Surp Asdvadzadzin Patriklik Merkez Kilisesi ve Bezciyan Okulu Sevgi Sofrası (Madağ)

11 Ekim 2015 Pazar günü Surp Asdvadzadzin Kilisesi ve Bezciyan Okulu’na maddi ve manevi yardımlarda bulunmuş hayırseverleri anma gününe Patriklik Genel Vekili Başepiskopos Aram Ateşyan önderlik edecektir. Surp Badarak sonrasında Harutyun Amira Bezciyan Salonu’nda Sevgi Yemeği verilecektir.

Geçmiş Yılların Yönetim Kurulu Üyeleri

1963-1968

Mıhitar Yalın – Ohannes Keyiş – Agop Erkol – Vartan Çürükçü – Ohannes Aksu – Sarkis Konu – Karnik Özyılmaz – Haygaz Kıvıroğlu – Murat Aksu

1968-1970

Rupen Karanfil – Onnik Aslanyan – Garbis Semerciyan – Harutyun Gürciyan – Giragos Kalaycıoğlu – Vahe Şahap – Manuk Ortaaslanyan – Artin Ohanoğlu – Tara Bostikoğlu – Kirkor K. Fındıkoğlu – Antranik Özhallaçyan – Harutyun Haçikoğlu

1974

Rupen Karanfil – Artin Ohanoğlu – Manuk Ortaaslanyan – Dikran Sefer – Vahan Acemyan

1980-1984

Haçik Merdinyan – Sarkis Oflaz – Dikran Seyir – Artin Kocaoğlu – Murat Haçikoğlu – Jan Gavrilof – Mesih Toparlak – Agop Erbil – Ferman İç – Istepan Haçikoğlu – Vahan Acemyan – Kevork Ulutaş

1992-1996

Pilos Yalın – Setrak Konu – Misak Aksu – Hapet Marazyan – Agop Özmerinoğlu – Behçet İç – Zadik Toker – Murat Demir – Mıgırdiç Lulhi – Kevork Kalaycıoğlu – Yusuf Toplayıcı – Daron Kalk – Aram Demir – İsro Demirci

1996-2000

Zadik Toker – Behçet İç – Efrin Bağ – Kevork Okçu – Aram Demir – İsro Demirci – Hapet Marazyan – Kevork Kalaycıoğlu – Mihran Sefer – Yusuf Toplayıcı – Mıgırdiç Lulhi – Toros Şuşanyan – Daron Kalk – Nazaret Davityan – Hagop Bedikyan

2000-2004

Efrin Bağ – Majak O. Çakır – Setrak Konu – Sarkis Delgi – Nazaret Davityan – Aydın Aslan – Etem İç – Seregan Magar – Aram Demir – Seregan Karaş – Murat Bakırcı

2004-2008

Efrin Bağ – Sarkis Delgi – Hrant Maskafyan – Aydın Aslan – Bedo Taş – Murat Şirin – Murat Vural – Ari Akmercan – Garo Meral – Minas Arslan – Murat Şarklı

Kilisenin Tarihçesi

Başlangıçta Bizans Kilisesi olmuştur. Bu kilise İstanbul’un en büyük kilisesidir. 1641’de son olarak İstanbul Ermenileri Patriklik merkez kilisesine (katedral) dönüşür. 1645’te yanıp kül olur ve aynı yıl, Patrik Tavit Areveltzi döneminde ve Divrikli Rahip Boğos’un çabalarıyla yeniden inşa edilir. 1718’deki yangın kiliseyi ve patrikhanenin tamamını kül eder. Bir yıl sonra Kudüs Patriği Krikor Şığtayagir’in ve İstanbul Patriği Hovhannes Golod’un çabalarıyla ve hassa mimarları Hacı Seğpos, Hacı Melidon Araboğlu ve Sarkis Kalfa tarafından kilise yeniden inşa edilir. 1762’deki yangın binaya tekrar zarar verir, ancak Patrik Hagop Nalyan binayı hızla yeniler. Daha sonra Patrik Zakarya kilisenin etrafını taştan duvarla çevirterek kilisenin yangından etkilenmemesi için bir havuz ve tulumbayla önlem almıştır. Kilise, 1819 yılında Edirneli Patrik Boğos’un döneminde, Harutyun Amira Bezciyan’ın (Kazaz Artin) gözetiminde onarılır.

1826’da vuku bulan yangın nedeniyle kilise ve patrikhane tamamıyla kül olur. Harutyun Amira Bezciyan, Sultan II. Mahmut’un fermanıyla, mimar Kirkor Amira Balyan ve Garabet Devletyan’ın hazırladığı planlarla kiliseyi taştan inşa ettirir ve 1828’de ibadete açılır. 1834’te Bezciyan Okulu’nun açılışı gerçekleştirilir. Surp Harutyun şapelinin bodrumunda Surp Teotoros’a ithafen bir de ayazma inşa edilir. Harutyun Amira Bezciyan’ın naaşı Surp Harutyun şapeline defnedilmiştir. Daha sonra, mezarının yanıbaşına ünlü heykeltraş Erol Sarafyan tarafından bronzdan bir büstü yapılarak konmuştur.

Patriklik Merkez Kilisesi 1847’de kısmi bir onarım daha geçirir. 1870’de Patrik Vanlı Mıgırdiç Hrimyan’ın (Hayrig) çabalarıyla batı girişine taştan bir çan kulesi inşa edilir. Bu kule 1999 Marmara Depremi’nde hasar görmüş olsa da, onarımdan sonra hala kullanılmaktadır. 1902’den sonraki son onarımı 1985’te gerçekleşmiştir.

17. yüzyıl sonlarından başlayarak, 18. ve 19. yüzyıllarda Patriklik Kilisesi’nin avlusunda matbaa tesis edilmiş ve burada önemli kitaplar yayınlanmıştır.

Kilisenin şimdiki ana sunak ve yan sunakları, Kayseri Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi’ndeki sunakların benzerliğinde, Patrik Mesrob II. Hazretleri’nin talimatı, hayırseverlerin maddi desteği ile, Sarkis Kiçik tarafından 2006 yılında yapıldı.

Surp Vortvots Vorodman Kilisesi

Surp Vortvots Vorodman Kilisesi veya diğer bir adıyla Patrik Mesrob II. Kültür Merkezi Kumkapı Meryem Ana Ermeni Kilisesi Vakfı Yönetim Kurulu gözetiminde bulunan dört kiliseden biridir.

Surp Vortvots Vorodman Kilisesi I. Dünya Savaşı sırasında depo olarak kullanılmış,1940’lı yıllarda zincir ve halat fabrikası olarak hizmet vermiştir. Kilise binası, 1966 ve 1975 yıllarında Varto’da ve Lice’de meydana gelen depremlerden sonra, Ermeni depremzedelere barınak da olmuştur. Bina, uzun yıllar gerekli onarımlar yapılamadığından zamanla harap olmuştur.

16 Kasım 2008 tarihinde göreve seçilen Kumkapı Meryem Ana Ermeni Kilisesi Vakfı Yönetim Kurulu döneminde, 2010 Avrupa Kültür Başkenti programı kapsamında restorasyonu gerçekleştirilen Vortvots Vorodman Kilisesi, 28 Aralık 2011 tarihinde dini ve resmi törenlerle açılmıştır. Bu yapının onarımını ilk kez gündeme getiren ve bir kültür merkezi olmasını arzu eden Kadasetli Patrik Mesrop II. Hazretleri olmuştu. Bu nedenle Surp Vortvots Vorodman Kilisesi, Patriğimize ithafen Patrik Mesrop II. Kültür Merkezi olarak da adlandırılmıştır. Dini işlevi de devam eden Vortvots Vorodman Kilisesi tarihi ve mimari yapısı ile konser, sergi gibi çeşitli kültürel etkinliklerin yeni adresi olarak, İstanbul’un sanatsal ve kültürel yaşamında özel bir yer tutmalıdır.

Kilise’nin avlusunda gömülü olanlar:

Patrik Nerses Varjabedyan 1837-1884

Darpane Müdürü Kazaz Harutyun Amira Bezciyan 1771-1834

Baruthane yöneticilerinden Simon Amira Dadyan’ın oğlu Boğos Amira Dadyan 1801-1863

Kilise ve Okulun hayırseverleri

Manug Sımpadyan 1823-1903

Annik Sımpadyan 1840-1916

Dikran Eknayan 1832-1883

Hacı Nazaret Uncuyan 1802-1878

http://www.tetajanda.com/event/meryem-ana-ermeni-patriklik-kilisesi-ve-bezciyan-okulu-sevgi-sofrasi-madag/