Dünyanın ilk lüks transatlantik yolcu gemisi Titanik'te
Bingöl'ün Kığı ilçesinden Amerika'ya gitmek isteyen 5 Osmanlı vatandaşının da
olduğu ortaya çıktı. Dünyanın ilk lüks transatlantik yolcu gemisi Titanik
faciasını yaşayan Bingöllü yolcular Neshan Krekorian, Orsen Sirayanian, Ortin
Zakarian, David Vartunian ve Mapriededer Zakarian'ın bilinmeyen hikayesi ortaya
çıktı. Bingöllü 5 isimden David ve Neshan, 1. sınıf yolcuların filikasına
sızarak mucizevi bir şekilde kurtuldu. Yeni Şafak yazarı Muhammed Berdibek,
Bingöllü yolcuların hikayesini kaleme aldı.
"TANRI BİLE BATIRAMAZ" DENİLEN GEMİ OKYANUSUN
DİBİNE GÖMÜLDÜ
Dünyanın en büyük ve en lüks buharlı gemisi Titanik, ilk
seferini yapmak üzere 10 Nisan 1912'de İngiltere'nin Southhampton şehrinden New
York'a doğru yelken açtı. Sloganı oldukça kışkırtıcıydı: "Tanrı bile
batıramaz." Her şey oldukça yolunda gidiyordu, ta ki buzdağının görünen
kısmına kadar. Gemi Avrupa limanlarından yolcularını tamamlamış ve New York'a
doğru yola çıkmıştı. Yolculuğun 5'inci gününde 14 Nisan 1912'de 23:40'ta
buzdağına çarpan Titanik 15 Nisan saat 2:20'de ortadan ikiye ayrılarak battı ve
Atlas okyanusunun dibine gömüldü.
ZENGİNLER İLK KURTARILACAKLAR GRUBUNDAYDI
Geminin batması üç saate yakın sürmüştü ve içeride adeta
bir can pazarı yaşanıyordu. Filikalarla yapılan aktarımlarda, önemli bir
kısmının birinci ve ikinci sınıf yolcularından oluştuğu 710 kişi gemiden sağ
çıkmayı başarmıştı. Gemiden kurtarılma sırası zenginlerden fakirlere doğruydu.
Yani zenginler, yangından ilk kurtarılacaklar grubundaydı. İşte bu yüzden 2224
kişilik yolcu listesinden sadece üçte biri kurtulabilmişti. Ölen 1554 kişinin
büyük bir kısmının ölüm sebebi düşük dereceli sıcaklığa bağlı olarak gelişen
donmaydı. Bu yüzden ölümler çok hızlı bir şekilde gerçekleşiyor, neredeyse 15
dakikadan daha az süreyi kapsıyordu. Kabinlerde kilitli kalarak suya gömülenler
de maalesef kısa sürede can vermişti.
BUZ DAĞININ GÖRÜNMEYEN KISMINDA YATAN BİNGÖLLÜLERİN
HİKAYESİ
Titanik her anlamda bir hayal gemisiydi. Bu hayalin
peşinde koşmak isteyen binlerce insan vardı. Dünyanın sayılı zenginleri de,
bütün umudunu bu yolculuğuna bağlamış yoksullar da… Buz dağının görünen kısmı
böyleydi, görünmeyen kısmında ise beş Bingöllünün hikâyesi yatıyordu.
BİNGÖL'DEN TRABZON'A, ORADAN MARSİLYA'YA GEÇTİLER
Bingöl'ün Kığı ilçesinden Amerika'ya gitmek isteyen 5
Osmanlı vatandaşı Bingöllü Ermeni'nin umutları da bu gemideydi. Yirmili
yaşlardaki Neshan Krekorian, Orsen Sirayanian, Ortin Zakarian, David Vartunian
ve Mapriededer Zakarian adlarındaki beş genç, yolculuklarına doğup büyüdükleri
Bingöl'ün Kığı ilçesinde başladı. Önce bir haftalık yürüyüşle Trabzon'a
gittiler, ardından gemi yoluyla Marsilya limanına ulaştılar… Ve umut, bir
reklam şirketinde gördükleri Titanik'te belirdi.
5 BİN TL'YE BİLET ALIP KAZAYA TANIKLIK ETTİLER
Kayıtlara göre, işçi olarak tanımlanan bu Ermeniler;
Titanik gemisine Fransa'nın Cherburg limanında binmişti. Üçüncü sınıf
biletlerini bir miktar da rüşvetle 7 sterline (Bugün yaklaşık olarak 3000 ila
5000 TL) alan bu gençler, yolculuğun 5'inci gününde aynı hazin kazaya tanıklık
ettiler. Gemi büyük bir gürültüyle sarsılmıştı. Ne olduğuna bakmak için dışarı
çıkmaya çalıştıklarında kapılarının açılmadığını gördüler. Gemide, üçüncü
sınıftaki yolcuların bir ve ikinci sınıf yolcularla bir araya gelmesini
engelleyen otomatik bir kilit sistemi vardı ve o sistem kaza sırasında devreye
girmişti.
DAVİD VE NESHAN KİLİDİ KIRMAYI BAŞARDI
David ve Neshan, kendi kamaralarındaki kilidi kırmayı
başardılar. Ancak diğerleri o kadar şanslı değildi. David ve Neshan dışarı
çıktığında yerde buz parçalarını gördüler. Vakit kaybetmeden üst katlara doğru
tırmanmaya başladılar. Büyük bir panik vardı. On binlerce dolar verip lüks
kamaralara bilet alan yolcular, gemiden ilk olarak kurtulmak istiyordu. Eldeki
filikalar özellikle onlar için ardı ardına denize indiriliyordu.
FİLİKAYA ALINMAYINCA ATLADILAR
David 13 numaralı, Neshan ise 10 numaralı filikaya
binmeyi başardı. Aslında filikaya alınmadılar; fakat filika denize indirilirken
filikanın üzerine atlamayı başardılar. Felaketle ilişkilerini Bingöl'deki
aileleri aylar sonra öğrenebilmişti. Zira Titanik'e bindiklerini dahi
bilmiyorlardı.
DAVİD ABD'YE YERLEŞTİ
David ve Neshan, gemiden kurtulduktan sonra birlikte
Kanada'nın Ontario şehrine gitti. David, bir süre sonra ABD'ye yerleşti. 15
Nisan 1890'da Kığı'da doğan David, 1911 yılında eşi Mary Baidzar'la evlenmişti.
Bingöl'den ayrıldıktan sonra eşine gönderdiği mektuplara uzun süre cevap
alamayınca onun öldüğünü düşünüyordu. Ancak emin değildi ve uzun bir kararlılık
ve çabanın sonunda, eşine ulaşmayı başardı.
EŞİYLE NİAGARA ŞELALESİ'NDE BULUŞTU
Olayın üzerinde tam 11 yıl geçmişti. Bu kadar uzun bir
aradan sonra eşiyle Niagara Şelalesi'nde buluştu. Sonrasında onunla birlikte
Pensilvanya'ya yerleşti. Bir süre sonra da (1940 yılında) Detroit'e gittiler. 3
Ağustos 1966 yılında orada ölen David'in üç çocuğu vardı.
NESHAN KANADA'DA YAŞADI, SUYA HER BAKIŞINDA O GECEYİ
HATIRLADI
Neshan kendi tabiriyle ifade ettiği gibi, tavuklar gibi
üst üste yığıldıkları kamaradan dışarı çıktığında, hayatında ilk kez bir
buzdağı görmüştü. Sonrası ise malum… Kanada'da Persia Vartanian'la 1918 yılında
evlenen Neshan, ömrünün sonuna kadar (yani 1978 yılına kadar) General Motors'da
çalıştı. Titanik onun bindiği ilk ve son gemi oldu. Kızının ifadesine göre o,
artık suyun yakınından bile geçmiyordu. Suya her bakışında o geceyi hatırladığı
gözlerinden çok net fark ediliyordu.


1 yorum:
O zamanda gemiylen okyanusa gidenlerin hepsi de akilsiz imisler bugun bile emniyet yok.
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.