Azize Barbara’nın İzmit’teki dramatik yaşamı ve ölümü

Ali Gündoğdu /  aligundoğdu@ozgurkocaeli.com.tr

İstanbul Fener Rum Patrikhanesinin İzmit Bağçeşme’deki eski gözlem kulesinde düzenlediği Santa Barbara ayinleri sürekli tartışma konusu oluyor. Kimileri bu ayinleri misyonerlik faaliyeti olarak görüyor. Kimileri ise 2 bin yıl önce Hoşgörü Kenti olarak ilan edilen İzmit’in bu unvana yakışır biçimde Hıristiyanları en iyi şekilde ağırladığına inanıyor… Hıristiyan dünyasının kabul ettiği ve birçok tarihi kayıtlarda da yer alan inanca göre, bugün dünyanın dört bir yanındaki 45 ülkede bulunan ve Santa Barbara (Azize Barbara) adını taşıyan şehirlerin tamamı adlarını, İzmit’teki bu kulede 4 Aralık 235 tarihinde Hıristiyan olduğu gerekçesiyle babası tarafından başı kesilerek öldürülen ve daha sonra Azize ilan edilen Nikomedyalı, yani bugünkü adıyla İzmitli Barbara’dan alıyor.

***

İstanbul Fener Rum Patrikhanesinin İzmit Bağçeşme’deki eski gözlem kulesinde düzenlediği Santa Barbara ayinleri sürekli tartışma konusu oluyor. Kimileri bu ayinleri misyonerlik faaliyeti olarak görüyor. Kimileri ise 2 bin yıl önce Hoşgörü Kenti olarak ilan edilen İzmit’in bu unvana yakışır biçimde Hıristiyanları en iyi şekilde ağırladığına inanıyor.

Ancak şöyle bir gerçek var ki, hepimiz bunu kabul etmek durumundayız. 

Dünyanın en eski yerleşim merkezlerinden biri olarak bilinen, bundan 1750 yıl önce de Nikomedya Krallığı’na, ardından da bir süre Roma İmparatorluğu’na başkentlik yapan bugünkü İzmit’te bulunan surlardaki kule ile anlatılan ’Santa Barbara’ efsanesi, geçtiğimiz yıllarda Hıristiyan dünyasının dikkatlerini buraya çekmeye başlamıştı.

Hıristiyan dünyasının kabul ettiği ve birçok tarihi kayıtlarda da yer alan inanca göre, bugün dünyanın dört bir yanındaki 45 ülkede bulunan ve Santa Barbara (Azize Barbara) adını taşıyan şehirlerin tamamı adlarını, İzmit’teki bu kulede 4 Aralık 235 tarihinde Hıristiyan olduğu gerekçesiyle babası tarafından başı kesilerek öldürülen ve daha sonra Azize ilan edilen Nikomedyalı, yani bugünkü adıyla İzmitli Barbara’dan alıyor.

Daha önce Fener Rum Patriği Bartholomeos ile bazı Avrupa ülkelerinin Büyükelçi ve konsoloslarının ziyaret ettiği Nikomedya surlarındaki bu kulenin inanç turizmine açılması halinde, İzmit’in sanayi kenti unvanından sonra ikinci bir unvanla da dünya vitrinindeki yerini alabileceği belirtilmişti. Ancak kulenin kapısına kilit vuruldu, Santa Barbara meselesi küllendi gitti.

Hıristiyan dünyasının kabul ettiği efsanede, 4 Aralık 235 tarihinde, Hıristiyanlığı kabul ettiği gerekçesiyle 21 yaşındaki Azize Barbara, o dönemin mahkemesince ölüm cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Barbara’nın başını da, o dönemin zengin armatörlerinden biri olan babası Dioskourus’un kesmesini istedi. Barbara’nın başını kesen babası, yine efsaneye göre o anda hava açık olmasına rağmen, düşen bir yıldırımla aynı yerde öldü.

AVRUPA’DAN ABD’YE 45 ŞEHİR

Yaklaşık 100 yıl sonra Barbara İzmit’te kilise tarafından Azize İlan edildi ve 100 yıl sonra İznik’te Azize olarak ilan edilerek ’denizcilerin meleği’ olarak kabul edildi. Buradaki mezarı açılıp kemikleri önce 550 yılında İmparator Justinianus’un karısı Teodora’nın isteğiyle İstanbul’da birkaç yerde tutuldu. Daha sonra Ayasofya’ya götürüldü. Latin işgali sırasında Vatikan’a taşındı. Yine inanca göre, denizcilerin azizesi olması nedeniyle kemikleri uzun keşiflere çıkan denizcilere verildi. Kemiğinin ulaştığı şehirlere de ‘Santa Barbara’ adı verildi.

Hıristiyan dünyasının inancına göre, bugün Avrupa sahillerindeki ve Küba ile ABD’deki Kaliforniya eyaletinde bulunan Santa Barbara adlı şehirler adlarını Nikomedyalı Barbara’dan alıyor.

Santa Barbara Hıristiyanların bir olayı. Örneğin Polonya’da madencilerin koruyucu perisidir. Koruyucu bir Azize’dir. İngiltere de böyle. Santa Barbara’nın Nicomedialı olduğunu biz söylemiyoruz. Bunu söyleyenler Avrupalıların, Hıristiyanların kendisi. Biz onlardan elde ettiğimiz bilgilerle ve efsaneyle, böylesine bir azizeyi sahiplenmek durumundayız. Evrensel kültürün bir parçası olarak kabul ediyoruz. Dünyada 45 Santa Barbara adını taşıyan şehirler adlarını, Nikomedya’da yaşayan Santa Barbara’dan alıyor.

AZİZE BARBARA- İzmit’te 4 Aralık 235 tarihinde Hıristiyan olduğu gerekçesiyle babası tarafından başı kesilerek öldürülen ve daha sonra Azize ilan edilen Nikomedyalı, yani bugünkü adıyla İzmitli Barbara, kilise resimlerinde böyle tasvir ediliyor.

http://www.ozgurkocaeli.com.tr/azize-barbaranin-izmitteki-dramatik-yasami-ve-olumu-makale,1937.html