edin!”.
Midhat Paşa’nın oğlunun bildirisi Ermeniler’e propaganda
malzemesi olmak dışında bir işe yaramayacak, Kemal Midhat Bey’in kurmuş olduğu
Sulh ve Felâh Partisi de hiçbir yerden destek göremeyerek tarih sahnesinden
sessizce çekilecekti...
Kemal Midhat Bey’in yayınladığı bahtsız, şanssız ve maalesef
utanç vesikası gibi olan bu bildiriyi Bülent Bakar’ın “Ermeni Tehciri ve
Uygulaması” isimli doktora tezinden naklettim.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.