NEWS.am’in Osmanlı Türkiye’sinde 1915-1923 yıllarında
gerçekleştirilen Ermeni Soykırımına yönelik «Sağ kurtulanlar» dizisine devam
etmekte. «Sağ kurtulanlar» çocuklarını ve vatanlarını kaybeden sıradan
insanların hikayelerini içermekte.«Sağ kurtulanlar» 100 yıllık telafi
beklentisinin 100 yıllık acı ve belleğidir. «Sağ kurtulanlar» kendi acılarının tanınması umudunu kaybetmeyen
safları her geçen gün seyrekleşen insanlardır. Sağ kurtulanlardan biri: 106
yaşındaki Haçik Papisyan.
Dinginlik içine serilmiş Ptghunk köyü sokaklarından
dolanarak beyaz bir vagona yaklaşıyoruz. Terk edilmiş ve sıkıca kapatılmış,
eğri yol üzerinde park edilmiş şaşkın sahibini bekliyordu. Yanındaki kar erimiş
ve çamur içinde geçen yılki yeşil otlar görünüyordu (Fotoröportaj).
-Bu babanın vagonu. Burada petekleri muhafaza
ediyor,-diyor ilgimizi fark eden Araksya ve bizi arkasında bulunan eve
götürüyor.
Temkinlice evin eşiğinden girerken, sanki birinin
huzurunu bozmaktan korkarak onu takip ediyoruz, bu arada ev eşyalarının dizilişini
de inceleyerek.
Ahşap mobilya, bakışları mıknatıs gibi çeken avizeler,
bezekli tavanlar, evin büyük bir sevgi ve büyük bir aile için inşa ettiklerini
gösteriyordu, ancak bugün boştu.
-Burada albümlerin olması lazım-diyor Araksya, bizi
misafir odasına davet ederek. Orada kırmızı yüz örtüsüyle kaplı birkaç
sandalye, üzerinde albümler ve içinde çiçekli porselen vazonun bulunduğu beyaz
örtülü yuvarlak masayı buluyoruz. Yarısı boş servis dolabında kır saçlı bir
kadının fotoğrafını fark ediyoruz. Birkaç saniye içinde Araksya, O’nun evin
sahibesi, annesi Gohar Gozalyan olduğunu söylüyor.
Haçik Papisyan 13 Eylül 1910’da Musa Dağ’ın eteğine düşen
Kabusiye köyünde doğar. Ailesinin dördüncü çocuğu, Hakob ve Mari’nin tek erkek
çocuğudur. Büyük kızlar ikiz Azatuhi ve İskuhi, ortancasıysa Makruhi’dir.
Köylülerinin ekseriyeti gibi Hakob da tarım ve
hayvancılıkla uğraşmaktaydı. Mari ev işlerini yütmekte çocuklara bakmaktaydı.
-Mari ninem, babamın yakışıklı olduğunu söylerdi. Uzun
boylu, görünümüyle yöredeki tüm gelin adayları için arzu edilir bir damat
adayı-diye anlatmakta Gohar.
Hakob Papisyan
1939 yılında Türkiye yönetimi tarafından vergilerin
artması ve baskıların artırılması sebebiyle Hakob Papisyan, ailesini toplar ve
Lübnan’ın Aynjar kentine göç eder. Orada bir yıl sonra Haçik ve Gohar
evlenirler. Gohar’ın da ebeveynleri de Musa Dağı’ndandır.
1942 yılında genç çiftin kızı Mari, 4 yıl sonra ise
Araksya dünyaya gelir.
-Babam Hakob, baba ocağı köyünü çok özlemekte ve geri
dönme umudunu kaybetmemektedir. Ancak 8 yıl Aynjar’da yaşayarak, muhtemelen
artık hiçbir şeyin değişmeyeceğini anladı ve babasıyla Doğu Ermenistan’a
taşınmaya karar verdiler. 1947 yılında Papisyanlar geçici olarak Etchmiatsin’e
yerleştiler, daha sonra ise Ptghunk’a taşındılar, ev kurdular ve acı ve hasreti
yüreklerinin derinliğinde gizleyerek, yeni yaşama temiz sayfadan başladılar.
-Şimdi söylemesi kolay, ancak bizim için önemli bir şeyi
kaybettiğimizde bazen gücümüze gidiyor, ocağını, bağını, atalarının mezarlarını
ve geri dönme olanağını kaybeden insanınsa ne hissettiğini tasavvur edebiliyor
musunuz?-diyor ıstırapla Araksya, bir yandan resimleri düzene sokarak.
1949 yılında Hakob Papisyan ölür. Mari eşinden 26 yıl
daha uzun yaşadı ve 1957’de yaşamını kaybetti.
Gohar ve Haçik Anna, Karine, Arpi olmak üzere 3 kız
çocuğu ve dedenin onuruna adını Hakob koydukları bir oğulları olur.
Papisyanların evini terk ederek, Araksya’nın evine
gidiyoruz.
-Babam şimdi benimle yaşıyor, ancak her gün benimle
münakaşa ediyor, kendi evine gitmek istiyor-diyor tebessümle.
Biz içeri girdiğimizde Haçik dede koltuğa oturmuştu.
Düşüncelerinden kendine gelip ayağa kalktı ve yüksek sesle kendini tanıttı:
-Papisyan Haçik.
Artık hiç bir kelime sarf etmedi.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.