Amerikan Türk Dernekleri Asemblesi (ATAA), Fransa Anayasa
Konseyi'nin 8 Ocak 2016 tarihli kararının yansıttığı hukuk ve adalet
anlayışının, ABD Kongresi'ne de örnek teşkil etmesini dileyen bir duyuru
yayınladı.
ATAA'nın yazılı duyurusu şöyle:
Fransız Anayasa Konseyi, Fransa'daki Türk toplumunun
kurmuş olduğu Türk Tarihi Eğitiminde Tarafsızlık Derneği (TTETD) adlı bir
STK'nın da üçüncü taraf olarak müdahil olduğu bir dava hakkında 8 Ocak 2016 tarihinde
vermiş olduğu kararla, Yahudi soykırımının (Holokost) inkâr edilmesi fiilini
suç sayan ve cezalandıran Gayssot Yasası'nın geçerliliğini teyit etmiştir.
Konsey kararında, bir fiilin soykırım olup olmadığının sadece bir yetkili
mahkeme tarafından saptanabileceğini ve yasama ile yürütme organlarının bir
olayı insanlığa karşı suç[1]olarak tanımlama yetkisine sahip olmadıklarını da
vurgulamıştır. Karar, aynı zamanda, Fransa Parlamentosu tarafından 29 Ocak 2001
tarihinde kabul edilen ve 1915 olaylarını soykırım olarak tanımlayan yasanın
tüm potansiyel etkilerini ortadan kaldırmış ve Ermeni soykırımının inkârını suç
sayan yasaların geçirilmesini yasaklamıştır.
Dava konusu, Fransız basını tarafından neo-Nazi olarak
nitelenen Vincent Reynouard adlı bir Fransız vatandaŞının, iki kere Yahudi
soykırımını inkâr etmesi nedeniyle mahkûm edilmesinin ardından, Şubat 2015'te
Gayssot Yasası'nın değiŞtirilmesi hususundaki talebinden kaynaklanmaktadır.
Gayssot Yasası'nın 24a maddesi, mahkeme tarafından saptanmıŞ olan bir insanlığa karŞı suçun (Holokost'u da
kapsıyor) inkâr edilmesi fiilini suç sayarak cezalandırılmasını öngörmektedir.
Davacı Reynouard, "mahkeme tarafından saptanmıŞ bir insanlığa karŞı
suçun" ifadesiyle yasanın uygulanma alanına getirilmiŞ olan kısıtlamanın,
yasalar ve adalet açısından eŞitlik ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle metinden
çıkarılmasını istemiŞtir. Oysa, sözkonusu kısıtlamanın metinden çıkarılması
halinde, 24a maddesinin kapsamı büyük ölçüde geniŞletilmiŞ olacaktır. Bu
durumda 24a maddesi, sadece bir mahkeme tarafından kanıtlanmıŞ insanlığa karŞı
suçları değil, aynı zamanda parlamentolar ile hükümetler tarafından da
insanlığa karŞı suç olarak tanımlanmıŞ suçların inkârını da kapsayacaktır. Bu
Şekilde, Holokost ile Ermeni soykırımı iddiası arasında hukuki eŞitlik
sağlanacak ve Ermeni soykırımının inkârının da suç sayılarak cezalandırılmasına
yol açılacaktır.
Bu nedenledir ki, Fransa'daki Ermeni aktivistler
tezlerine güç kazandıracağı düŞüncesiyle davaya üçüncü taraf sıfatıyla müdahil
olmuŞlar ve iki Ermeni asıllı Fransız avukat tarafından temsil edilmiŞlerdir.
Ne var ki, Ermeni gruplar bu hareketleriyle, Gayssot Yasası'ının içini boŞaltma
giriŞiminde bulunan bir neo-Nazi ile aynı safta yer alarak itibar kırıcı bir
konuma düŞmüŞlerdir. Ermeni tarafı, Anayasa Konseyi'ne baŞvurusunda, Holokost
ile Ermeni Soykırımının tarihsel açıdan kanıtlanmıŞ olaylar olmaları
dolayısıyla eŞit muameleye tabi tutulmaları gerektiğini ve bu nedenle her
ikisinin inkârının da suç sayılarak cezalandırılmasını talep etmiŞtir.
Irkçılık ve anti-semitizm ile mücadelede Fransa ve
Avrupa'da tanınmıŞ STK'lardan olan MRAP (Irkçılık KarŞıtı Halklar Arasında
Dostluk Hareketi) ve LICRA (Irkçılık ve Anti-semitizme KarŞı Uluslararası
Birlik) da davaya üçüncü taraf olarak katılmıŞlardır. Her iki STK da,
baŞvurularında, Holokost'un inkârının anti-semitizm anlamına geldiğini ve bir
uluslararası mahkeme kararıyla gerçekliği saptanmıŞ olan Holokost'un Ermeni
soykırmıyla eŞit değerde tutulamayacağını vurgulayarak, Gayssot Yasası'nın 24a maddesinin
aynen muhafazasını talep etmiŞlerdir.
Türk tarihi eğitiminde tarafsızlık için mücadele veren ve
okul kitaplarından Ermeni soykırımı iddialarının çıkarılmasını Fransız
Hükümeti'nden talep eden bir Fransız-Türk örgütü olan (TTETD) de davaya Gayssot
Yasası'nın anayasaya uygunluğunu savunarak müdahil olmuŞ, fakat baŞvurusunda
Türkiye'yi Ermeni soykırımıyla suçlayan 2001 tarihli yasanın hukuki temelden
yoksun olması ve Fransa Anayasası'nı ihlal etmesi nedeniyle iptal edilmesi
gerektiği talebinde bulunmuŞtur.
Anayasa Konseyi 8 Ocak 2016 tarihli kararında, Gayssot
Yasası'nın Anayasa'ya uygunluğunu teyit ederek davacının iddiasını
reddetmiŞtir. Konsey, aynı zamanda Fransız-Ermeni gruplarının iddialarını da,
Holokost ile Ermeni soykırımı arasında büyük bir fark bulunduğunu, Holokost'un
uluslararası bir mahkemenin kararına dayanan bir gerçek olduğunu, buna mukabil
Ermeni soykırımının hukuki dayanaktan mahrum bulunan bir görüŞ niteliğinde
olduğunu vurgulamak suretiyle reddetmiŞtir.
Bu hususta Anayasa Konseyi kararı son derece berraktır.
Konsey, bir soykırım fiilinin iŞlenip iŞlenmediğine sadece yetkili bir
mahkemenin karar verebileceğini belirtmiŞ ve yasama organları ile hükümetlerin
bir olayı soykırım olarak tanımlama yetkisine sahip olmadıklarını vurgulamıŞtır.
Bu karar, BirleŞmiŞ Milletler Soykırım SözleŞmesi'nin, herhangi bir soykırım
ithamının sadece SözleŞme'nin 6. ve 9. maddelerinde belirtilen yetkili
mahkemeler tarafından karara bağlanabileceği yolundaki hükümleriyle tam
anlamıyla uyum halindedir.
Konsey, aynı zamanda, bir insanlığa karŞı suçun inkâr
edilmesi fiilinin suç sayılarak cezalandırılması için, söz konusu insanlığa
karŞı suçun bir yetkili mahkeme kararıyla saptanmıŞ olmasını Şart koŞarak,
Fransız-Türk örgütü TTETD'nin en önemli taleplerinden birini kabul etmiŞtir.
Bunun sonucu olarak, bundan böyle Fransız Parlamentosu, Türkiye'yi soykırımla
suçlayan 2001 tarihli yasaya dayanarak, Ermeni soykırım iddiasının inkârını suç
sayıp cezalandırılmasını öngören yasalar çıkaramayacaktır. Konsey, bu kararıyla
tarih ve hukukun siyasi saik ve amaçlarla istismar edilmesine karŞı çıkmıŞtır.
Bu Şekilde, Fransa Anayasa Konseyi, Avrupa Birliği üyelerine ve uluslararası
camiaya, parlamentoların ve diğer siyasi organların tarihin tartıŞmalı
dönemleri hakkında hüküm verecek forumlar olmadıkları ve bu iŞin tarihçilerin
serinkanlı ve tarafsız araŞtırma ve değerlendirmelerine bırakılması hususunda
açık bir mesaj vermiŞtir.
TTETD, Anayasa Konseyi'nin kararını, Türkiye-Fransa ikili
iliŞkilerinin güçlenmesine ciddi katkıda bulunacak önemli bir geliŞme olarak
görmektedir. Zira, bu karar, Türkiye-Fransa iliŞkilerinin istikrarlı bir
Şekilde geliŞmesini engelleyen Ermeni soykırımının inkârını suç sayan yasa
tasarılarının Ermeni lobisinin etkisiyle kabul edilmesini yasaklamaktadır.
Anayasa Konseyi bu aŞamada TTETD'nin 2001 tarihli yasanın
iptali hususundaki talebini kabul etmemiŞ ise de, bu, Gayssot davasında
TTETD'nin üçüncü taraf olması nedeniyle 2001 tarihli yasanın doğrudan Konsey'e
sunulmamıŞ olmasındandır. Bununla birlikte Anayasa Konseyi, TTETD'nin bu konuda
daha önce yapmıŞ olduğu bir Anayasal baŞvuru giriŞiminin kendisine intikalini
hatalı bir gerekçeyle engellemiŞ olan DanıŞtay'ın (Conseil d'Etat) kararını
eleŞtirmek suretiyle, 2001 tarihli yasanın önüne getirilmesi için davetiye
çıkarmıŞtır. Bu durumda, TTETD, 2001 tarihli yasanın Anayasa'yı ihlal ettiği ve
bu nedenle iptal edilmesi gerektiği hususundaki talebinin yeniden Anayasa
Konseyi'ne sunulması için gerekli hukuki süreci tekrar baŞlatacaktır.
Türk kökenli bir Fransız olan Fransa Türk Kültür
Dernekleri Birliği (FTKDB) ve TTETD baŞkanı Dr. Demir Onger, Paris'te bir basın
konferansında yaptığı açıklamada, Türkiye'yi soykırımla suçlayan 2001 tarihli
yasanın iptali için Anayasa Konseyi'ne baŞvuru giriŞiminin, Türk Kültür
Dernekleri'ne danıŞmanlık yapan Büyükelçi (E) Şükrü Elekdağ'ın öncülüğü ve
rehberliği ile baŞlatıldığını söylemiŞtir. Dr. Onger, Türk Kültür Dernekleri
Birliği'nin uzunca bir süredir okul kitaplarından Ermeni soykırımına referansın
çıkarılması için mücadele ettiğini, ancak bu amaçla hukuk yoluna baŞvurulmasını
ve Türk Tarihi Eğitiminde Tarafsızlık Derneği'nin kurulmasını Elekdağ'ın akıl
hocalığına borçlu olduklarını söylemiŞtir.
Anayasa Konseyi kararı, Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi'nin (AİHM) Perinçek davasında vermiŞ olduğu kararla uyum halindedir.
AİHM, bir insanlığa karŞı suçun inkârının suç oluŞturması için, inkâr fiilinin
ırkçı nefrete teŞvik etmesini ana kriter olarak saptamıŞtır. AİHM, Holokost ile
1915 olayları arasında ciddi bir fark olduğunu belirtmiŞ, Holokost'un inkârının
otomatik olarak ırkçı nefrete teŞvik olarak anlaŞıldığını, bu nedenle de suç
sayıldığını, buna mukabil Perinçek'in "Ermeni soykırımı uluslar arası bir
yalandır" Şeklindeki beyanının, ırkçı ve antidemokratik bir eyleme teŞvik
eden bir anlam taŞımadığını kaydetmiŞtir . Bu nedenledir ki mahkeme,
Ermenilerin 1915 olayları hakkındaki görüŞlerine karŞıt bir fikir ileri
sürülmesini fikir özgürlüğü bağlamında değerlendirmiŞ ve cezayı gerektiren bir
suç saymamıŞtır.
Anayasa Konseyi'nin kararına göre ise, bir insanlığa
karŞı suçun inkârının suç sayılabilmesi için kriter sözkonusu insanlığa karŞı
suçun bir mahkeme kararıyla saptanmıŞ olmasıdır. Nitekim, kararın 6. maddesinde
Şu ifadeler yer almaktadır: "İkinci Dünya SavaŞı sırasında iŞlenmiŞ olan
ve insanlığa karŞı suç olarak tanımlanan ve bu nitelikleri nedeniyle Fransa
veya uluslararası yargı organları tarafından cezalandırılmıŞ bulunan suçların
varlığını tartıŞma konusu yapan ifadeler, ırkçılığa ve anti-semitizme teŞvik oluŞturur."
Konsey'in, Türkiye'nin hukuki yaklaŞımıyla bağdaŞan bu kararı, AİHM içtihadını
tamamlamaktadır. AİHM açısından bir insanlığa karŞı suçun inkârı fiilinin suç
sayılıp cezalandırılması ırkçı nefreti teŞvik etmesi durumunda haklıdır;
Anayasa Konseyi kararına göre ise, inkâr fiilinin suç sayılması ancak insanlığa
karŞı suçun bir mahkeme kararıyla saptanmıŞ olması Şartına bağlıdır. Yani
Konsey, zihni unsuru (ırkçı nefrete teŞvik etmeyi), usul unsuruna (mahkeme
kararı) bağlamaktadır.
Son olarak, Fransa Anayasa Konseyi'nin kararının,
esasında hukuk ve adaletin temelini teŞkil eden "masumiyet ilkesinin"
teyidinden ibaret olduğunun altını çizelim. Hem BirleŞmiŞ Milletler Genel
Kurulu'nun 1948'de oybirliğiyle kabul ettiği Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi'nde,
hem de ABD Anayasası'nda yer alan bu ilke gereğince, adil bir Şekilde
yargılanıp bir mahkeme tarafından mahkûm edilmeyen bir kiŞi suçlanıp
cezalandırılamaz. Parlamentolar ve hükümetler, kendilerini asla yargı organı
yerine koyamazlar. Fransa Anayasa Konseyi'nin 8 Ocak 2016 tarihli kararının
yansıttığı hukuk ve adalet anlayıŞının, ABD Kongresi'ne de örnek teŞkil
etmesini bekliyoruz.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.