Putin neden Suriye'den çekilme kararı aldı?

Suat Taşpınar

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ı destekleyenler, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Esad'ı yan yana betimleyen posterler kullanıyor. Rusya, sürpriz bir kararla beş buçuk ay önce başlattığı Suriye’deki askeri operasyonuna, yine sürpriz bir kararla kısmen son veriyor ve birliklerini ülkeden çekmeye başlıyor. Dün gece ABD Başkanı Barack Obama’yı telefonla arayıp konuşan Putin, “görüşmeler yoluyla tarafların kalıcı barışı sağlama çabalarına destek verilmesi gerektiğini” vurguladı. Rusya lideri, Savunma Bakanlığı’nın Suriye’de koyduğu hedefe ulaştığını, Tartus deniz üssü ve Hmeynim hava üssü korunmak kaydıyla, bugünden itibaren geri çekilmenin başlayacağını duyurdu.

Rusya'nın Suriye planı: Asıl müzakere şimdi başlıyor

Putin: Rus ordusuna Suriye'den çekilme emri verdim

Suriye'deki Rus müdahalesine Batı nasıl bakıyor?

Putin Suriye'de istediğini nasıl elde ediyor?

Kommersant gazetesi, bugünkü manşetinde Rusya Genelkurmay kaynaklarına dayanarak, Suriye’de 50’den fazla savaş uçağı ve helikopter bulunduğunu, bunların çok azının kalacağını duyuruyor.

Yine ordu kaynaklarına atfen, operasyonlarda Kremlin’in ana hedeflerinden birisinin bazı silahların savaş şartlarında denenmesi olduğunu ve bu amaca ulaşıldığını yazıyor.

Putin istediği zaman Suriye'ye dönebilecek

Rusya'nın geçen yıl Ağustos ayında Suriye'yle imzaladığı anlaşma kapsamında Rus askeri birlikleri, Tartus deniz üssüne ve Hmeymim hava üssüne istediği zaman geri dönebilecek.

Rusya Suriye operasyonu ile ne umdu, ne buldu ve neden geri çekilme kararı alındı?

Bu soruya analistler farklı yanıtlar veriyor.

BBC Rusça'ya konuşan analistlerden Igor Sutyagin, “İlk tepkim paranın bitmiş olabileceği” diyor.

Sutyagin, “Hatırlayın, bir ay önce birliklerimizin orada terörizme karşı nihai zafer kazanılana kadar kalacağı söyleniyordu. Şimdi bunu hatırlatıp soruyorlar: IŞİD’e ne oldu? Sonu getirildi mi ki? O zaman neden çekiliyorsunuz?” argümanını dile getiriyor.

Rus analist, “Ama yine de Rusya’nın üsleri sonsuza kadar kalıyor. Ağustos'ta bunun anlaşması imzalandı. Ne zaman istenirse yeniden dönülebilir” diye ekliyor.

Önde gelen analistlerden Gleb Pavlovski, Rusya’nın bu adımının ABD ve Suriye yönetimi ile anlaşma dahilinde atıldığını düşünüyor.

Pavlovski, “Rusya bazı hedeflere kesinlikle ulaştı. Suriye ordusu pozisyonunu güçlendirdi. Putin Suriye politikasında şu anda kazançlı pozisyonda iken çıkarak doğru yapıyor” diyor.

Rusya'nın Suriye'den çekilme planının Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov (sağda) ile ABD'li mevkidaşı John Kerry arasındaki görüşmelerde gündeme gelmiş olabileceği ifade ediliyor.

Ayrıca Pavlosvki bir başka önemli noktaya dikkati çekiyor:

“Rusya genelde gerginliği tırmandırma sanatını iyi biliyor, gerginlikten çıkışı değil. Eğer bu sefer farklı bir şey olursa bu Ukrayna için de çıkmazdan kurtulmak için iyi bir sinyal olabilir. Çünkü orada da ilk adımın atılması lazım. Kiev bunu yapamaz.”

'Rusya köşeye sıkışmadan çekiliyor'

Moskovski Komosmoltes’in manşetindeki Olga Bojyeva imzalı analizde, “Putin yine dünyaya şablonlara uymayan, sıra dışı ve herkesi şaşırtacak kararlar alma gücü olduğunu gösterdi. Politik açıdan Putin kazançlı bir karar verdi. Afganistan’da ABD’nin haline düşmeden, köşeye sıkışmadan çekiliyor” deniyor.

Yazıda, “Suriye deneyimi, tüm dünyaya Rus ordusunun hızlı ve etkili şekilde, kendi sınırlarının çok uzağında operasyon yapıp hedefe ulaşabileceğini gösterdi. Putin’in kastettiği bu” diye ekleniyor.

Aleksandr Baunov, Suriye’de “herkesin IŞİD’e karşı birleştiği, ateşkesin yürürlükte olduğu, kimsenin kimseyi bombalamadığı” bir dönemde Rusya’nın çekilme kararı aldığını, bunun olumlu bir tablo yarattığını vurguluyor.

http://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/03/160315_rusya_suriye_cekilme_analiz